विशिष्ट सीप (特定技能) मा पनि अर्को कम्पनीमा जागिर परिवर्तन गर्न सकिन्छ। तर कम्पनी बदल्ने हरेक पटक “बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति” (在留資格変更許可) चाहिन्छ, र अनुमति नपाउन्जेल नयाँ कम्पनीमा काम गर्न सकिँदैन। परीक्षणको मानक प्रक्रिया अवधि (標準処理期間) 1 महिनादेखि 2 महिना हो।
जागिर परिवर्तनमा, व्यक्ति स्वयं, नयाँ कम्पनी (जागिर सर्ने ठाउँ) र पुरानो कम्पनी (जागिर छोड्ने ठाउँ) — यी 3 पक्षका आ-आफ्नै क्रम तोकिएका प्रक्रिया हुन्छन्। यस लेखमा त्यसको समग्र रूप तालिका र चित्रमा मिलाइएको छ, र विस्तृत प्रक्रियाका लागि सम्बन्धित व्याख्या लेखहरूमा मार्गदर्शन गरिएको छ।
यस लेखको सामग्री 2026 अक्टोबर 14 (सूचनासम्बन्धी व्याख्या भने अक्टोबर 16) मा अध्यागमन सेवा एजेन्सी (出入国在留管理庁) का कागजातबाट पुष्टि गरिएको हो।
पहिले निष्कर्ष: विशिष्ट सीपमा जागिर परिवर्तनको आधार “परिवर्तन अनुमति” हो
विशिष्ट सीपका व्यक्तिले कम्पनी बदल्दा, बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति लिनैपर्छ। सूचना मात्र दिएर जागिर परिवर्तन गर्न सकिँदैन।
कारण, बसोबास कार्ड (在留カード) सँगै दिइने “निर्दिष्टीकरण पत्र” (指定書) हो। निर्दिष्टीकरण पत्रमा काम गर्न सकिने कम्पनी (सम्बद्ध संस्था, 所属機関) र क्षेत्र (विशिष्ट उद्योग क्षेत्र, 特定産業分野) लेखिएको हुन्छ। जागिर परिवर्तनले कम्पनी वा क्षेत्र बदलिने भएकाले, निर्दिष्टीकरण बदल्ने अनुमति चाहिन्छ। विशिष्ट सीप 2 नम्बर (特定技能2号) मा पनि यही व्यवहार हुन्छ।
अर्को एउटा महत्त्वपूर्ण नियम छ। परिवर्तन अनुमतिको परीक्षण चलिरहँदा, सर्ने योजना भएको कम्पनीमा काम गर्न स्वीकार गरिँदैन। आवेदनदेखि अनुमतिसम्मको तयारी र आवेदन चलिरहँदा काम गर्ने तरिकाको विस्तृत व्याख्या, तलको लेखमा मिलाइएको छ।
अहिलेको कम्पनीमा कार्यरत रहँदै परिवर्तन अनुमतिको आवेदन दिएर, अनुमति पाएपछि जागिर परिवर्तन गर्ने अवस्थामा, व्यक्ति स्वयंको “सम्बद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना” पनि, कम्पनीको “विशिष्ट सीप रोजगार सम्झौताको अन्त्य・सम्झौता गरेको सूचना” पनि चाहिँदैन। सूचना चाहिने भनेको, परिवर्तन अनुमति पाउनुअघि जागिर छोडेको अवस्था आदिमा हो (तलको “व्यक्ति स्वयंले गर्नुपर्ने कुरा” र “पुरानो कम्पनीले गर्नुपर्ने कुरा” हेर्नुहोस्)।
साथै, सम्झौता सकिँदैमा तुरुन्तै स्वदेश फर्किनैपर्छ भन्ने होइन। नयाँ कम्पनीसँग विशिष्ट सीपको रोजगार सम्झौता (雇用契約) गरेर परिवर्तन अनुमति पाएमा, जापानमा निरन्तर बस्न सकिन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 12–13・107, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” Q13・Q42, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सम्बद्ध संस्था आदिसम्बन्धी सूचना・सम्बद्ध संस्थाले दिने सूचनाको प्रश्नोत्तर”)
जागिर परिवर्तन गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने जाँच: 3 वटा प्रश्न
नयाँ कम्पनी खोज्नुअघि, तलका 3 कुरा पुष्टि गर्नुहोस्। कुनै एउटाको उत्तर “होइन” भए, पहिले गर्नुपर्ने काम छ।
| प्रश्न | “हो” भए | “होइन” भए पहिले गर्नुपर्ने काम |
|---|---|---|
| 1 अर्को काम, अहिलेकै कामको वर्गमा पर्छ? | थप परीक्षा आवश्यक छैन | सीपको स्तर साझा भएको पुष्टि गरिएका वर्गहरूबीच भए, त्यसै गरी जागिर परिवर्तन गर्न सकिन्छ। नभए नयाँ वर्ग・क्षेत्रको परीक्षा पास गर्नुपर्छ (छुट हुने अवस्था पनि छ) |
| 2 जम्मा 5 वर्षको बाँकी अवधि पुग्छ? | त्यसै गरी तयारी अगाडि बढाउने | बाँकी अवधि पुष्टि गरेर, चाँडै आवेदनको तयारी गर्ने |
| 3 अर्को कम्पनी, विशिष्ट सीपका व्यक्तिलाई स्वीकार गर्न सक्ने कम्पनी हो? | सम्झौता・आवेदनको तयारीतिर | कम्पनीलाई क्षेत्रको परिषद्मा सामेल हुने, निर्माण क्षेत्र भए स्वीकार योजनाको मान्यता लिने जस्ता स्वीकारको तयारी गर्न लगाउने |
प्रश्न 1 कामको वर्ग क्षेत्रभित्र, कामको विषय अनुसार “कामको वर्ग” (業務区分) भन्ने विभाजन हुन्छ। सरकारको आधारभूत नीतिमा, जागिर परिवर्तन गर्न सकिने भनेको “उही कामको वर्गभित्र” वा “परीक्षा आदिबाट सीपको स्तर साझा भएको पुष्टि गरिएका कामका वर्गबीच” भनिएको छ। कामको वर्ग र परीक्षा क्षेत्र अनुसार तोकिएका हुनाले, क्षेत्रको सञ्चालन निर्देशिकामा पुष्टि गर्नुहोस्।
प्रश्न 2 जम्मा 5 वर्ष विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) (特定技能1号) मा जापानमा बस्न सकिने अवधि, सिद्धान्ततः जम्मा 5 वर्षसम्म हो। यो 5 वर्षमा काम नगरेको अवधि, र परिवर्तन अनुमतिको आवेदन चलिरहँदाको “विशेष अवधि” (特例期間) (बसोबासको म्याद नाघे पनि नतिजा नआउन्जेल जापानमा बस्न सकिने अवधि। म्यादबाट बढीमा 2 महिना) पनि समावेश हुन्छ। बाँकी अवधि छोटो भएमा, जागिर परिवर्तनपछि पाइने बसाइ अवधि (在留期間) पनि छोटो हुन सक्छ। बसाइ अवधि कसरी तय हुन्छ भन्ने कुरा विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) को बसाइ अवधि कसरी तय हुन्छ? कम्पनीको वर्ग अनुसारको सीमा, र 1 महिनाको फरकले बदलिने शुल्क मा व्याख्या गरिएको छ।
प्रश्न 3 स्वीकारको तयारी विशिष्ट सीपका व्यक्तिलाई स्वीकार गर्ने कम्पनी, क्षेत्र अनुसारको परिषद् (協議会) को सदस्य हुनुपर्छ। अध्यागमन सेवा एजेन्सीको प्रश्नोत्तरमा, बसोबाससम्बन्धी विभिन्न आवेदन दिनुअघि सदस्य बन्नुपर्ने भनिएको छ। निर्माण क्षेत्रमा, जापानमा पहिले नै काम गरिरहेका विशिष्ट सीपका व्यक्तिलाई जागिर परिवर्तन गरेर आउने व्यक्तिका रूपमा राख्दा पनि, भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रीबाट “निर्माण विशिष्ट सीप स्वीकार योजना” को मान्यता चाहिन्छ।
खाद्य सेवा उद्योगमा जागिर परिवर्तन खाद्य सेवा उद्योग (外食業) क्षेत्रमा, 2026 अप्रिल 13 वा त्यसपछि स्वीकार भएका, अन्य बसोबासको हैसियतबाट हुने परिवर्तन सिद्धान्ततः अस्वीकृत गरिने भनिएको छ (प्राविधिक प्रशिक्षार्थी तालिम 〈चिकित्सा・कल्याण संस्थाको खाना उत्पादन कार्य〉 बाट हुने परिवर्तन जस्ता केही बाहेक)। अर्कोतर्फ, खाद्य सेवा उद्योगमा काम गरिरहेका व्यक्तिले खाद्य सेवा उद्योगभित्रै जागिर परिवर्तन गर्ने आवेदन, सबै आवेदन सामान्य रूपमै परीक्षण भइरहेको अध्यागमन सेवा एजेन्सीले जानकारी दिएको छ (2026 सेप्टेम्बर 10 मा प्रकाशित)। अवस्था बदलिन सक्ने भएकाले, आवेदन दिनुअघि अध्यागमन सेवा एजेन्सीको आधिकारिक वेबसाइट जाँच गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” Q13・Q14, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 25, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जम्मा बसाइ अवधि”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट क्षेत्रसम्बन्धी विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका (निर्माण क्षेत्र)” पृ. 23, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) (खाद्य सेवा उद्योग क्षेत्र) का बसोबाससम्बन्धी आवेदनको परीक्षणको अवस्था”)
समग्र क्रम: कसले कहिले के गर्ने (तालिका)
खाली समय नबनाउने आधारभूत तरिका, “अहिलेको कम्पनीमा काम गर्दै, नयाँ कम्पनीको परिवर्तन अनुमतिको आवेदन दिने” हो। तलको चित्रले प्रक्रियाको क्रम, र हरेक चरणमा कुन कम्पनीमा काम गर्न सकिन्छ भन्ने देखाउँछ।
स्रोतहरू: सम्पादक मण्डलद्वारा तयार (अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” (https://www.moj.go.jp/isa/content/001468647.pdf))
चित्रको माथिल्लो पङ्क्ति (पुरानो कम्पनी) ले, जागिर नछोडुन्जेल पहिलेजस्तै काम गर्न सकिने देखाउँछ। तल्लो पङ्क्ति (नयाँ कम्पनी) ले, अनुमति नपाउन्जेल काम गर्न नसकिने देखाउँछ। हरेक चरणमा 3 पक्षले गर्ने काम, तलको तालिकाअनुसार छ।
| चरण | व्यक्ति स्वयं | नयाँ कम्पनी・दर्ता गरिएको सहयोग संस्था | पुरानो कम्पनी |
|---|---|---|---|
| ① जागिर परिवर्तनबारे सोच्ने | बसोबासको म्याद र जम्मा 5 वर्षको बाँकी अवधि पुष्टि गरी, नयाँ कम्पनी खोज्ने | कामको वर्ग・परीक्षा・आफ्नो कम्पनीको स्वीकारको तयारी पुष्टि गर्ने | जागिर छोड्ने कुरा सुनेर, जागिर छोड्ने मितिबारे छलफल गर्ने |
| ② सम्झौता・तयारी | सम्झौताको विषय बुझेर हस्ताक्षर गर्ने | रोजगार सम्झौतापत्र・रोजगार सर्तपत्र・सहयोग योजना बनाउने। आवेदनअघि पूर्व मार्गदर्शन। सहयोग सुम्पने भए दर्ता गरिएको सहयोग संस्थासँग सम्झौता | व्यक्ति स्वयंको आफ्नै कारणले जागिर छोडेको होइन भने, पहिले नै स्वीकार गर्न कठिनाइको सूचना। व्यक्तिको दोषविनाको कारण भए जागिर परिवर्तनमा सहयोग |
| ③ परिवर्तन अनुमतिको आवेदन | बसोबास गरेको क्षेत्रको अध्यागमन कार्यालयमा आवेदन दिने (प्रतिनिधिलाई अनुरोध गर्न पनि सकिन्छ) | कम्पनीतर्फका कागजात जुटाउने | ― |
| ④ परीक्षण चलिरहँदा | नयाँ कम्पनीमा अझै काम नगर्ने | अनुमति नपाउन्जेल काम नलगाउने | सम्झौता जारी छ भने पहिलेजस्तै काम |
| ⑤ अनुमति | नयाँ बसोबास कार्ड र निर्दिष्टीकरण पत्र लिएर, कम्पनीको नाम पुष्टि गर्ने | काम सुरु गर्ने मिति व्यक्तिसँग पुष्टि गर्ने। अनुमतिपछि, ढिलो नगरी जीवन अभिमुखीकरण | ― |
क्रम उल्टो नपार्नु महत्त्वपूर्ण छ। अनुमति पाउनुअघि नयाँ कम्पनीमा काम गरेमा, व्यक्ति स्वयं बसोबासको हैसियत रद्द वा जबर्जस्ती देश निकाला (退去強制) को दायरामा पर्न सक्छन्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 12・116–118, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशीलाई सहयोगसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 8–9・18–19, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति आवेदन”)
व्यक्ति स्वयंले गर्नुपर्ने कुरा
जागिर परिवर्तन गर्ने व्यक्तिले आफैँ गर्नुपर्ने कुरा यी हुन्।
- नयाँ कम्पनी खोज्ने। हेलो वर्क (Hello Work) जस्ता सार्वजनिक काउन्टरमा पनि खोज्न सकिन्छ। प्रयोग गर्ने तरिका हेलो वर्क (Hello Work) कसरी प्रयोग गर्ने｜विदेशीले जापानमा काम खोज्दा (लैजानुपर्ने कुरा, रोजगार खोजी आवेदन, दोभाषे, परिचय पत्र) मा व्याख्या गरिएको छ।
- अनुमति नपाउन्जेल, नयाँ कम्पनीमा काम नगर्ने। अनुमति नलिई काम गरेमा, बसोबासको हैसियत रद्द वा जबर्जस्ती देश निकालाको दायरामा पर्न सकिन्छ।
- अध्यागमनमा सूचना दिनुपर्छ कि पर्दैन पुष्टि गर्ने। अहिलेको कम्पनीमा कार्यरत रहँदै परिवर्तन अनुमतिको आवेदन दिएर, अनुमति पाएपछि जागिर परिवर्तन गर्ने अवस्थामा, व्यक्ति स्वयंको “सम्बद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना” चाहिँदैन। सूचना चाहिने भनेको, परिवर्तन अनुमति पाउनुअघि पुरानो कम्पनी छोडेको अवस्था आदिमा हो (तलको “पहिले नै जागिर छोडेमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा”)।
- बसाइँ सरेमा नगरपालिकामा सूचना दिने। जागिर परिवर्तनले बस्ने ठाउँ बदलिएमा, 14 दिनभित्र नगरपालिकामा सूचना दिनुहोस्।
पहिले नै जागिर छोडेमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा जागिर छोडेर काम खोज्न पनि सकिन्छ। तर तलका कुरामा ध्यान दिनुहोस्।
- जागिर छोडेकै समयमा, पुरानो कम्पनीसँगको सम्झौता सकिएको कुरा, 14 दिनभित्र व्यक्ति स्वयंले अध्यागमनमा सूचना दिनुपर्छ (सम्बद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना)। त्यसपछि नयाँ कम्पनीमा परिवर्तन अनुमतिको आवेदन दिने योजना भए पनि, जागिर छोडेकै समयमा सूचना चाहिन्छ। इलेक्ट्रोनिक सूचना प्रणाली, काउन्टर, वा हुलाकबाट सूचना दिन सकिन्छ।
- उचित कारणविना 3 महिना वा बढी विशिष्ट सीपको गतिविधि नगरेमा, बसोबासको हैसियत रद्दको दायरामा पर्न सकिन्छ।
- काम नगरेको अवधि पनि जम्मा 5 वर्षमा गनिन्छ।
- कम्पनीको कारणले जागिर छोड्नुपरेको अवस्थामा, पुरानो कम्पनीबाट जागिर परिवर्तनमा सहयोग पाउन सकिन्छ (तलको “पुरानो कम्पनीले गर्नुपर्ने कुरा” हेर्नुहोस्)।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सम्बद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सम्बद्ध संस्था आदिसम्बन्धी सूचना・सम्बद्ध संस्थाले दिने सूचनाको प्रश्नोत्तर”, e-Gov कानुन खोज “अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन” धारा 19-16, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 118, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” Q38)
नयाँ कम्पनी (जागिर सर्ने ठाउँ) र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले गर्नुपर्ने कुरा
विशिष्ट सीपका व्यक्तिलाई बीचमै भर्ना गर्ने कम्पनीले, पहिलो पटक स्वीकार गर्दाजस्तै, स्वीकारका मापदण्ड पूरा गरी कागजात र सहयोगको तयारी गर्छ।
भर्ना गर्नुअघि पुष्टि गर्ने कुरा माथिका “3 वटा प्रश्न” (कामको वर्ग, जम्मा 5 वर्षको बाँकी अवधि, आफ्नो कम्पनीको स्वीकारको तयारी) व्यक्तिसँगै पुष्टि गर्नुहोस्। स्वीकारका मापदण्डमध्ये एउटा, उही प्रकारको काम गरिरहेका कर्मचारीलाई कम्पनीको कारणले जागिरबाट हटाएको नहोस् (अनिच्छिक रूपमा जागिर छोड्ने व्यक्ति ननिकालेको होस्) भन्ने हो।
कागजात बनाउने परिवर्तन अनुमतिको आवेदनमा, रोजगार सम्झौतापत्र・रोजगार सर्तपत्र, विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशी सहयोग योजनापत्र आदि बुझाइन्छ। लेख्ने तरिका तलका लेखमा व्याख्या गरिएको छ।
आवेदन व्यक्ति स्वयंले दिनुका साथै, आवेदन प्रतिनिधि (申請等取次者) का रूपमा स्वीकृति पाएका संस्थाका कर्मचारी, वा क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा कार्यालयमा सूचना दिएका ग्योसेइशोशी (行政書士)・वकिलमार्फत पनि बुझाउन सकिन्छ। कसले कतिसम्म प्रतिनिधित्व गर्न सक्छ भन्ने कुरा आवेदन प्रतिनिधि प्रमाणपत्र कसरी लिने र नवीकरण गर्ने｜आवेदन फारम, बुझाउनुपर्ने कागजात र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले प्रतिनिधिका रूपमा बुझाउन सक्ने दायरा【संशोधित ग्योसेइशोशी ऐन अनुसार】 मा व्याख्या गरिएको छ।
सहयोग फेरि गर्ने जागिर परिवर्तन गरेर आएका व्यक्तिलाई पनि, पूर्व मार्गदर्शन र जीवन अभिमुखीकरण गर्नुपर्छ। पुरानो कम्पनीमा पाइसकेको भए पनि, नयाँ कम्पनीमा फेरि गरिन्छ। पूर्व मार्गदर्शन (सम्झौताको विषय र बसोबासका सर्त आदिको व्याख्या) परिवर्तन अनुमतिको आवेदनअघि, सकेसम्म रोजगार सम्झौता गर्नुअघि गरिन्छ। जीवन अभिमुखीकरण (जापानको जीवन, सूचना, परामर्श गर्ने ठाउँ आदिको व्याख्या) परिवर्तन अनुमति पाएपछि, ढिलो नगरी गरिन्छ। अर्कोतर्फ, जापान आउँदा विमानस्थलमा लिन जाने काम, जापानमा पहिले नै रहेका व्यक्तिका लागि लागू हुँदैन (प्राविधिक प्रशिक्षार्थी तालिम 2 नम्बर आदिबाट परिवर्तन गरेका व्यक्तिबारे सञ्चालन निर्देशिकामा देखाइएको सोच)।
दर्ता गरिएको सहयोग संस्थासँगको सम्झौता सहयोग पूरै दर्ता गरिएको सहयोग संस्थालाई सुम्पने अवस्थामा, नयाँ कम्पनीले दर्ता गरिएको सहयोग संस्थासँग सहयोग सुम्पने सम्झौता गर्छ। यो सम्झौता कम्पनी र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाबीचको भएकाले, पुरानो कम्पनीको सम्झौता हस्तान्तरण हुने होइन। आवेदनमा, त्यो सम्झौताको विवरण पत्र (सन्दर्भ ढाँचा नं. 1-25) बुझाइन्छ।
अनुमतिपछि स्वीकार सुरु भएपछि, नयाँ कम्पनीले विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाका रूपमा नियमित सूचना・आकस्मिक सूचना र सहयोग गर्छ। सूचनाको समग्र जानकारी विशिष्ट सीपका सूचनाहरूको वार्षिक गाइड｜नियमित सूचना (अप्रिल–मे) र आकस्मिक सूचना (14 दिनभित्र) को समग्र जानकारी मा मिलाइएको छ।
दर्ता गरिएको सहयोग संस्था छान्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा 2027 अप्रिल 1 देखि, सहयोग व्यवस्थाका सर्त बदलिन्छन्। सहयोग जिम्मेवार व्यक्ति・सहयोग कर्मचारीलाई हरेक कार्यालयमा पूर्णकालीन पदाधिकारी・कर्मचारीमध्येबाट छान्नुपर्ने, सहयोगको काम गर्ने व्यक्तिलाई तिनीहरूमा मात्र सीमित गर्नुपर्ने आदि। सुम्पने संस्था छान्दा, संशोधनपछिका सर्त पूरा गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने पनि पुष्टि गरे ढुक्क हुन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 59–60・99・112, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति आवेदन”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशीलाई सहयोगसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 8–9・12–13・18–19, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशीलाई सहयोग गर्ने व्यवस्थासम्बन्धी सर्तको संशोधनबारे (रेइवा 9 अप्रिल 1 देखि लागू)”)
पुरानो कम्पनी (जागिर छोड्ने ठाउँ) ले गर्नुपर्ने कुरा
पुरानो कम्पनीको सूचना, व्यक्ति कार्यरत रहँदै परिवर्तन अनुमति पाएर सर्छ कि परिवर्तन अनुमतिअघि जागिर छोड्छ भन्ने अनुसार फरक हुन्छ।
कार्यरत रहँदै परिवर्तन अनुमति पाएर सर्ने अवस्था व्यक्ति अहिलेको कम्पनीमा काम गर्दै नयाँ कम्पनीका लागि परिवर्तन अनुमतिको आवेदन दिएर, अनुमति पाएर सर्ने अवस्थामा, पुरानो कम्पनीको “विशिष्ट सीप रोजगार सम्झौता अन्त्यको सूचना” (आकस्मिक सूचना) चाहिँदैन।
परिवर्तन अनुमतिअघि जागिर छोड्ने अवस्था सामान्य रूपमा जागिर छोडेर सम्झौता सकिएको अवस्थामा, सकिएको दिनदेखि 14 दिनभित्र “विशिष्ट सीप रोजगार सम्झौता अन्त्यको सूचना” (सन्दर्भ ढाँचा नं. 3-1-2) बुझाउनुहोस्। सहयोग पूरै दर्ता गरिएको सहयोग संस्थालाई सुम्पिएको छ र जागिर छोडेसँगै सुम्पने सम्झौता पनि सकिन्छ भने, यही सूचना फारामको “A सम्झौताको अन्त्य” को “c” खण्डमा लेखे पुग्छ। सहयोग सुम्पने सम्झौता अन्त्यको सूचना र सहयोग योजना परिवर्तनको सूचना आवश्यक छैन।
आफ्नै कारणले नछोडेको अवस्था सम्झौता अन्त्य गर्दा, पहिले नै “स्वीकार गर्न कठिनाइसम्बन्धी सूचना” (सन्दर्भ ढाँचा नं. 3-4) बुझाउनुहोस्। कर्मचारी कटौती जस्ता कम्पनीका कारणका साथै, व्यक्तिको गम्भीर दोषका कारण गरिएको बर्खास्ती (गम्भीर दोषमा बर्खास्ती) को अवस्था पनि यसमा पर्छ। व्यक्ति स्वयंको आफ्नै कारणले जागिर छोडेको भए, यो सूचना आवश्यक छैन। सूचनासँग संलग्न गर्ने विवरण पत्रमा, जागिर परिवर्तन सहयोगको विषय र व्यक्तिलाई जानकारी दिइयो कि दिइएन भन्ने लेखिन्छ। जानकारीको उदाहरणका रूपमा, सञ्चालन निर्देशिकामा तलका जस्ता विषय दिइएका छन्।
- हेलो वर्क आदिमा नयाँ कम्पनी खोज्न सकिने कुरा
- जागिर परिवर्तन गर्न बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति आवेदन चाहिने कुरा
- अनुमति नलिई काम गरेमा, बसोबासको हैसियत रद्द वा जबर्जस्ती देश निकालाको दायरामा पर्ने कुरा
- व्यक्ति स्वयंले पनि, सम्झौता अन्त्यको कुरा 14 दिनभित्र अध्यागमनमा सूचना दिनुपर्ने कुरा
जागिर परिवर्तन सहयोग व्यक्तिको दोषविनाको कारणले सम्झौता सकिँदा, व्यक्तिले काम जारी राख्न चाहन्छ कि चाहँदैन पुष्टि गरिन्छ। चाहेमा, जागिर परिवर्तनमा सहयोग गर्नैपर्छ। सहयोग, तलकामध्ये कुनै एक हो।
- उद्योग संगठन वा सम्बन्धित कम्पनीमार्फत, अर्को स्वीकार गर्ने ठाउँको जानकारी सङ्कलन गरेर दिने
- हेलो वर्क वा रोजगार परिचय व्यवसायीबारे जानकारी दिने, र आवश्यकता अनुसार सँगै जाने
- सिफारिस पत्र बनाउने
- रोजगार परिचय व्यवसायको अनुमति आदि भएको अवस्थामा, काम गर्ने ठाउँ परिचय गराउने
यसका साथै, रोजगार खोजीका लागि तलबी बिदा दिनु, र जागिर छोड्दा चाहिने राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा (国民健康保険)・राष्ट्रिय पेन्सन (国民年金) आदिका प्रक्रियाको जानकारी दिनु, दुवै आवश्यक छन्। सहयोग, सकेसम्म अर्को स्वीकार गर्ने ठाउँ पक्का नभएसम्म जारी राख्न माग गरिएको छ।
आफ्नो कम्पनीको स्वीकारमा पर्ने असर कम्पनीको कारण आदिले कर्मचारीलाई जागिरबाट हटाएमा (अनिच्छिक रूपमा जागिर छोड्ने व्यक्ति निकालेमा), स्वीकारका मापदण्ड पूरा नहुने हुन्छ। यसको दायरामा, विशिष्ट सीपका व्यक्तिसँग उही प्रकारको काम गरिरहेका पूर्णकालीन कर्मचारी पर्छन्। 1 जना मात्र निकाले पनि मापदण्ड पूरा नभएको मानिन्छ, र भविष्यको स्वीकारमा पनि असर पर्छ। आफ्नै कारण हो कि कम्पनीको कारण हो भन्नेमा अलमल भएमा, पहिले क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा कार्यालयसँग परामर्श गर्न सञ्चालन निर्देशिकामा लेखिएको छ।
सूचना कसरी लेख्ने, र म्याद नाघेमा के गर्ने भन्ने कुरा तलको लेखमा व्याख्या गरिएको छ।
→ विशिष्ट सीपको सूचनाको म्याद नाघेमा के गर्ने? नियमित सूचना वा आकस्मिक सूचना ढिलो भएमा गर्ने उपाय
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 59–60・106–107・115–118, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशीलाई सहयोगसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 30–31)
अर्को कम्पनीको तयारी समयमा नपुग्दा・काम गुमाउँदा
तयारी समयमा नपुग्दा (विशिष्ट गतिविधि 〈सर्ने तयारी〉) बसोबासको म्यादसम्म परिवर्तन अनुमतिका कागजात जुट्न नसक्ने जस्ता, तयारीमा समय लाग्ने व्यक्तिका लागि एउटा व्यवस्था छ। काम गर्ने योजना भएको कम्पनीमा काम गर्दै तयारी गर्न सकिने “विशिष्ट गतिविधि (6 महिना・काम गर्न पाइने)” हो। तर तलका कुरामा ध्यान दिनुपर्छ।
- बसाइ अवधिको नवीकरण, अपरिहार्य परिस्थिति भएको मानिएको अवस्थामा 1 पटक मात्र हुन्छ।
- यो विशिष्ट गतिविधिको अवधिमा कम्पनी बदलेर, फेरि यही विशिष्ट गतिविधिको आवेदन दिन सिद्धान्ततः स्वीकार गरिँदैन। अपवाद, व्यक्तिको दोषविनाको कारणले पुरानो कम्पनीमा काम गर्न नसकेर कम्पनी बदल्न चाहेको अवस्थामा मात्र सीमित छ।
- यो अवधि पनि जम्मा 5 वर्षमा गनिन्छ। जम्मा अवधि 4 वर्ष 6 महिनाभन्दा बढी भएका व्यक्ति यसको दायरामा पर्दैनन्, र बाँकी अवधि 8 महिना वा बढी हुनु सिफारिस गरिएको छ।
- सीप परीक्षा र जापानी भाषा परीक्षा पास (छुटसमेत) आवश्यक छ।
अध्यागमन सेवा एजेन्सीले, यो विशिष्ट गतिविधिको आवेदन बढेर परीक्षण लामो भइरहेको भन्दै, सकेसम्म सिधै विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मा परिवर्तनको आवेदन दिन आग्रह गरेको छ। विस्तृत जानकारी विशिष्ट गतिविधि (विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मा सर्ने तयारी) भनेको के हो｜दायरा・सर्त・आवेदनको क्रम, जागिर परिवर्तनका बेला प्रयोग गर्ने तरिका र ध्यान दिनुपर्ने कुरा मा व्याख्या गरिनेछ।
कम्पनीको कारण आदिले काम गुमाउँदा (विशिष्ट गतिविधि 〈रोजगार निरन्तरता सहयोग〉) कम्पनी टाट पल्टिनु वा व्यवसाय घटाउँदा हुने बर्खास्ती, दुर्व्यवहार (हयारासमेन्ट) जस्ता अपरिहार्य कारणले काम गर्न नसकेका व्यक्तिका लागि विशेष व्यवस्था पनि छ। काम गर्न नसकेको 3 महिना बितिसक्दा पनि नयाँ रोजगारदाता नभेटिएका, र सर्न चाहेको क्षेत्रको परीक्षा अझै पास नगरेका व्यक्ति आदि यसको दायरामा पर्छन्। परीक्षा नदिउन्जेल, सर्ने योजना भएको कम्पनीमा काम गर्न सकिन्छ। बसाइ अवधि 1 वर्ष हो, र निश्चित अवस्थामा मात्र 2 पटकसम्म नवीकरण गर्न सकिन्छ।
कुन व्यवस्था प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा, बसोबासको म्याद र परीक्षाको अवस्था अनुसार बदलिन्छ। अलमल भएमा, चाँडै विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपसम्बन्धी विशिष्ट गतिविधि (‘विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i)’ मा सर्न चाहने अवस्था)”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “अपरिहार्य कारणले गतिविधि जारी राख्न कठिन भएको अवस्था (‘विशिष्ट गतिविधि’ (रोजगार निरन्तरता सहयोग))”)
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q1. नयाँ कम्पनी पक्का हुनुअघि जागिर छोड्न पाइन्छ?
जागिर छोड्न सकिन्छ। तर अनुमति नपाउन्जेल नयाँ कम्पनीमा काम गर्न सकिँदैन। जागिर छोडेकै समयमा, सम्झौता अन्त्यको कुरा 14 दिनभित्र अध्यागमनमा सूचना दिनुपर्छ। उचित कारणविना 3 महिना वा बढी विशिष्ट सीपको गतिविधि नगरेमा, बसोबासको हैसियत रद्दको दायरामा पर्न सकिन्छ। त्यो अवधि पनि जम्मा 5 वर्षमा गनिन्छ। कम्पनीको कारणले जागिर छोडेको अवस्थामा, पुरानो कम्पनीको जागिर परिवर्तन सहयोग पाउन सकिन्छ।
Q2. परीक्षणमा कति समय लाग्छ?
बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति आवेदनको मानक प्रक्रिया अवधि, 1 महिनादेखि 2 महिना हो। वास्तविक औसत दिन हरेक महिना सार्वजनिक गरिन्छ। सबैभन्दा नयाँ सङ्ख्या विशिष्ट सीपमा जागिर परिवर्तन गर्ने प्रक्रिया｜बसोबासको हैसियत परिवर्तनको क्रम र परीक्षण अवधि, आवेदन चलिरहँदा काम गर्न पाइन्छ? मा प्रस्तुत गरिएको छ।
Q3. पुरानो कम्पनीको दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाबाट, अर्को कम्पनीमा पनि सहयोग पाउन सकिन्छ?
सहयोग सुम्पने सम्झौता, कम्पनी र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाबीचको सम्झौता हो। पुरानो कम्पनीको सम्झौता त्यसै जारी रहने होइन। नयाँ कम्पनीले सहयोग सुम्पँदा, नयाँ कम्पनीले दर्ता गरिएको सहयोग संस्थासँग सम्झौता गर्छ। कुन दर्ता गरिएको सहयोग संस्थालाई अनुरोध गर्ने भन्ने कुरा, नयाँ कम्पनीसँग छलफल गर्नुहोस्।
Q4. खाद्य सेवा उद्योगभित्र जागिर परिवर्तन गर्न सकिन्छ?
सकिन्छ। खाद्य सेवा उद्योगमा काम गरिरहेका व्यक्तिले खाद्य सेवा उद्योगभित्रै जागिर परिवर्तन गर्ने आवेदन, सामान्य रूपमै परीक्षण भइरहेको अध्यागमन सेवा एजेन्सीले जानकारी दिएको छ (2026 सेप्टेम्बर 10 मा प्रकाशित)। अन्य बसोबासको हैसियतबाट खाद्य सेवा उद्योगमा हुने परिवर्तन, 2026 अप्रिल 13 वा त्यसपछि स्वीकार भएका आवेदन, केही बाहेक सिद्धान्ततः अस्वीकृत हुन्छन्।
Q5. पुरानो कम्पनीले सूचना नदिएमा के गर्ने?
पहिले नै जागिर छोडेर सम्झौता सकिएको अवस्थामा, व्यक्ति स्वयंको सूचना कम्पनीको सूचनाभन्दा छुट्टै चाहिन्छ। कम्पनीले सूचना नदिए पनि, व्यक्ति स्वयंले इलेक्ट्रोनिक सूचना प्रणाली, काउन्टर, वा हुलाकबाट आफैँ सूचना दिन सक्छन्। कार्यरत रहँदै परिवर्तन अनुमति पाएर सर्ने अवस्थामा, व्यक्ति स्वयंको सूचना चाहिँदैन। जागिर छोड्ने सर्त आदिबारे कम्पनीसँग विवाद भइरहेको अवस्थामा, व्यक्तिगत परिस्थिति अनुसार उपाय फरक हुने भएकाले, विशेषज्ञ वा सार्वजनिक परामर्श केन्द्रसँग परामर्श गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति आवेदन”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” पृ. 112, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सम्बद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) (खाद्य सेवा उद्योग क्षेत्र) का बसोबाससम्बन्धी आवेदनको परीक्षणको अवस्था”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” Q38)
थप विस्तारमा जान्न चाहनेहरूका लागि (विशिष्ट सीपमा जागिर परिवर्तनसम्बन्धी लेखहरूको सूची)
सारांश
- विशिष्ट सीपका व्यक्तिले कम्पनी बदल्दा, हरेक पटक बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति चाहिन्छ। अनुमति नपाउन्जेल, नयाँ कम्पनीमा काम गर्न सकिँदैन।
- व्यक्ति स्वयं, नयाँ कम्पनी र पुरानो कम्पनीका आ-आफ्नै क्रम तोकिएका प्रक्रिया हुन्छन्। अहिलेको कम्पनीमा काम गर्दै आवेदन दिनु, खाली समय नबनाउने आधारभूत तरिका हो।
- कार्यरत रहँदै परिवर्तन अनुमति पाएर जागिर परिवर्तन गर्ने अवस्थामा, व्यक्ति स्वयंको सूचना पनि, कम्पनीको सम्झौता अन्त्य・सम्झौता गरेको सूचना पनि चाहिँदैन। परिवर्तन अनुमतिअघि जागिर छोडेको अवस्थामा, व्यक्ति स्वयं र पुरानो कम्पनी दुवैले, सम्झौता सकिएको 14 दिनभित्र सूचना दिनुपर्छ।
- तयारी समयमा नपुग्दा वा काम गुमाउँदा, विशिष्ट गतिविधिको व्यवस्था छ। आफ्नो अवस्थामा के गर्ने भन्नेमा अलमल भएमा, विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।
लेख निर्माणमा सन्दर्भ गरिएको प्राथमिक जानकारी
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका (रेइवा 8 अगस्ट)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशीलाई सहयोगसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट क्षेत्रसम्बन्धी विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका (निर्माण क्षेत्र)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सञ्चालन निर्देशिका”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति आवेदन”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सम्बद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सम्बद्ध संस्था आदिसम्बन्धी सूचना・सम्बद्ध संस्थाले दिने सूचनाको प्रश्नोत्तर”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जम्मा बसाइ अवधि”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपसम्बन्धी विशिष्ट गतिविधि (‘विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i)’ मा सर्न चाहने अवस्था)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “अपरिहार्य कारणले गतिविधि जारी राख्न कठिन भएको अवस्था (‘विशिष्ट गतिविधि’ (रोजगार निरन्तरता सहयोग))”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) (खाद्य सेवा उद्योग क्षेत्र) का बसोबाससम्बन्धी आवेदनको परीक्षणको अवस्था (2026 सेप्टेम्बर 10 मा प्रकाशित)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) विदेशीलाई सहयोग गर्ने व्यवस्थासम्बन्धी सर्तको संशोधनबारे (रेइवा 9 अप्रिल 1 देखि लागू)”
- e-Gov कानुन खोज “अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
