यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा यात्रा गर्दा, रेल・बस・साइकल धेरै प्रयोग हुन्छन्। गाडी वा मोटरसाइकल चलाउन सवारी चालक अनुमतिपत्र (運転免許, ड्राइभिङ लाइसेन्स) चाहिन्छ। यो लेखमा, अवस्था अनुसार “केमा ध्यान दिने・कहाँ हेर्ने” भन्ने कुरा संक्षेपमा दिइएको छ।
अवस्था अनुसार मुख्य कुरा (समग्र नक्सा)
| यस्तो बेला | महत्त्वपूर्ण कुरा | विस्तृत लेख |
|---|---|---|
| बाटोमा हिँड्दा・बाटो काट्दा | ट्राफिक बत्ती (सिग्नल) पालना गर्ने। जेब्रा क्रसिङबाट काट्ने | यही लेख |
| रेल चढ्दा | टिकट वा यातायात IC कार्डले टिकट गेट पार गर्ने | रेल चढ्ने तरिका |
| बस चढ्दा | भाडा तिर्ने तरिका 2 प्रकारका छन्। चढ्ने ढोका र तिर्ने तरिका बस अनुसार फरक हुन्छ | बस चढ्ने तरिका |
| साइकल चलाउँदा | सवारी सडकको बायाँतर्फबाट चलाउने। हेल्मेट लगाउने | साइकलका नियम |
| इलेक्ट्रिक किकबोर्ड आदि चलाउँदा | 16 वर्षमुनिकाले चलाउन पाउँदैनन्। सवारी सडकमा चलाउने | यही लेख |
| गाडी・मोटरसाइकल चलाउन चाहेमा | सवारी चालक अनुमतिपत्र चाहिन्छ। विदेशी अनुमतिपत्रले चलाउन पाइने बढीमा 1 वर्ष | यही लेख |
| सडक दुर्घटनामा परेमा・दुर्घटना गराएमा | घाइते भए 119 मा फोन। प्रहरी (110) लाई अनिवार्य रूपमा खबर गर्ने | यही लेख |
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”)
बाटोमा हिँड्दा
- ट्राफिक बत्ती भएको ठाउँमा, बत्ती हरियो भएपछि मात्र काट्नुहोस्। पैदलयात्रीका लागि छुट्टै बत्ती भएको ठाउँमा, त्यही बत्ती पालना गर्नुहोस्।
- हरियो भए पनि, दायाँ र बायाँका गाडी रोकिए कि रोकिएनन् जाँचेर मात्र काटौं।
- मान्छेको आकारको हरियो बत्ती झिमझिम गरिरहेको बेला, काट्न सुरु गर्नु हुँदैन। काट्दै गर्दा भए, छिटो काट्नुहोस् वा फर्किनुहोस्।
- नजिकै जेब्रा क्रसिङ नभएमा, सडक राम्ररी देखिने ठाउँमा, दायाँ र बायाँ जाँचेर काट्नुहोस्। छड्के गरी काट्नु हुँदैन।
- रेलवे क्रसिङ (踏切, रेलमार्ग र सडक जोडिने ठाउँ) मा, अगाडि अनिवार्य रूपमा रोकिएर दायाँ र बायाँ जाँच्नुहोस्। चेतावनी घण्टी बजिरहेको बेला, वा बार (जान नदिन राखिएको डन्डा) झर्न सुरु भएपछि, भित्र पस्नु हुँदैन।
- राति सडकमा हिँड्दा, गाडीबाट सजिलै देखिने गरी उज्यालो रङको लुगा लगाउनुहोस् र रिफ्लेक्टर (उज्यालो फर्काउने वस्तु) लगाऔं।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”)
रेल चढ्दा
रेल चढ्दा, स्टेसनमा टिकट किन्नुहोस्, वा यातायात IC कार्ड (पैसा हालेर राखी, टिकट गेटमा छुवाएर भाडा तिर्ने कार्ड) प्रयोग गर्नुहोस्। स्टेसनको प्रवेशद्वारको टिकट गेट पार गरी, सूचना पाटीमा आफ्नो गन्तव्यको रेल आउने प्लेटफर्म जाँच्नुहोस्। प्लेटफर्ममा, सेतो रेखा वा पहेँलो ब्लक (दृष्टिविहीनका लागि ब्लक) भित्रपट्टि बसेर रेल पर्खनुहोस्।
टिकट किन्ने तरिका, टिकट गेट पार गर्ने तरिका, IC कार्डको चार्ज (पैसा हाल्ने), कार्ड हराएमा गर्नुपर्ने प्रक्रिया, जापानमा रेल चढ्ने तरिका र यातायात IC कार्ड | टिकट किन्ने तरिका・टिकट गेट पार गर्ने तरिका・चार्ज・हराएमा मा बुझाइएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”)
बस चढ्दा
अध्यागमन सेवा एजेन्सीको “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” मा, सिटी बसको भाडा तिर्ने तरिकालाई तलका 2 प्रकारमा छुट्याएर बुझाइएको छ।
- जहाँसम्म चढे पनि भाडा उही हुने बस: चढ्दा भाडा तिर्ने। IC कार्ड चढ्दा 1 पटक छुवाउने।
- चढेको दूरी अनुसार भाडा फरक हुने बस: चढ्दा सिरियल टिकट (整理券) (नम्बर लेखिएको सानो कागज) लिने, र ओर्लँदा भाडा तिर्ने। IC कार्ड चढ्दा र ओर्लँदा गरी 2 पटक छुवाउने।
तर, चढ्ने ढोका र तिर्ने समय क्षेत्र र बस कम्पनी अनुसार फरक हुन्छ। उदाहरणका लागि, योकोहामा नगर बसमा अगाडिको ढोकाबाट चढेर भाडा पहिले तिरिन्छ, र साप्पोरो सहरको जानकारीमा, 2 वटा ढोका भएको बसमा बीचको (पछाडिको) ढोकाबाट चढ्ने भनिएको छ। चढ्ने तरिकाका उदाहरण, पैसा साट्ने (両替), ओर्लँदा थिच्ने बटन, IC कार्डमा पैसा नपुगेमा के गर्ने भन्ने कुरा, जापानमा सिटी बस (路線バス) चढ्ने तरिका | चढ्ने ढोका・सिरियल टिकट (整理券)・भाडा तिर्ने तरिका・ओर्लँदा थिच्ने बटन मा हेर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”, योकोहामा सहर यातायात ब्युरो “नगर बस चढ्ने तरिका”, साप्पोरो सहर “भाडा तिर्ने तरिका, बस फेर्ने तरिका”)
रेल・बसभित्रको शिष्टाचार
- ठूलो स्वरमा नबोलौं। रेल वा बसभित्र मोबाइल फोनमा कुरा गर्नु, जापानमा शिष्टाचार विपरीत मानिन्छ।
- इयरफोनबाट आवाज बाहिर नचुहियोस् भनेर ध्यान दिनुहोस्।
- भीड भएको बेला, ब्याकप्याक (झोला) पिठ्युँमै बोकिराख्नु हुँदैन।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”)
साइकल चलाउँदा
जापानमा, साइकल “सवारी साधन” (車両, गाडीकै प्रकार) हो। सवारी सडकको बायाँतर्फबाट चलाउनु सिद्धान्त हो, र पैदल मार्ग (फुटपाथ) मा चलाउनु अपवाद हो। ट्राफिक बत्ती र “रोक्नुहोस्” (一時停止) पालना गर्नुहोस्, र राति बत्ती बाल्नुहोस्। रक्सी पिएपछि साइकल चलाउनु हुँदैन। हेल्मेट पनि लगाऔं।
2026 साल अप्रिल 1 देखि, 16 वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिको साइकलसम्बन्धी ट्राफिक नियम उल्लङ्घनमा “निलो टिकट” (जरिवाना तिर्ने व्यवस्था) लागू भइरहेको छ। फुटपाथमा चलाउन पाइने अवस्था, चोरी रोकथाम दर्ता, साइकल पार्किङका नियम आदि, जापानमा साइकल चलाउँदा पालना गर्नुपर्ने नियम | बायाँतर्फबाट चलाउने, हेल्मेट, चोरी रोकथाम दर्ता, निलो टिकट (जरिवाना) मा बुझाइएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल पनि गाडीकै प्रकार ~साइकल नियम पालना गरी सुरक्षित रूपमा चलाऔं~”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकलमा निलो टिकट लागू” पर्चा)
इलेक्ट्रिक किकबोर्ड आदि चलाउँदा
इलेक्ट्रिक किकबोर्ड जस्ता, तोकिएको मापदण्ड पूरा गर्ने साना बिजुली सवारी साधनलाई “विशेष सानो मोटर जडित साइकल” (特定小型原動機付自転車) भनिन्छ। किकबोर्डको आकार बाहेक, साइकलको आकार र बसेर चलाउने आकारका पनि हुन्छन्।
- सवारी चालक अनुमतिपत्र चाहिँदैन। तर, 16 वर्षमुनिका व्यक्तिले चलाउन पाउँदैनन्।
- आकार वा बनावट मापदण्ड अनुसार नभएका साधन, सवारी चालक अनुमतिपत्र चाहिने सवारी साधनमा पर्छन्।
- नम्बर प्लेट जडान गरी, अनिवार्य सवारी बिमा (自賠責保険) (सबै गाडी र मोटरसाइकलले गर्नैपर्ने बिमा) गर्नुपर्छ।
- सवारी सडकमा चलाउनुहोस्। फुटपाथमा चलाउन पाइने भनेको, अधिकतम गति प्रतिघण्टा 6 किलोमिटर वा सोभन्दा कम हुने मोडमा राखेको र फुटपाथमा चलाउन पाइन्छ भन्ने चिन्ह आदि भएको ठाउँमा मात्र हो।
- सडकको बायाँ किनारतिर लागेर चलाउनुहोस्। दायाँतर्फबाट चलाउनु हुँदैन।
- रक्सी पिएपछि चलाउनु हुँदैन। दुई जना चढ्ने, छेउछेउमा लहरै चलाउने, चलाउँदै गर्दा छाता वा स्मार्टफोन प्रयोग गर्ने कुरा पनि निषेधित छन्।
- एक्सप्रेसवे (高速道路) मा पस्न पाइँदैन। चढ्दा हेल्मेट लगाऔं।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “विशेष सानो मोटर जडित साइकलसम्बन्धी ट्राफिक नियम आदि”)
गाडी・मोटरसाइकल चलाउन चाहेमा
जापानमा गाडी चलाउने 3 तरिका
जापानमा गाडी, मोटरसाइकल (बाइक), र सामान्य मोटर जडित साइकल (一般原動機付自転車, सामान्यतया “गेन्त्सुकी” भनिने स्कुटर) चलाउने तरिका तलका 3 वटा छन्।
- जापानको सवारी चालक अनुमतिपत्र लिने
- अन्तर्राष्ट्रिय सवारी चालक अनुमतिपत्रले चलाउने (जेनेभा सन्धिका देशले जारी गरेको, तोकिएको ढाँचाको)
- विदेशी सवारी चालक अनुमतिपत्रमा, दूतावास आदिले तयार पारेको जापानी अनुवाद संलग्न गरी चलाउने (स्विट्जरल्यान्ड・जर्मनी・फ्रान्स・बेल्जियम・मोनाको・ताइवानका 6 देश・क्षेत्र)
2 र 3 को तरिकाले चलाउन पाइने बढीमा 1 वर्ष हो। पेडल भएको इलेक्ट्रिक बाइक पनि सामान्य मोटर जडित साइकलमै पर्ने भएकाले, यीमध्ये कुनै एक तरिका चाहिन्छ।
जापानको सवारी चालक अनुमतिपत्र लिने तरिका
- परीक्षा दिने: सवारी चालक अनुमतिपत्र केन्द्र आदिमा, व्यावहारिक (ड्राइभिङ) परीक्षा・लिखित परीक्षा・योग्यता परीक्षा (दृष्टि आदि) दिएर उत्तीर्ण हुनुपर्छ। ड्राइभिङ स्कुल (指定自動車教習所, तोकिएको ड्राइभिङ तालिम केन्द्र) बाट उत्तीर्ण भएमा, व्यावहारिक परीक्षा छुट हुन्छ।
- विदेशी अनुमतिपत्रबाट परिवर्तन गर्ने: विदेशी सवारी चालक अनुमतिपत्र भएका व्यक्तिको, गाडी चलाउन चाहिने ज्ञान र सीप जाँच गरी समस्या छैन भनी मानिएमा, लिखित परीक्षा र व्यावहारिक परीक्षा छुट हुन्छ। विदेशी अनुमतिपत्र लिएपछि, त्यो देशमा 3 महिना वा सोभन्दा बढी बसेको हुनुपर्ने सर्त छ। आवेदन, आफू बस्ने प्रिफेक्चर (都道府県) को प्रहरीको सवारी चालक अनुमतिपत्र केन्द्र आदिमा दिनुपर्छ। चाहिने कागजातबारे, सवारी चालक अनुमतिपत्र केन्द्र आदिमा सोधपुछ गर्नुहोस्।
राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सीले, विदेशी सवारी चालक अनुमतिपत्र भएका व्यक्तिहरूका लागि, जापानमा गाडी चलाउने र अनुमतिपत्र लिने तरिकाबारे जानकारी, अंग्रेजी・भियतनामी・इन्डोनेसियाली・चिनियाँ・कोरियाली・टागालोग・थाई・पोर्चुगिज・नेपाली・म्यानमार भाषा आदिमा प्रकाशित गरेको छ।
गाडी चलाउँदाका मुख्य नियम
- सडकको बायाँतर्फबाट चलाउनुहोस्। ट्राफिक बत्ती・चिन्ह・सडकमा लेखिएका संकेत पालना गर्नुहोस्।
- गाडी चलाउँदै गर्दा स्मार्टफोन वा मोबाइल फोन प्रयोग गर्नु हुँदैन।
- जेब्रा क्रसिङमा पैदलयात्रीलाई प्राथमिकता हुन्छ। बाटो काट्न लागेको मान्छे भएमा, जेब्रा क्रसिङभन्दा अगाडि रोकिनुहोस्।
- रक्सी पिएपछि गाडी चलाउनु हुँदैन। रक्सी पिएको मान्छेलाई गाडी दिनु, र गाडी चलाउने मान्छेलाई रक्सी पिउन लगाउनु पनि हुँदैन।
- चालक र सँगै चढ्ने सबैले सिटबेल्ट लगाउनुपर्छ। 6 वर्षमुनिका बच्चाका लागि चाइल्ड सिट प्रयोग गर्नुपर्छ।
- मोटरसाइकल चढ्दा, हेल्मेट लगाई, चिउँडोको फित्ता कसिलो गरी बाँध्नुहोस्।
- प्रहरीले माग गरेमा, सवारी चालक अनुमतिपत्र देखाउनैपर्छ।
अनुमतिपत्र पाएपछिका कुरा
- जापानको सवारी चालक अनुमतिपत्रको म्याद हुन्छ। अनुमतिपत्रमा लेखिएको ठेगानामा, नवीकरणको सूचना पोस्टकार्ड आउँछ। म्यादभित्र नवीकरण नगरेमा, गाडी चलाउन पाइँदैन।
- नाम वा ठेगाना परिवर्तन भएमा, नजिकको प्रहरी चौकी आदिमा परिवर्तनको प्रक्रिया गर्नुहोस्।
- ट्राफिक नियम उल्लङ्घन र सडक दुर्घटनामा अंक लाग्छ। विगत 3 वर्षको जम्मा अंक अनुसार, अनुमतिपत्र निलम्बन वा रद्द हुन सक्छ।
- गाडी वा मोटरसाइकल, अनिवार्य सवारी बिमा (自賠責保険) नगरी चलाउन पाइँदैन। अनिवार्य सवारी बिमाले सामान बिग्रिएको दुर्घटना आदिमा भुक्तानी गर्दैन, त्यसैले त्यसको पूरक ऐच्छिक बिमा (任意保険) (आफैं छानेर गर्ने बिमा) पनि छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “Driver’s License” (विदेशी सवारी चालक अनुमतिपत्र भएकाहरूका लागि जानकारी))
सडक दुर्घटनामा परेमा・दुर्घटना गराएमा
- गाडी वा मोटरसाइकल चलाइरहेको भए, तुरुन्तै चलाउन रोक्नुहोस्। अरू गाडीलाई बाधा नपर्ने सुरक्षित ठाउँ (सडकको किनार आदि) मा सार्नुहोस्।
- घाइते भएमा, 119 मा फोन गरी एम्बुलेन्स बोलाउनुहोस्। एम्बुलेन्स नआउन्जेल, घाइतेलाई अनावश्यक रूपमा नचलाई, फोनमा कुरा गर्ने कर्मचारीको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
- घाइते भए पनि नभए पनि, 110 मा फोन गरी प्रहरीलाई खबर गर्नुहोस्। प्रहरी नआउन्जेल, घटनास्थल छोड्नु हुँदैन।
- प्रहरी आएपछि, दुर्घटनाको अवस्था बताउनुहोस्, र घटनास्थल जाँच गराउनुहोस्।
- चोट लागेन वा सामान्य छ भन्ने लागे पनि, पछि गम्भीर चोट रहेछ भन्ने थाहा हुन सक्छ। चाँडै डाक्टरलाई देखाऔं।
दुर्घटनापछि सहायता पाउने प्रक्रिया आदिमा, “सडक दुर्घटना प्रमाणपत्र (交通事故証明書)” चाहिन सक्छ। यो प्रमाणपत्र, सवारी सुरक्षा चालन केन्द्र (自動車安全運転センター) मा आवेदन दिएर लिनुपर्छ। प्रहरीलाई खबर नगरिएको दुर्घटनाको प्रमाणपत्र पाइँदैन, त्यसैले दुर्घटना भएमा अनिवार्य रूपमा प्रहरीलाई खबर गर्नुहोस्।
110 मा सोधिने कुरा मुख्यतया “कहिले・कहाँ・के भयो”, “तपाईंको नाम र सम्पर्क नम्बर”, “दुर्घटनाको अर्को पक्षको लिङ्ग・संख्या・उमेर・लुगा आदि”, “घाइते छन् कि छैनन्” हुन्। 119 मा फोन गर्ने तरिका, जापानमा एम्बुलेन्स कसरी बोलाउने | 119 मा फोन गर्ने तरिका, भन्नुपर्ने कुरा र अन्योल भएमा सल्लाह लिने ठाउँ (#7119) मा बुझाइएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”, सवारी सुरक्षा चालन केन्द्र)
आफू बस्ने क्षेत्रका नियम पत्ता लगाउने तरिका
- रेल र बस चढ्ने तरिकाबारे, आफू बस्ने क्षेत्रको रेल कम्पनी・बस कम्पनी・नगरपालिकाको यातायात ब्युरोको आधिकारिक वेबसाइटमा “चढ्ने तरिका” (乗り方) को पेज हेर्नुहोस्।
- सवारी चालक अनुमतिपत्रको प्रक्रिया, आफू बस्ने प्रिफेक्चरको प्रहरी (सवारी चालक अनुमतिपत्र केन्द्र) को वेबसाइटमा जाँच्नुहोस्। “(प्रिफेक्चरको नाम) 外国免許 切替” आदि शब्दले खोज्न सकिन्छ।
- नबुझेमा, आफू बस्ने नगरपालिकाको काउन्टर, वा क्षेत्रको अन्तर्राष्ट्रिय आदानप्रदान संघ (国際交流協会)・विदेशीका लागि परामर्श केन्द्रमा सोधौं।
लेख तयार गर्दा सन्दर्भ गरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” (अध्याय 9 यातायात, अध्याय 10 आपतकाल・विपद्, अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम・चलन)
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “Driver’s License” (विदेशी सवारी चालक अनुमतिपत्र भएकाहरूका लागि जानकारी)
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “विशेष सानो मोटर जडित साइकलसम्बन्धी ट्राफिक नियम आदि”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल पनि गाडीकै प्रकार ~साइकल नियम पालना गरी सुरक्षित रूपमा चलाऔं~”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकलमा निलो टिकट लागू” पर्चा
- सवारी सुरक्षा चालन केन्द्र
- योकोहामा सहर यातायात ब्युरो “नगर बस चढ्ने तरिका”
- साप्पोरो सहर “भाडा तिर्ने तरिका, बस फेर्ने तरिका”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
