यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा साइकल “सवारी साधन” (गाडीकै एक प्रकार) हो। सडकको बायाँतर्फबाट चलाउनुपर्छ, ट्राफिक बत्ती र एकछिन रोक्ने (一時停止) नियम पालना गर्नुपर्छ, र राति बत्ती बाल्नुपर्छ। सन् 2026 को अप्रिल 1 देखि, 16 वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिको साइकलसम्बन्धी ट्राफिक नियम उल्लङ्घनमा “निलो टिकट” (青切符: जरिवाना तिर्नुपर्ने व्यवस्था) लागू भइरहेको छ।
पहिले सम्झनुपर्ने कुरा: साइकल सुरक्षित प्रयोगका 5 नियम
राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सीले साइकल चलाउने व्यक्तिले पालना गर्नुपर्ने आधारभूत नियमलाई “साइकल सुरक्षित प्रयोगका 5 नियम” (自転車安全利用五則) भनेर संक्षेपमा राखेको छ।
- सिद्धान्ततः सडक (गाडी गुड्ने बाटो) मा, बायाँतर्फबाट चलाउने। पैदलमार्ग अपवाद मात्र हो, पैदल यात्रीलाई प्राथमिकता दिने
- चोकमा ट्राफिक बत्ती र एकछिन रोक्ने नियम पालना गरेर, सुरक्षा जाँच्ने
- राति बत्ती बाल्ने
- मादक पदार्थ सेवन गरेर चलाउन निषेध (रक्सी पिएपछि साइकल नचलाउने)
- हेल्मेट लगाउने
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल गाडीकै एक प्रकार हो – नियम पालना गरेर सुरक्षित रूपमा चलाऔँ”)
चलाउने ठाउँ: सडकको बायाँतर्फ नै आधारभूत नियम
सडकको बायाँतर्फबाट चलाउने
- साइकल सिद्धान्ततः सडकको बायाँतर्फ छेउ लागेर चलाउनुपर्छ। दायाँतर्फबाट चलाउनु (उल्टो दिशामा चलाउनु) नियम उल्लङ्घन हो।
- साइकल मार्ग (साइकलका लागि बनाइएको बाटो) भएको ठाउँमा, साइकल मार्गमा चलाउनुपर्छ।
- सडकको बायाँपट्टिको सडक-किनारा पट्टी (路側帯: पैदलमार्ग नभएको सडकमा, सेतो रेखाभन्दा बाहिरको भाग) मा पनि चलाउन सकिन्छ। तर, हिँडिरहेका मानिसलाई बाधा पुर्याउनु हुँदैन।
पैदलमार्गमा चलाउन मिल्ने अवस्था
पैदलमार्गमा तलका जस्ता अवस्थामा मात्र चलाउन सकिन्छ।
| पैदलमार्गमा चलाउन मिल्ने अवस्था | उदाहरण |
|---|---|
| चिन्ह वा सडकमा लेखिएको संकेतले साइकल पैदलमार्गमा चलाउन मिल्ने भनेको अवस्था | “पैदलमार्गमा चलाउन मिल्ने” (歩道通行可) चिन्ह भएको पैदलमार्ग |
| चलाउने व्यक्ति 13 वर्षभन्दा कम, 70 वर्ष वा सोभन्दा माथि, वा शारीरिक अपाङ्गताका कारण सडकमा चलाउन गाह्रो भएको अवस्था | बालबालिका, वृद्धवृद्धा |
| सडक वा ट्राफिकको अवस्था हेर्दा, सुरक्षाका लागि अरू उपाय नभएको अवस्था | सडकमा निर्माण काम भइरहेको बेला आदि |
पैदलमार्गमा चलाउँदा, तलका कुरा पालना गर्नुहोस्।
- सडकतर्फको छेउमा, तुरुन्तै रोक्न सकिने गति मा बिस्तारै चलाउने
- हिँडिरहेका मानिसलाई बाधा पुग्न सक्ने बेला, एकछिन रोक्ने (पैदल यात्रीलाई प्राथमिकता)
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल गाडीकै एक प्रकार हो”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात)
चोक पार गर्ने तरिका
- ट्राफिक बत्ती भएको चोकमा, बत्ती हरियो (青) भएपछि, सुरक्षा जाँचेर अगाडि बढ्ने।
- “रोक्नुहोस्” (止まれ) चिन्ह भएको चोकमा, अनिवार्य रूपमा एकछिन रोकेर, सुरक्षा जाँच्ने।
- दायाँ मोड्दा, गाडी जस्तो चोकको बीचमा दायाँ मोडिँदैन। सडकको बायाँतर्फ छेउमै रहेर चोकको पारिपट्टिसम्म सीधा जाने, र त्यहाँ रोकेर दिशा बदल्ने। ट्राफिक बत्ती भएमा, अगाडिको बत्ती हरियो भएपछि अगाडि बढ्ने।
- बायाँ मोड्दा, पछाडिको सुरक्षा जाँचेर, गति राम्ररी घटाएर, बाटो काटिरहेका पैदल यात्रीलाई बाधा नपुग्ने गरी मोड्ने।
- चोक वा त्यसको नजिक साइकल क्रसिङ (自転車横断帯: साइकल पार गर्नका लागि बनाइएको चिन्ह) भएमा, त्यहीँबाट पार गर्ने।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात)
गर्न नहुने कुराहरू
| गर्न नहुने कुरा | व्याख्या |
|---|---|
| स्मार्टफोन हातमा लिएर प्रयोग गर्दै साइकल चलाउने | फोनमा कुरा गर्दै वा स्क्रिन हेरिरहँदै चलाउनु हुँदैन |
| रक्सी पिएर चलाउने | साइकलमा पनि मादक पदार्थ सेवन गरेर चलाउन निषेध छ |
| दुई जना चढ्ने | साइकलमा दुई जना चढेर चलाउनु हुँदैन (अपवाद तल लेखिए अनुसार) |
| छेउछाउ मिलेर चलाउने (並進) | साइकलहरू एकअर्काको छेउमा लहर मिलाएर चलाउनु हुँदैन |
| छाता ओढेर चलाउने | सबै प्रिफेक्चरमा निषेध गरिएको छ |
| इयरफोन आदिका कारण वरिपरिको आवाज नसुनिने अवस्थामा चलाउने | सबै प्रिफेक्चरमा निषेध गरिएको छ |
| राति बत्ती नबाल्ने (無灯火) | राति बत्ती बाल्नैपर्छ |
| एक्सप्रेसवे (高速道路) मा पस्ने | साइकल एक्सप्रेसवेमा पस्न पाउँदैन |
- दुई जना चढ्ने नियमको अपवाद: 16 वर्ष वा सोभन्दा माथिका अभिभावकले, विद्यालय जाने उमेर नपुगेका बच्चालाई बालबालिकाको सिटमा राखेर चलाउने जस्ता कुरा, प्रिफेक्चरको नियमले अनुमति दिएको छ।
- इयरफोनको अपवाद: एउटा कानमा मात्र लगाएको बेला, वा कान नछोप्ने प्रकारको इयरफोनले सुरक्षित रूपमा चलाउन आवश्यक आवाज वा बोली सुनिने अवस्थामा, नियम उल्लङ्घन मानिँदैन।
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल नियम पुस्तिका”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात)
हेल्मेट लगाउने
- साइकल चलाउँदा, साइकल चलाउँदा लगाउने हेल्मेट लगाउन प्रयास गर्नुपर्ने कुरा कानुनमा तोकिएको छ (प्रयास गर्नुपर्ने दायित्व)।
- बच्चाले साइकल चलाउँदा वा साना बच्चालाई बालबालिकाको सिटमा राख्दा, अभिभावकले बच्चालाई हेल्मेट लगाइदिने प्रयास गर्नुपर्छ।
- चिउँडोको पट्टा राम्ररी कसेर, सही तरिकाले लगाउनुहोस्।
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल गाडीकै एक प्रकार हो”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात)
नियम उल्लङ्घन गरेमा: निलो टिकट र जरिवाना (सन् 2026 को अप्रिलदेखि)
सन् 2026 को अप्रिल 1 देखि, साइकलसम्बन्धी ट्राफिक नियम उल्लङ्घनमा पनि “निलो टिकट” (交通反則通告制度: ट्राफिक उल्लङ्घन सूचना प्रणाली) लागू भइरहेको छ।
- यो 16 वर्ष वा सोभन्दा माथिका व्यक्तिलाई लागू हुन्छ। 16 वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई सिद्धान्ततः निर्देशन र चेतावनी (सम्झाउने) मात्र दिइन्छ।
- नियम उल्लङ्घन भेटेमा, प्रहरीले सामान्यतया त्यहीँ निर्देशन र चेतावनी दिन्छ। दुर्घटनाको कारण बन्न सक्ने, गम्भीर र खतरनाक उल्लङ्घनमा कारबाही गर्छ।
- निलो टिकट पाएमा, जरिवाना (反則金) तिर्नुपर्छ। जरिवाना तिरेमा, अदालत जस्ता फौजदारी प्रक्रियामा जाँदैन, र आपराधिक रेकर्ड (सजाय पाएको अभिलेख) पनि बन्दैन।
- जरिवाना, निलो टिकटसँगै दिइने “भुक्तानी फारम” (納付書) लिएर, बैंक वा हुलाक कार्यालयको काउन्टरमा तिर्नुपर्छ। उल्लङ्घन स्वीकार गर्ने भए, कारबाही भएको भोलिपल्टदेखि सिद्धान्ततः 7 दिनभित्र तिर्नुपर्छ (अस्थायी भुक्तानी)।
- 7 दिनभित्र नतिरेमा, निलो टिकटमा लेखिएको दिन ट्राफिक उल्लङ्घन सूचना केन्द्रमा गएर, सूचना पत्र र भुक्तानी फारम लिनुपर्छ, र सूचना पाएको भोलिपल्टदेखि सिद्धान्ततः 10 दिनभित्र तिर्नुपर्छ।
- त्यसपछि पनि जरिवाना नतिरेमा, फौजदारी प्रक्रियामा जान्छ।
जरिवानाका उदाहरण
| उल्लङ्घन | जरिवाना |
|---|---|
| स्मार्टफोन हातमा लिएर प्रयोग गर्दै साइकल चलाउने (मोबाइल फोन प्रयोग आदि〈हातमा लिने〉) | 12,000 येन |
| बन्द रेलवे क्रसिङमा पस्ने (अलार्म बजिरहेको बेला, वा बार झरेको वा झर्न लागेको बेला रेलवे क्रसिङमा पस्ने) | 7,000 येन |
| ट्राफिक बत्तीको बेवास्ता | 6,000 येन |
| चलाउने भाग सम्बन्धी उल्लङ्घन (उल्टो दिशामा चलाउने, चलाउन नमिल्ने पैदलमार्गमा चलाउने आदि) | 6,000 येन |
| बाटो काट्ने पैदल यात्री आदिलाई बाधा पुर्याउने (जेब्रा क्रसिङ पार गर्दै गरेका मानिसलाई बाधा पुर्याउने आदि) | 6,000 येन |
| सुरक्षित रूपमा चलाउने दायित्वको उल्लङ्घन (ह्यान्डलबाट हात छोडेर चलाउने आदि) | 6,000 येन |
| तोकिएको ठाउँमा एकछिन नरोक्ने आदि (“रोक्नुहोस्” चिन्हमा नरोक्ने) | 5,000 येन |
| बत्ती नबाल्ने (राति बत्ती नबाल्ने) | 5,000 येन |
| साइकलको ब्रेक खराब (ब्रेक काम नगर्ने साइकल चलाउने) | 5,000 येन |
| छाता ओढेर चलाउने, इयरफोनका कारण वरिपरिको आवाज नसुनिने अवस्थामा चलाउने | 5,000 येन |
| दुई जना चढ्ने, छेउछाउ मिलेर चलाउने (लहर मिलाएर चलाउने) | 3,000 येन |
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकलमा निलो टिकट लागू” पर्चा, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकलसम्बन्धी उल्लङ्घन र जरिवानाको रकम”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल नियम पुस्तिका”, सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन)
गम्भीर उल्लङ्घनमा निलो टिकट होइन, फौजदारी सजाय हुन्छ
मादक पदार्थ सेवन गरेर चलाउने, वा स्मार्टफोन प्रयोग गर्दा दुर्घटना गराउने जस्ता गम्भीर उल्लङ्घनमा, निलो टिकट होइन, फौजदारी प्रक्रिया (रातो टिकट आदि) लागू हुन्छ।
| उल्लङ्घन | सजाय |
|---|---|
| मातेर चलाउने (रक्सीले मातेको अवस्थामा चलाउने) | 5 वर्षसम्म कैद वा 1,000,000 येनसम्म अर्थदण्ड |
| रक्सीको असर भएको अवस्थामा चलाउने (सासको 1 लिटरमा अल्कोहल 0.15mg वा सोभन्दा बढी) | 3 वर्षसम्म कैद वा 500,000 येनसम्म अर्थदण्ड |
| स्मार्टफोन प्रयोग गर्दा दुर्घटना गराउने जस्ता, ट्राफिकमा खतरा उत्पन्न गराएमा | 1 वर्षसम्म कैद वा 300,000 येनसम्म अर्थदण्ड |
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात)
खतरनाक उल्लङ्घन दोहोर्याएमा तालिम
ट्राफिक बत्तीको बेवास्ता वा एकछिन नरोक्ने जस्ता, तोकिएका खतरनाक उल्लङ्घनमा 3 वर्षभित्र 2 पटक वा सोभन्दा बढी कारबाही भएमा, प्रिफेक्चरको सार्वजनिक सुरक्षा आयोगले “साइकल चालक तालिम” (自転車運転者講習) लिन आदेश दिन सक्छ। आदेश पालना नगरेमा, 50,000 येनसम्म अर्थदण्ड (फौजदारी जरिवाना) हुन्छ।
(स्रोत: सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल गाडीकै एक प्रकार हो”)
साइकल किनेपछि गर्नुपर्ने कुरा
चोरी रोकथाम दर्ता गर्ने
साइकल प्रयोग गर्ने व्यक्तिले, त्यो साइकलको चोरी रोकथाम दर्ता (防犯登録: चोरी भएको बेला आदिमा धनी को हो भनेर थाहा पाउन सकिने दर्ता) गर्नैपर्ने कुरा कानुनमा तोकिएको छ।
- चोरी रोकथाम दर्ता, प्रिफेक्चरको सार्वजनिक सुरक्षा आयोगले तोकेको संस्थाले गर्छ। दर्ता गर्ने ठाउँ र शुल्कबारे साइकल किन्ने पसलमा सोध्नुहोस्, वा तपाईं बस्ने प्रिफेक्चरको प्रहरीको वेबसाइटमा “防犯登録” खोज्नुहोस्।
तोकिएको ठाउँमा राख्ने (पार्किङ)
- साइकल, साइकल पार्किङ (駐輪場: साइकल राख्ने ठाउँ) मा राख्नुपर्छ। साइकल पार्किङ नभएको ठाउँमा छोडेर नराख्ने प्रयास गर्नुपर्ने कुरा कानुनमा तोकिएको छ।
- स्टेसनअगाडि जस्ता ठाउँमा छोडिएका साइकललाई, नगरपालिकाले आफ्नो नियम (条例) अनुसार हटाएर (लगेर) सुरक्षित राख्न सक्छ। फिर्ता लिँदा, हटाउने र राख्ने खर्च तिर्नुपर्ने हुन सक्छ।
- राख्न नमिल्ने ठाउँ, र हटाइएको साइकल फिर्ता लिने तरिका नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ। तपाईं बस्ने नगरपालिकाको वेबसाइटमा “放置自転車” (छोडिएको साइकल) वा “駐輪場” (साइकल पार्किङ) खोज्नुहोस्।
साइकलको बीमा जाँच्ने
- साइकल दुर्घटनामा पनि, अर्को व्यक्तिलाई चोट लगाएमा, ठूलो रकमको क्षतिपूर्ति (अर्को व्यक्तिलाई तिर्ने पैसा) माग गरिन सक्छ।
- साइकल दुर्घटनामा अर्को व्यक्तिलाई पुर्याएको क्षतिका लागि तयारी गर्ने “साइकल क्षतिपूर्ति दायित्व बीमा आदि” (自転車損害賠償責任保険等), टोकियो महानगर वा ओसाका प्रिफेक्चर जस्ता धेरै क्षेत्रमा अनिवार्य रूपमा गर्नुपर्छ। तपाईं बस्ने प्रिफेक्चरको नियम जाँच्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात, भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “साइकल क्षतिपूर्ति दायित्व बीमा आदिमा आबद्ध हुन प्रवर्द्धन”)
समस्या परेमा र प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
बिजुलीबाट सहयोग पाउने साइकल (電動アシスト自転車) चलाउन लाइसेन्स चाहिन्छ?
TS मार्क (देशको मोडेल प्रमाणीकरण पाएको साइकल हो भनेर देखाउने चिन्ह) भएको बिजुलीबाट सहयोग पाउने साइकललाई साइकलकै रूपमा व्यवहार गरिन्छ, र लाइसेन्स चाहिँदैन। पेडल भए पनि, पेडल नचलाई आफैँ गुड्ने, वा सहयोगको शक्ति मापदण्डभन्दा बढी भएको सवारीलाई “पेडल भएको बिजुली बाइक” (मोपेड) भनिन्छ। यसलाई चलाउन लाइसेन्स चाहिन्छ, र अनिवार्य सवारी बीमा (自賠責保険: गाडी र मोटरसाइकलका लागि अनिवार्य रूपमा चाहिने बीमा) र नम्बर प्लेट पनि चाहिन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात, सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन)
साइकलले दुर्घटना भएमा के गर्ने?
- तुरुन्तै साइकल रोकेर, अरू ट्राफिकलाई बाधा नपुग्ने सुरक्षित ठाउँमा सर्ने।
- घाइते व्यक्ति भएमा, एम्बुलेन्स (119) बोलाउने।
- घाइते व्यक्ति भए पनि नभए पनि, प्रहरी (110) लाई खबर गर्ने। प्रहरी नआउन्जेल, त्यो ठाउँ छोड्नु हुँदैन।
- चोट नलागेको जस्तो लागे पनि, पछि गम्भीर चोट रहेछ भन्ने थाहा हुन सक्छ। चाँडै डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
119 मा फोन गर्ने तरिकाबारे जापानमा एम्बुलेन्स कसरी बोलाउने | 119 मा फोन गर्ने तरिका, भन्नुपर्ने कुरा र अन्योल भएमा सल्लाह लिने ठाउँ (#7119) पढ्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 9 यातायात)
मसँग गाडीको ड्राइभिङ लाइसेन्स छ। साइकलको नियम उल्लङ्घनले लाइसेन्सको अंक घट्छ?
साइकलको नियम उल्लङ्घनले, गाडीको ड्राइभिङ लाइसेन्सको अंकमा असर पर्दैन। तर, साइकलले ठक्कर दिएर भाग्ने जस्ता गम्भीर दुर्घटना गराएमा, वा रक्सीको असर भएको अवस्थामा चलाउने जस्ता विशेष गरी गम्भीर र खतरनाक उल्लङ्घन गरेमा, ड्राइभिङ लाइसेन्सको मान्यता निलम्बन हुन सक्छ।
(स्रोत: सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल गाडीकै एक प्रकार हो – नियम पालना गरेर सुरक्षित रूपमा चलाऔँ”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकलमा निलो टिकट लागू” पर्चा
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकलसम्बन्धी उल्लङ्घन र जरिवानाको रकम”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइकल सुरक्षित र ढुक्कसँग प्रयोग गर्न (साइकल नियम पुस्तिका)”
- सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “सन् 2026 को अप्रिलदेखि साइकलको ट्राफिक नियम उल्लङ्घनमा ‘निलो टिकट’ लागू! के बदलिन्छ?”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” (8 औँ संस्करण) (अध्याय 9 यातायात)
- e-Gov कानून खोज “साइकलको सुरक्षित प्रयोगको प्रवर्द्धन र साइकल आदिको पार्किङ उपायहरूको व्यापक प्रवर्द्धनसम्बन्धी ऐन”
- भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “साइकल क्षतिपूर्ति दायित्व बीमा आदिमा आबद्ध हुन प्रवर्द्धन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

