यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा भूकम्प・आँधीबेहरी (ताइफुन)・भारी वर्षा जस्ता प्रकोप आउन सक्छन्। सरकारले घरमा कम्तीमा 3 दिनको खाना र पानी, ठूलो प्रकोपको तयारी गर्ने हो भने 1 हप्ताको राख्न सिफारिस गर्छ। पानी 1 जनालाई 1 दिनमा 3 लिटर अनुमान हो। साथै, भाग्ने बेला तुरुन्तै लिएर जान सकिने “आपत्कालीन झोला” (हिजोयो मोचिदासी बुकुरो) पनि तयार राख्नुहोस्।
→ जापानका प्रकोप र आपत्कालीन अवस्थाका आधारभूत कुरा
सबैभन्दा पहिले निष्कर्ष: आजैदेखि गर्न सकिने 5 तयारी
- पानी 1 जनालाई 1 दिनमा 3 लिटर × 3 दिनको (सके 1 हप्ताको), परिवारका सबै सदस्यका लागि तयार राख्ने
- खाना 3 दिनको (सके 1 हप्ताको) तयार राख्ने। सधैँ खाने खाना अलि बढी किनेर राखे पुग्छ
- शौचालय को तयारी (बोक्न मिल्ने शौचालय・ट्वाइलेट पेपर) र क्यासेट चुलो जस्ता सामान तयार राख्ने
- भाग्ने बेला लिएर जाने सामान ब्याकप्याक (झोला) मा राखेर, तुरुन्तै निकाल्न सकिने ठाउँमा राख्ने
- परिवारसँग भेट्ने ठाउँ र सम्पर्क गर्ने तरिका (प्रकोपका बेलाको सन्देश डायल 171 आदि) तय गर्ने
(स्रोत: प्रधानमन्त्री कार्यालय “प्रकोपका लागि घरमा गर्ने तयारी”, सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”)
किन तयारी चाहिन्छ?
ठूलो प्रकोपपछि बिजुली・पानी (धारा)・ग्यास बन्द हुन सक्छ, वा पसलमा सामान किन्न नपाइन सक्छ। कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले, सरकारले अनुमान गरेको राजधानी क्षेत्रको ठूलो भूकम्प (राजधानीमुनिको भूकम्प) मा, पहिलेजस्तै हुन बिजुलीलाई करिब 6 दिन, धारा पानीलाई करिब 30 दिन, ग्यासलाई करिब 55 दिन लाग्ने अनुमान प्रस्तुत गरेको छ।
त्यस्तै कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले, सार्वजनिक राहत सामग्री आइपुग्न सुरु हुने 4 दिनपछि मात्र हो भनेर बताएको छ। कार्यालय जस्ता निकायको सहयोग तुरुन्तै आउँछ भन्ने छैन, त्यसैले आफ्नै घरमा केही दिन बिताउन सक्ने गरी तयारी गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
(स्रोत: कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपका लागि खाद्य भण्डार गाइड ~ एक्लै बस्नेहरूका लागि”)
घरमा तयार राख्ने सामान (भण्डार)
पानी र खानाको मात्राको अनुमान
| सामान | अनुमान |
|---|---|
| पिउने पानी | 1 जनालाई 1 दिनमा 3 लिटर अनुमान। 3 दिनको (ठूलो प्रकोपको तयारी गर्ने हो भने 1 हप्ताको) |
| खाना | 3 दिनको (ठूलो प्रकोपको तयारी गर्ने हो भने 1 हप्ताको) |
| दैनिक जीवनमा प्रयोग गर्ने पानी | पिउने पानीबाहेक, शौचालय आदिमा प्रयोग गर्ने पानी पनि तयार राख्ने (प्लास्टिकको ट्याङ्कीमा धाराको पानी भरेर राख्ने, बाथटबमा पानी जम्मा गरेर राख्ने आदि) |
उदाहरणका लागि 2 जना बस्नुहुन्छ र 3 दिनको तयार गर्ने हो भने, पिउने पानी 3 लिटर × 2 जना × 3 दिन = 18 लिटर हुन्छ। 2 लिटरको प्लास्टिक बोतल भए 9 वटा हो।
कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले यो 3 लिटरलाई “पिउने पानी र खाना पकाउन प्रयोग गर्ने पानी” को अनुमान भनेको छ। पानी चोटपटक लागेको ठाउँ धुन, दाँत माझ्न, शरीर पुछ्न आदिमा पनि प्रयोग हुने भएकाले, अलि बढी नै तयार राख्नुहोस्।
(स्रोत: प्रधानमन्त्री कार्यालय “प्रकोपका लागि घरमा गर्ने तयारी”, कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपका लागि खाद्य भण्डार गाइड ~ एक्लै बस्नेहरूका लागि”)
कस्तो खाना तयार राख्ने?
विशेष आपत्कालीन खाना नभए पनि हुन्छ। कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले सधैँ खाने खाना अलि बढी किनेर राख्न सिफारिस गर्छ। कन्भिनियन्स स्टोर वा ड्रगस्टोरमा किन्न पाइने खाना भए पनि हुन्छ। उदाहरणका लागि, तलका जस्ता सामान।
| प्रकार | उदाहरण |
|---|---|
| मुख्य खाना (भात・चाउचाउ आदि) | प्याकको भात, कप चाउचाउ, सुकेको चाउचाउ (उडोन・सोबा・पास्ता आदि), सिरियल, इनर्जी बार |
| तरकारी (साथमा खाने परिकार) | रिटोर्ट खाना (तताएर मात्र खान मिल्ने खाना), डिब्बाबन्द खाना, माछाको ससेज, चिज |
| अन्य | तरकारीको जुस, कप सुप, मिठाई・खाजा, मसला |
कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले क्यासेट चुलो (बोक्न मिल्ने ग्यास चुलो) र क्यासेट ग्यास (ग्यासको डिब्बा) पनि तयार राख्न सिफारिस गर्छ। ग्यासको डिब्बा 1 जनालाई 1 दिनमा करिब 1 वटा अनुमान हो। तातो खाना खान पाउँदा मन ढुक्क हुन्छ, र जाडोमा शरीर तताउन पनि सकिन्छ।
सानो बच्चा, वृद्धवृद्धा, दीर्घ रोग भएका मानिस, वा खानाको एलर्जी भएका मानिस भएको घरमा, कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयको “विशेष हेरचाह चाहिने व्यक्तिहरूका लागि प्रकोपको तयारीको खाद्य भण्डार गाइड” उपयोगी हुन्छ।
(स्रोत: कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपका लागि खाद्य भण्डार गाइड ~ एक्लै बस्नेहरूका लागि”, कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “घरेलु भण्डार पोर्टल”, कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपको तयारीका लागि खाद्य भण्डार गाइड”)
रोलिङ स्टक (सधैँ खाने खानाबाट तयारी गर्ने तरिका)
रोलिङ स्टक भनेको सधैँ खाने खाना अलि बढी किनेर राख्ने, र पुरानोबाट सुरु गरेर खाने, खाएजति फेरि किन्ने तरिका हो। यसो गर्दा घरमा सधैँ निश्चित मात्रा रहन्छ, र म्याद (खाने अवधि) सकिएर फाल्नुपर्ने पनि कम हुन्छ।
छनोट गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा (कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय):
- सधैँ खाने वा मन पर्ने खाना, कोठाको तापक्रममा (फ्रिजमा राख्नु नपर्ने) राख्न मिल्ने खानाबाट छान्ने
- सधैँ जाने पसलमा, म्याद लामो हुनैपर्छ भन्ने नसोचीकन छान्ने
- सधैँ खाने मात्राभन्दा अलि बढी किन्ने
(स्रोत: कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपका लागि खाद्य भण्डार गाइड ~ एक्लै बस्नेहरूका लागि”)
शौचालयको तयारी
प्रकोपले धाराको पानी बन्द भएमा वा ढल प्रयोग गर्न नमिलेमा, घरको शौचालयमा पानी हाल्न (फ्लस गर्न) नमिल्न सक्छ। सरकारी जनसम्पर्क अनलाइनले तलका जस्ता तयारी गर्न सिफारिस गर्छ।
- बोक्न मिल्ने शौचालय (झोलाभित्र दिसापिसाब गर्ने शौचालय): 1 दिनमा 5〜6 पटक × मानिसको संख्या × 7 दिनको
- ट्वाइलेट पेपर: 1 दिनमा 5〜6 पटक × मानिसको संख्या × 7 दिनको (4 जनाको परिवारमा 8 रोल〈30m को〉 जति)
- भिजेको टिस्यु, कीटाणुनाशक, गन्ध हटाउने स्प्रे, वरिपरि उज्यालो पार्ने लालटेन आकारको बत्ती
(स्रोत: सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”)
घरमा भए काम लाग्ने अन्य सामान
- बिजुली जाने अवस्थाका लागि: टर्च लाइट, मैनबत्ती (नढल्ने खालको), बोक्न मिल्ने रेडियो, थप ब्याट्री, स्मार्टफोनको थप ब्याट्री (पावर बैंक)
- चोटपटकका लागि: ब्यान्डेज (टाँस्ने पट्टी), पट्टी, गज, कीटाणुनाशक जस्ता प्राथमिक उपचारका सामान
- भान्सामा: प्लास्टिकको झोला, खानाको र्याप (थालमा बेर्दा धुने पानी बचत गर्न सकिन्छ), भान्साको कैंची, एल्मुनियम फोइल
- जाडो・गर्मीका लागि: कम्बल, फेर्ने लुगा
(स्रोत: टोकियो दमकल विभाग “आपत्कालीन सामानको रूपमा तयार राख्ने कुरा”, प्रधानमन्त्री कार्यालय “प्रकोपका लागि घरमा गर्ने तयारी”, सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”)
आपत्कालीन झोला (भाग्ने बेला लिएर जाने सामान)
आपत्कालीन झोला भनेको सुरक्षित ठाउँमा जाँदा (शरण लिँदा) कम्तीमा चाहिने सामान एकै ठाउँमा राखिएको झोला हो। दुवै हात चलाउन मिल्ने ब्याकप्याक (झोला) मा राखेर, मूल ढोकाको नजिक वा सुत्ने कोठा जस्ता तुरुन्तै निकाल्न सकिने ठाउँमा राख्नुहोस्।
भित्र राख्ने सामानका उदाहरण
| प्रकार | उदाहरण |
|---|---|
| खाना・पानी | आपत्कालीन खाना (3 दिनको), पिउने पानी |
| बत्ती・जानकारी | टर्च लाइट, बोक्न मिल्ने रेडियो, थप ब्याट्री, स्मार्टफोनको थप ब्याट्री (पावर बैंक) |
| चोटपटक・स्वास्थ्य | प्राथमिक उपचारका सामान, सधैँ खाने औषधि, मास्क, थर्मोमिटर, कीटाणुनाशक |
| दैनिक प्रयोगका सामान | फेर्ने लुगा, तौलिया, भिजेको टिस्यु, टिस्यु, पानीबाट जोगिने सामान (छाता・रेनकोट), जाडोबाट जोगिने लुगा, पन्जा, महिनावारीका सामान |
| पैसा・कागजात | नगद, बैंकको पासबुक, परिचयपत्रको प्रतिलिपि, औषधिको पुस्तिका (ओकुसुरी तेचो), परिवारको सम्पर्क नम्बर लेखिएको कागज |
| बालबालिका・वृद्धवृद्धा | दूध, डाइपर, बच्चा बोक्ने पट्टी／नक्कली दाँत, सुन्ने यन्त्र, चस्मा आदि |
लिएर जाने सामान मानिस अनुसार फरक हुन्छ। अग्नि तथा विपद् व्यवस्थापन एजेन्सीले, दीर्घ रोग भएर औषधि खाइरहेका मानिसले अस्पताल जान नसक्ने अवस्थाका लागि डाक्टरको प्रेस्क्रिप्सनको प्रतिलिपि जस्ता कागजात तयार राख्न सल्लाह दिएको छ। औषधिको पुस्तिका (ओकुसुरी तेचो) (खाइरहेको औषधिको रेकर्ड) पनि काम लाग्छ।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालयको अग्नि तथा विपद् व्यवस्थापन एजेन्सी “विपद् रोकथाम・संकट व्यवस्थापन e-कलेज, आपत्कालीन सामानको तयारी”, टोकियो दमकल विभाग “आपत्कालीन सामानको रूपमा तयार राख्ने कुरा”, सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”)
धेरै गह्रौं नबनाउने
सरकारी जनसम्पर्क अनलाइनले, बोकेर लैजान सकिने तौलको अनुमान वयस्क पुरुषका लागि करिब 15kg, वयस्क महिलाका लागि करिब 10kg, बालबालिका र वृद्धवृद्धाका लागि करिब 6kg भनेको छ। धेरै गह्रौं भयो भने छिटो भाग्न सकिँदैन। पानी जस्ता पछि फर्केर लिन सकिने सामान छुट्टै राख्ने तरिका पनि छ।
परिचयपत्र सधैँ साथमा राख्ने
सरकारी जनसम्पर्क अनलाइनले, ड्राइभिङ लाइसेन्स वा माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) कार्ड जस्ता परिचयपत्र सधैँ साथमा बोकेर हिँड्न सल्लाह दिएको छ। बाहिर हुँदा पनि प्रकोप आउन सक्ने भएकाले, आफ्नो झोलामा पनि स्मार्टफोन・थप ब्याट्री・सानो बत्ती・परिवारको सम्पर्क नम्बर लेखिएको कागज आदि राख्नु राम्रो हुन्छ भनेर सरकारी जनसम्पर्क अनलाइनले बताएको छ।
(स्रोत: सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”, आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालयको अग्नि तथा विपद् व्यवस्थापन एजेन्सी “विपद् रोकथाम・संकट व्यवस्थापन e-कलेज, आपत्कालीन सामानको तयारी”)
परिवारसँग सम्पर्क गर्ने तरिका तय गर्ने
प्रकोपका बेला फोन लाग्न गाह्रो हुन्छ। परिवार र साथीहरूसँग, सधैँदेखि नै तलका कुरा तय गरेर राख्नुहोस्।
- भेट्ने ठाउँ: प्रकोपको प्रकार र समय विचार गरेर तय गर्ने। घर नजिकको मात्र होइन, कार्यालय वा विद्यालय नजिकको शरण स्थल पनि पक्का गरेर राख्ने
- सम्पर्क गर्ने तरिका: एउटा मात्र होइन, केही तरिका तय गरेर राख्ने
प्रकोपका बेलाको सन्देश डायल “171”
ठूलो प्रकोपका बेला आवाजमा सन्देश रेकर्ड गर्न र सुन्न मिल्ने व्यवस्था हो। “171” मा फोन गरेर, निर्देशनको आवाज अनुसार सन्देश रेकर्ड गर्ने वा सुन्ने गर्नुहोस्। NTT East (NTT東日本) ले, सन्देश रेकर्ड गर्ने फोन नम्बर परिवार र साथीहरूबीच पहिल्यै तय गरेर राख्न सिफारिस गर्छ।
इन्टरनेटमा लेखेर सन्देश छोड्न मिल्ने “प्रकोपका बेलाको सन्देश बोर्ड” पनि छ।
सामान्य बेलामा पनि, तलका दिनहरूमा अभ्यास (परीक्षण प्रयोग) गर्न सकिन्छ।
- हरेक महिनाको 1 गते र 15 गते
- जनवरी 1 देखि 3 गतेसम्म
- जनवरी 15 देखि 21 गतेसम्म (विपद् रोकथाम र स्वयंसेवा सप्ताह)
- अगस्ट 30 देखि सेप्टेम्बर 5 गतेसम्म (विपद् रोकथाम सप्ताह)
(स्रोत: प्रधानमन्त्री कार्यालय “प्रकोपका लागि घरमा गर्ने तयारी”, NTT East “प्रकोपका बेलाको सन्देश डायल (171) प्रयोग गर्ने तरिका”, सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”)
घरभित्र पनि गरिराख्नुपर्ने कुरा
- फर्निचरलाई भित्तामा कसेर, नढल्ने बनाउने
- सुत्ने कोठामा सकेसम्म फर्निचर नराख्ने। राख्नुपरे होचो फर्निचर राख्ने
- फर्निचर ढलेमा पनि, ढोका (निस्कने बाटो) नथुनिने गरी राख्ने
- टर्च लाइट・चप्पल・सिट्ठी (ह्विसल) लाई सुत्ने ठाउँमा हात पुग्ने ठाउँमा राख्ने
(स्रोत: प्रधानमन्त्री कार्यालय “प्रकोपका लागि घरमा गर्ने तयारी”)
भाग्ने ठाउँ, आफ्नो ठेगाना अनुसारको जोखिम नक्सा (हजार्ड म्याप) मा पक्का गरेर राख्नुहोस्। हेर्ने तरिका शरण स्थल・आश्रय केन्द्र र जोखिम नक्सा (हजार्ड म्याप) हेर्ने तरिका | प्रकोप आउनुअघि आफ्नो ठेगानामा पक्का गर्ने कुरा मा समेटिएको छ।
समस्या परेमा・धेरै सोधिने प्रश्न
कोठा सानो भएर, धेरै सामान राख्न नसकिने भए के गर्ने?
सुरुमा 3 दिनको बाट सुरु गर्नुहोस्। कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले पनि, पहिले 3 दिनको परीक्षणको रूपमा तयार गरेर, 1 हप्ताको लक्ष्य राख्न सिफारिस गर्छ। सधैँ खाने खाना अलि बढी किन्ने रोलिङ स्टक भए, विशेष राख्ने ठाउँ धेरै चाहिँदैन।
आपत्कालीन खाना महँगो किन्नैपर्छ?
पर्दैन। सधैँ खाने खाना अलि बढी किनेर राखे पुग्छ भनेर कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयले बताएको छ।
भाडाको अपार्टमेन्टमा, फर्निचरलाई भित्तामा कस्न मिल्छ?
भाडामा लिएको कोठामा, भित्तामा प्वाल पार्नुअघि सम्झौतापत्र हेर्नुहोस्, वा घरधनी वा व्यवस्थापन कम्पनीसँग सल्लाह गर्नुहोस्। सरकारी जनसम्पर्क अनलाइनले, घरको बनावट अनुसार कस्ने विभिन्न तरिका छन् भनेर बताएको छ (फर्निचरमुनि राख्ने काठको फल्याक, टाँसिने म्याट आदि)।
जापानी भाषा नबुझे पनि, प्रकोपको जानकारी पाउन सकिन्छ?
“Safety tips” एप जस्ता, धेरै भाषामा प्रकोपको जानकारी पाउने तरिकाहरू छन्। विस्तृत जानकारीका लागि जापानका प्रकोप र आपत्कालीन अवस्थाका आधारभूत कुरा | 119・110 नम्बर, भूकम्प・सुनामी・भारी वर्षा・ज्वालामुखी, शरण लिने तरिका र बहुभाषिक जानकारी हेर्नुहोस्।
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- प्रधानमन्त्री कार्यालय “प्रकोपका लागि घरमा गर्ने तयारी”
- सरकारी जनसम्पर्क अनलाइन “【विपद् रोकथाम विशेष】ACTION01 प्रकोपको पहिल्यै तयारी गरौं”
- कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपका लागि खाद्य भण्डार गाइड ~ एक्लै बस्नेहरूका लागि” (PDF)
- कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “घरेलु भण्डार पोर्टल”
- कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालय “प्रकोपको तयारीका लागि खाद्य भण्डार गाइड”
- आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालयको अग्नि तथा विपद् व्यवस्थापन एजेन्सी “विपद् रोकथाम・संकट व्यवस्थापन e-कलेज, आपत्कालीन सामानको तयारी”
- टोकियो दमकल विभाग “आपत्कालीन सामानको रूपमा तयार राख्ने कुरा”
- NTT East “प्रकोपका बेलाको सन्देश डायल (171) प्रयोग गर्ने तरिका”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
