यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापान संसारमै भूकम्प धेरै जाने क्षेत्र हो। हल्लिएको महसुस भएमा, सबैभन्दा पहिले टाउको जोगाउनुहोस्, र बलियो टेबल जस्ता कुराको मुनि बसेर हल्लिन नरोकिउन्जेल पर्खनुहोस्। हल्लिन रोकिएपछि आगो निभाउनुहोस्, र खतरा भएमा नगरपालिकाले तोकेको सुरक्षित आश्रयस्थलमा भाग्नुहोस्।
पहिले सम्झनुपर्ने कुरा
- हल्लिएमा, सबैभन्दा पहिले आफ्नो ज्यान जोगाउने (टाउको जोगाउने)
- घरभित्र भए, बलियो टेबल जस्ता कुराको मुनि पसेर हल्लिन नरोकिउन्जेल पर्खने
- हल्लिन रोकिएपछि, भान्सा वा हिटर (स्टोभ) आदिको आगो निभाउने
- खतरा भएमा, नगरपालिकाले तोकेको सुरक्षित आश्रयस्थल मा भाग्ने। भाग्नुअघि ब्रेकर (घरको बिजुली एकैपटक बन्द गर्ने स्विच) बन्द गर्ने
- टिभी, रेडियो, स्मार्टफोन आदिबाट सही जानकारी जाँच्ने
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
हल्लिरहेको बेला: तपाईं भएको ठाउँ अनुसार गर्ने काम
भूकम्पको बेला कसरी चल्ने भन्ने कुरा, त्यस बेला तपाईं भएको ठाउँ अनुसार फरक हुन्छ। शान्त भएर, तल लेखिए अनुसार गर्नुहोस्।
| भएको ठाउँ | गर्ने काम |
|---|---|
| घर वा भवनभित्र | माथिबाट खस्ने सामानबाट टाउको जोगाउन, बलियो टेबल जस्ता कुराको मुनि पसेर हल्लिन नरोकिउन्जेल पर्खने |
| बाहिर (सडक आदि) | भवनको नजिक साइनबोर्ड, पर्खाल, झ्यालको सिसा खस्न सक्छ। झोला आदिले टाउको जोगाएर सुरक्षित ठाउँमा सर्ने |
| गाडीभित्र | नआत्तिई, गाडीलाई सडकको बायाँपट्टि रोकेर इन्जिन बन्द गर्ने। साँचो लगाइराखेर गाडीबाट ओर्लने, र हिँडेर सुरक्षित ठाउँमा सर्ने |
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
भूकम्पको आपतकालीन पूर्वसूचना बजेमा
जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीले कडा कम्पन आउने अनुमान भएको बेला “भूकम्पको आपतकालीन पूर्वसूचना” (緊急地震速報: छिट्टै कडा कम्पन आउँदैछ भनेर जानकारी दिने सूचना) जारी गर्छ। भूकम्पको आपतकालीन पूर्वसूचना टिभी, रेडियो, मोबाइल फोन, विपद् व्यवस्थापनको सार्वजनिक रेडियो प्रसारण (防災行政無線: सहरमा राखिएका लाउडस्पिकरबाट हुने प्रसारण) आदिबाट आउँछ। देखेमा वा सुनेमा, नआत्तिई, सबैभन्दा पहिले आफ्नो ज्यान जोगाउनुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
हल्लिन रोकिएपछि गर्नुपर्ने काम
1. आगो निभाउने
भूकम्पले आगलागी भएमा, क्षति अझ ठूलो हुन्छ।
- हल्लिन रोकिएपछि, भान्सा वा हिटर (स्टोभ) आदिको आगो निभाउने
- यदि आगो लागेमा, अग्नि नियन्त्रक यन्त्र (消火器) आदिले सकेसम्म आगो निभाउने
- भूकम्पपछि ग्यास चुहिरहेको हुन सक्ने भएकाले, आगो नबाल्ने
2. खतरा भएमा सुरक्षित ठाउँमा जाने
भूकम्पले घर भत्किएर वा आगलागी भएर खतरा हुन सक्छ।
- पहाड नजिक जस्ता ठाउँमा पहिरो जान सक्छ। हल्लिन रोकिनेबित्तिकै, नगरपालिकाले तोकेको सुरक्षित आश्रयस्थलमा भाग्ने
- भूकम्पले बन्द भएको बिजुली फेरि आएपछि, बिजुलीका कारण आगलागी हुन सक्छ। सुरक्षित ठाउँमा जानुअघि, ब्रेकर बन्द गरेर राख्ने
- सुरक्षित ठाउँमा जानुअघि, अनिवार्य रूपमा आगो निभाउने
- सामान सकेसम्म थोरै बनाउने, र पिठ्युँमा बोक्ने आदि गरेर दुवै हात प्रयोग गर्न सकिने बनाउने
3. छिमेकीसँग एकअर्कालाई सहयोग गर्ने
विपद्को बेला छिमेकीहरूबीच एकअर्कालाई सहयोग गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विशेषगरी, एक्लै बस्ने वृद्धवृद्धा वा अपाङ्गता भएका व्यक्ति आदिलाई बोलाउनुहोस्, र मिलेर एकअर्कालाई सहयोग गर्नुहोस्।
4. सही जानकारी जाँच्ने
ठूलो भूकम्पपछि, विभिन्न किसिमका जानकारी फैलिन्छन्। टिभी, रेडियो, मोबाइल फोन, विपद् व्यवस्थापनको सार्वजनिक रेडियो प्रसारण आदिबाट पछिल्लो सही जानकारी जाँचेर, शान्त भएर काम गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
समुद्र नजिक हुँदा सुनामीबाट सावधान
समुद्रमुनि ठूलो भूकम्प गएमा, सुनामी (समुद्रबाट उर्लेर आउने ठूला छाल) आउन सक्छ। सुनामी आएको देखेपछि भाग्न थाले पनि भ्याइँदैन।
- समुद्र वा नदीको मुख (नदी समुद्रमा मिसिने ठाउँ) नजिक कडा कम्पन महसुस भएमा, वा कमजोर भए पनि लामो समयसम्म बिस्तारै हल्लिएमा, तुरुन्तै समुद्र किनार वा नदीको मुखबाट टाढा भएर, अग्लो जमिन वा सुनामीबाट बच्ने भवन जस्ता अग्लो ठाउँमा भाग्ने
- कम्पन महसुस नभए पनि, जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीले सुनामी चेतावनी जारी गरेमा, वा नगरपालिकाले सुरक्षित ठाउँमा जान निर्देशन दिएमा, तुरुन्तै अग्लो ठाउँमा भाग्ने
- सुनामी धेरै पटक दोहोरिएर आउने भएकाले, चेतावनी वा सावधानी सूचना नहटुन्जेल समुद्र किनार वा नदीको मुख नजिक नजाने
समुद्री स्नान गर्ने ठाउँ (बिच) आदिमा, रातो र सेतो चेक बुट्टा भएको झन्डा “सुनामी फ्ल्याग” ले सुनामी चेतावनी आदि जारी भएको जानकारी दिने व्यवस्था छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
शिन्दो (भूकम्पको तीव्रता) र म्याग्निच्युडको फरक
समाचारमा “शिन्दो (震度)” र “म्याग्निच्युड (マグニチュード)” भन्ने शब्द धेरै प्रयोग हुन्छन्।
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| शिन्दो (震度) | त्यस ठाउँमा कम्पनको बल। जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीले यसलाई 0, 1, 2, 3, 4, 5 कमजोर, 5 बलियो, 6 कमजोर, 6 बलियो, 7 गरी 10 तहमा बाँडेको छ |
| म्याग्निच्युड | भूकम्प आफैँको आकार। संख्या 1 ले बढ्दा, ऊर्जा लगभग 32 गुणा हुन्छ |
एउटै भूकम्प भए पनि, शिन्दो ठाउँ अनुसार फरक हुन्छ। यी जानकारी टिभी, रेडियो, इन्टरनेट आदिबाट थाहा पाउन सकिन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
परिवार र साथीहरूसँग सम्पर्क: विपद्का लागि सन्देश सेवा
ठूलो भूकम्पपछि, फोन लाग्न गाह्रो हुन सक्छ। त्यस्तो बेला, आफू सुरक्षित छु कि छैन भनेर खबर गर्नका लागि “विपद्का लागि सन्देश सेवा” उपलब्ध गराइन्छ।
| सेवा | प्रयोग गर्ने तरिका |
|---|---|
| विपद्का लागि सन्देश डायल (171) | ल्यान्डलाइन फोन वा मोबाइल फोनबाट “171” मा फोन गरेर, निर्देशन दिने आवाज अनुसार सन्देश रेकर्ड गर्ने र सुन्ने |
| विपद्का लागि सन्देश बोर्ड (web171) | कम्प्युटर वा स्मार्टफोनमा फोन नम्बर हालेर, सुरक्षित छ कि छैन भन्ने जानकारी दर्ता गर्ने र जाँच्ने (अंग्रेजी, चिनियाँ, कोरियाली, जापानी) |
| मोबाइल फोन कम्पनीका विपद्का लागि सन्देश बोर्ड | हरेक मोबाइल फोन कम्पनीले पनि सन्देश बोर्ड सेवा दिएका छन् |
प्रयोग गर्ने तरिकाबारे परिवारसँग पहिल्यै कुरा गरेर राख्दा, आपतकालीन बेलामा ढुक्क हुन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्, आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विपद्का लागि सन्देश सेवा”)
सधैँ गरेर राख्नुपर्ने तयारी
भूकम्पबाट ज्यान जोगाउन, सधैँ तलका कुरा गरेर राख्नुहोस्।
- भूकम्प गएको बेला भाग्ने ठाउँबारे परिवारसँग कुरा गरेर राख्ने
- आफ्नो क्षेत्रको विपद् पूर्वाभ्यास (防災訓練) मा सहभागी हुने
- कम्तीमा 3 दिनको (सम्भव भए 1 हप्ता जतिको) खाना, पिउने पानी, र चोटपटकको उपचारमा प्रयोग हुने सामान तयार राख्ने
- फर्निचर नढलोस् भनेर बाँधेर (अड्याएर) राख्ने। ढलेमा पनि खतरा नहोस् भनेर राख्ने ठाउँमा पनि ध्यान दिने
सुरक्षित आश्रयस्थल कसरी खोज्ने
सुरक्षित आश्रयस्थल (विपद्को बेला अस्थायी रूपमा भागेर जाने ठाउँ वा सुविधा) तपाईं बस्ने क्षेत्र अनुसार फरक हुन्छ। आफू बस्ने नगरपालिकाको वेबसाइट वा ह्याजार्ड म्याप (विपद् आउन सक्ने ठाउँ देखाउने नक्सा) मा जाँच्नुहोस्। खोज्दा “(नगरपालिकाको नाम) 避難場所” भनेर इन्टरनेटमा खोज्नुहोस्, वा नगरपालिकाको कार्यालयको काउन्टरमा सोध्नुहोस्। भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालयको “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट” मा ठेगानाबाट विपद्को सम्भावना खोज्न वा नगरपालिकाको ह्याजार्ड म्याप हेर्न सकिन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्, भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट”)
विदेशी भाषामा विपद्को जानकारी पाउन
एप “Safety tips”
विदेशी पर्यटकहरूका लागि, विपद्को बेला उपयोगी जानकारी दिने निःशुल्क एप “Safety tips” छ। स्मार्टफोनमा राखेमा, भूकम्पको आपतकालीन पूर्वसूचना वा सुनामी चेतावनी आदिको सूचना आउँछ। विपद्को बेला कसरी काम गर्ने भनेर बुझ्न सकिने चित्र, र वरिपरिका मानिससँग कुरा गर्न सञ्चार कार्ड पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीको बहुभाषिक जानकारी
जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीले भूकम्प वा भारी वर्षा आदिको जानकारी धेरै भाषामा वेबसाइटमा राखेको छ।
(स्रोत: जापान मौसम विज्ञान एजेन्सी “बहुभाषिक जानकारी”)
समस्या परेमा र प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
घाइते व्यक्ति भएमा वा आगलागी भएमा के गर्ने?
घाइते व्यक्ति भएमा वा आगलागी भएमा, 119 मा फोन गर्नुहोस्। 119 मा फोन गर्ने तरिका र भन्नुपर्ने कुराबारे जापानमा एम्बुलेन्स कसरी बोलाउने | 119 मा फोन गर्ने तरिका, भन्नुपर्ने कुरा र अन्योल भएमा सल्लाह लिने ठाउँ (#7119) पढ्नुहोस्।
मोबाइल फोन चलेन भने के गर्ने?
सार्वजनिक टेलिफोनबाट 119 वा 110 मा फोन गर्न सकिन्छ। पैसा वा टेलिफोन कार्ड चाहिँदैन। रातो आपतकालीन बटन भएको सार्वजनिक टेलिफोनमा, रिसिभर उठाएर बटन थिचेपछि नम्बर थिच्नुहोस्। बटन नभएको सार्वजनिक टेलिफोनमा, रिसिभर उठाएर सिधै नम्बर थिच्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
सुरक्षित आश्रयस्थलसम्म जानु नै खतरनाक लागेमा के गर्ने?
वरिपरिको अवस्था अनुसार, सुरक्षित आश्रयस्थलसम्म जानु नै उल्टै खतरनाक हुन सक्छ। त्यस्तो बेला, नजिकैको बलियो भवन वा घरको 2 तल्ला वा सोभन्दा माथि जस्ता, अलिकति भए पनि सुरक्षित ठाउँमा सरेर, ज्यान जोगाउने काम गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” (8 औँ संस्करण) (अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
- आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विपद्का लागि सन्देश सेवा”
- जापान मौसम विज्ञान एजेन्सी “बहुभाषिक जानकारी”
- भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
