Bài viết này do Ban biên tập NIPPON VISA & LIFE soạn dựa trên thông tin của các cơ quan công như nhà nước và chính quyền địa phương. Quy tắc và chi phí có thể khác nhau tùy theo thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
Nhật Bản là một trong những khu vực có nhiều động đất trên thế giới. Khi cảm thấy rung lắc, trước tiên hãy bảo vệ đầu và chờ dưới gầm bàn chắc chắn hoặc chỗ tương tự cho đến khi hết rung lắc. Khi hết rung lắc, hãy tắt lửa, và nếu nguy hiểm thì sơ tán đến nơi sơ tán do thành phố, quận, thị trấn, làng quy định.
Những điều cần nhớ trước tiên
- Khi rung lắc, trước tiên hãy bảo vệ bản thân (bảo vệ đầu)
- Khi ở trong nhà, hãy chui xuống dưới gầm bàn chắc chắn hoặc chỗ tương tự và chờ cho đến khi hết rung lắc
- Khi hết rung lắc, hãy tắt lửa ở bếp, lò sưởi, v.v.
- Nếu nguy hiểm, hãy sơ tán đến nơi sơ tán do thành phố, quận, thị trấn, làng quy định. Trước khi rời đi, hãy ngắt cầu dao (công tắc cắt toàn bộ điện trong nhà cùng một lúc)
- Kiểm tra thông tin chính xác qua tivi, radio, điện thoại thông minh, v.v.
Khi đang rung lắc: Cách hành động theo nơi bạn đang ở
Cách hành động khi có động đất sẽ khác nhau tùy theo nơi bạn đang ở lúc đó. Hãy bình tĩnh và hành động như sau.
| Nơi bạn đang ở | Việc cần làm |
|---|---|
| Trong nhà hoặc trong tòa nhà | Để bảo vệ đầu khỏi đồ vật rơi xuống, hãy chui xuống dưới gầm bàn chắc chắn hoặc chỗ tương tự và chờ cho đến khi hết rung lắc |
| Bên ngoài (trên đường, v.v.) | Ở gần các tòa nhà, biển hiệu, tường và kính cửa sổ có thể rơi xuống. Hãy dùng túi xách hoặc vật tương tự để bảo vệ đầu và di chuyển đến nơi an toàn |
| Trong xe ô tô | Đừng hoảng hốt. Hãy dừng xe ở bên trái đường và tắt máy. Để nguyên chìa khóa trong xe, xuống xe và đi bộ đến nơi an toàn |
Khi có cảnh báo sớm động đất
Khi dự báo sẽ có rung lắc mạnh, Cục Khí tượng Nhật Bản sẽ phát “Cảnh báo sớm động đất” (thông tin báo cho biết sắp có rung lắc mạnh). Cảnh báo sớm động đất được phát qua tivi, radio, điện thoại di động và hệ thống loa phát thanh phòng chống thiên tai (loa phát thanh được lắp đặt trong khu phố), v.v. Khi nhìn thấy hoặc nghe thấy, đừng hoảng hốt, trước tiên hãy giữ an toàn cho bản thân.
Những việc cần làm sau khi hết rung lắc
1. Tắt lửa
Nếu xảy ra hỏa hoạn do động đất, thiệt hại sẽ càng lớn hơn.
- Khi hết rung lắc, hãy tắt lửa ở bếp, lò sưởi, v.v.
- Nếu có lửa bốc lên, hãy dùng bình chữa cháy hoặc vật tương tự để dập lửa hết mức có thể
- Sau động đất có thể bị rò rỉ khí gas, vì vậy không được bật lửa
2. Sơ tán khi nguy hiểm
Động đất có thể khiến tình hình trở nên nguy hiểm, chẳng hạn như nhà bị hư hỏng hoặc xảy ra hỏa hoạn.
- Ở những nơi như gần núi, vách đá có thể bị sạt lở. Khi hết rung lắc, hãy lập tức sơ tán đến nơi sơ tán do thành phố, quận, thị trấn, làng quy định
- Sau khi điện bị mất do động đất có lại, có thể xảy ra hỏa hoạn do điện. Hãy ngắt cầu dao trước khi sơ tán
- Trước khi sơ tán, nhất định phải tắt lửa
- Mang hành lý càng ít càng tốt, đeo trên lưng hoặc cách tương tự để có thể dùng được cả hai tay
3. Giúp đỡ hàng xóm
Khi có thảm họa, việc hàng xóm giúp đỡ lẫn nhau rất quan trọng. Đặc biệt, hãy hỏi han người cao tuổi sống một mình, người khuyết tật, v.v., và cùng hợp tác giúp đỡ lẫn nhau.
4. Kiểm tra thông tin chính xác
Sau một trận động đất lớn, có rất nhiều thông tin được lan truyền. Hãy kiểm tra thông tin chính xác mới nhất qua tivi, radio, điện thoại di động, hệ thống loa phát thanh phòng chống thiên tai, v.v. và hành động một cách bình tĩnh.
Chú ý sóng thần khi ở gần biển
Khi xảy ra động đất lớn dưới biển, sóng thần (những con sóng lớn ập vào từ biển) có thể đến. Nếu đợi nhìn thấy sóng thần đến rồi mới bắt đầu chạy thì sẽ không kịp.
- Khi cảm thấy rung lắc mạnh ở gần biển hoặc cửa sông (nơi sông chảy ra biển), hoặc khi rung lắc yếu nhưng chậm và kéo dài, hãy lập tức rời khỏi bờ biển hoặc cửa sông và chạy đến nơi cao như vùng đất cao hoặc tòa nhà sơ tán
- Dù không cảm thấy rung lắc, khi Cục Khí tượng Nhật Bản phát cảnh báo sóng thần hoặc khi thành phố, quận, thị trấn, làng ra chỉ thị sơ tán, hãy lập tức chạy đến nơi cao
- Sóng thần đến nhiều lần liên tiếp, vì vậy không được đến gần bờ biển hoặc cửa sông cho đến khi cảnh báo và khuyến cáo được dỡ bỏ
Tại các bãi tắm biển, v.v., có hoạt động sử dụng lá cờ ô vuông đỏ trắng gọi là “cờ sóng thần” để thông báo rằng đã có cảnh báo sóng thần, v.v.
Sự khác nhau giữa cấp độ địa chấn và độ lớn (magnitude)
Trên tin tức thường dùng các từ “cấp độ địa chấn” (shindo) và “độ lớn” (magnitude).
| Từ | Ý nghĩa |
|---|---|
| Cấp độ địa chấn (shindo) | Độ mạnh của rung lắc tại nơi đó. Cục Khí tượng Nhật Bản chia thành 10 cấp: 0, 1, 2, 3, 4, 5 yếu, 5 mạnh, 6 yếu, 6 mạnh và 7 |
| Độ lớn (magnitude) | Quy mô của bản thân trận động đất. Khi con số tăng thêm 1, năng lượng sẽ lớn hơn khoảng 32 lần |
Cùng một trận động đất nhưng cấp độ địa chấn sẽ khác nhau tùy theo từng nơi. Bạn có thể biết những thông tin này qua tivi, radio, internet, v.v.
Liên lạc với gia đình và bạn bè: Dịch vụ nhắn tin thảm họa
Sau một trận động đất lớn, điện thoại có thể khó kết nối. Những lúc như vậy sẽ có “Dịch vụ nhắn tin thảm họa” để báo cho nhau biết mình có an toàn hay không.
| Dịch vụ | Cách sử dụng |
|---|---|
| Dịch vụ quay số nhắn tin thảm họa (171) | Gọi đến “171” từ điện thoại cố định hoặc điện thoại di động, làm theo hướng dẫn bằng giọng nói để ghi âm hoặc nghe lại lời nhắn |
| Bảng nhắn tin thảm họa (web171) | Nhập số điện thoại trên máy tính hoặc điện thoại thông minh để đăng ký hoặc xác nhận thông tin có an toàn hay không (tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Nhật) |
| Bảng nhắn tin thảm họa của các công ty điện thoại di động | Mỗi công ty điện thoại di động cũng cung cấp dịch vụ bảng nhắn tin |
Nếu bàn trước với gia đình về cách sử dụng, bạn sẽ yên tâm hơn khi có chuyện xảy ra.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 10: Khẩn cấp và thảm họa, Bộ Nội vụ và Truyền thông “Dịch vụ nhắn tin thảm họa”)
Những chuẩn bị cần làm từ thường ngày
Để bảo vệ tính mạng khỏi động đất, hãy làm những việc sau từ thường ngày.
- Bàn trước với gia đình về nơi sẽ chạy đến khi có động đất
- Tham gia diễn tập phòng chống thiên tai của khu vực
- Chuẩn bị thức ăn, nước uống cho ít nhất 3 ngày (nếu được thì khoảng 1 tuần) và đồ dùng để sơ cứu vết thương
- Cố định đồ đạc trong nhà để không bị đổ. Cũng chú ý đến chỗ đặt để dù có đổ cũng không gây nguy hiểm
Cách tìm nơi sơ tán
Nơi sơ tán (địa điểm hoặc cơ sở để tạm thời lánh nạn khi có thảm họa) khác nhau tùy theo khu vực bạn sống. Hãy kiểm tra trên trang web của thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống, hoặc bản đồ nguy cơ thiên tai (hazard map: bản đồ chỉ ra những nơi có nguy cơ xảy ra thảm họa). Khi tìm, hãy tìm kiếm bằng “(tên thành phố, quận, thị trấn, làng) 避難場所” (nơi sơ tán), hoặc hỏi tại quầy của văn phòng hành chính địa phương. Trên “Trang cổng thông tin bản đồ nguy cơ thiên tai” của Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch, bạn có thể tra cứu nguy cơ thiên tai từ địa chỉ và xem bản đồ nguy cơ thiên tai của các thành phố, quận, thị trấn, làng.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 10: Khẩn cấp và thảm họa, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch “Trang cổng thông tin bản đồ nguy cơ thiên tai”)
Cách nhận thông tin thảm họa bằng tiếng nước ngoài
Ứng dụng “Safety tips”
Có một ứng dụng miễn phí tên là “Safety tips” dành cho du khách nước ngoài, thông báo những thông tin hữu ích khi có thảm họa. Nếu cài đặt vào điện thoại thông minh, bạn sẽ nhận được thông báo như cảnh báo sớm động đất, cảnh báo sóng thần, v.v. Bạn cũng có thể sử dụng các hình minh họa giúp hiểu nên hành động thế nào khi có thảm họa, và thẻ giao tiếp để nói chuyện với những người xung quanh.
Thông tin đa ngôn ngữ của Cục Khí tượng Nhật Bản
Cục Khí tượng Nhật Bản đăng thông tin về động đất, mưa lớn, v.v. bằng nhiều ngôn ngữ trên trang web.
(Nguồn: Cục Khí tượng Nhật Bản “Thông tin đa ngôn ngữ”)
Khi gặp khó khăn và các câu hỏi thường gặp
Khi có người bị thương hoặc xảy ra hỏa hoạn thì sao?
Khi có người bị thương hoặc xảy ra hỏa hoạn, hãy gọi số 119. Về cách gọi số 119 và những điều cần nói, hãy đọc Cách gọi xe cấp cứu ở Nhật Bản: Cách gọi số 119, những điều cần nói và nơi tư vấn khi phân vân (#7119).
Khi không dùng được điện thoại di động thì sao?
Bạn có thể gọi số 119 và 110 từ điện thoại công cộng. Không cần tiền hay thẻ điện thoại. Với điện thoại công cộng có nút gọi khẩn cấp màu đỏ, hãy nhấc ống nghe, nhấn nút rồi bấm số. Với điện thoại công cộng không có nút, hãy nhấc ống nghe và bấm số luôn.
Khi nghĩ rằng đi đến nơi sơ tán còn nguy hiểm hơn thì sao?
Tùy theo tình hình xung quanh, việc đi đến nơi sơ tán đôi khi lại nguy hiểm hơn. Trong trường hợp đó, hãy di chuyển đến nơi an toàn hơn dù chỉ một chút, như tòa nhà chắc chắn ở gần hoặc tầng 2 trở lên của ngôi nhà, và hành động để bảo vệ tính mạng.
Thông tin gốc được tham khảo khi viết bài
- Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” (ấn bản thứ 8) (Chương 10: Khẩn cấp và thảm họa)
- Bộ Nội vụ và Truyền thông “Dịch vụ nhắn tin thảm họa”
- Cục Khí tượng Nhật Bản “Thông tin đa ngôn ngữ”
- Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch “Trang cổng thông tin bản đồ nguy cơ thiên tai”
Bài viết này là bản dịch từ phiên bản tiếng Nhật gốc.
