यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा विपद्को बेला भाग्ने ठाउँ, तपाईं बस्ने क्षेत्र र विपद्को प्रकार अनुसार फरक हुन्छ। विपद् आउनुअघि नै, ह्याजार्ड म्यापमा आफ्नो घर वरिपरिको खतरा, नजिकैको सुरक्षित स्थल, र त्यहाँसम्म जाने सुरक्षित बाटो जाँचेर राख्नुहोस्। जाँच्ने तरिका यो लेखमा व्याख्या गर्छौँ।
पहिले निष्कर्ष: विपद् आउनुअघि गर्नुपर्ने 3 कुरा
- ह्याजार्ड म्याप (विपद् आउन सक्ने ठाउँ देखाउने नक्सा) मा आफ्नो घर, कार्यस्थल वा विद्यालय वरिपरिको खतरा जाँच्ने
- नजिकैको सुरक्षित स्थल (विपद्बाट आफूलाई जोगाउन अस्थायी रूपमा भागेर जाने ठाउँ वा सुविधा) जाँच्ने। विपद्को प्रकार (बाढी, सुनामी, भूकम्प आदि) अनुसार प्रयोग गर्न मिल्ने ठाउँ फरक हुन सक्छ
- घरबाट सुरक्षित स्थलसम्मको सुरक्षित बाटो परिवारसँगै जाँचेर राख्ने
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्, जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरण “तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल र तोकिएको आश्रयस्थलको डाटा”)
यस क्षेत्रका लेखहरूको सूची भूकम्प, विपद् र आपतकालको तयारी मा क्रमशः राख्दै जानेछौँ।
“सुरक्षित स्थल” र “आश्रयस्थल” को फरक
जापानका नगरपालिकाहरूले विपद्को बेलाका लागि 2 प्रकारका ठाउँ तोकेका छन्। नाम मिल्दोजुल्दो भए पनि काम फरक छ।
| नाम | कस्तो ठाउँ |
|---|---|
| तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल (शितेइ किन्क्यु हिनान बाशो) | विपद्को खतराबाट ज्यान जोगाउन हतार गरेर भागेर जाने ठाउँ |
| तोकिएको आश्रयस्थल (शितेइ हिनानजो) | विपद्को खतरा नहटुन्जेल अस्थायी रूपमा बस्ने सुविधा |
विपद् आएको बेला, तोकिएको आश्रयस्थलमा होइन, पहिले तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल मा भाग्न भनिएको छ।
(स्रोत: जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरण “तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल र तोकिएको आश्रयस्थलको डाटा”)
विपद्को प्रकार अनुसार भाग्ने ठाउँ फरक हुन्छ
तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल विपद्को प्रकार अनुसार तोकिएको हुन्छ। प्रकारहरू 8 वटा छन्: बाढी; भीर खस्ने・लेदो बग्ने・पहिरो; समुद्री आँधीको उच्च ज्वार; भूकम्प; सुनामी; ठूलो आगलागी; सहरभित्रको जलभराव (आन्तरिक बाढी); र ज्वालामुखी घटना।
उदाहरणका लागि, ठूलो भूकम्पपछि सुनामी आउने अनुमान भएमा, सुनामीका लागि उपयुक्त तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थलमा भाग्नुहोस्। भूकम्पको बेला प्रयोग गर्न मिल्ने ठाउँ पनि सुनामीको बेला प्रयोग गर्न नमिल्न सक्छ। जाँच्दा विपद्को प्रकार पनि सँगै जाँच्नुहोस्।
(स्रोत: जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरण “तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल र तोकिएको आश्रयस्थलको डाटा”)
ह्याजार्ड म्याप कसरी हेर्ने
1. सरकारको “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट” मा हेर्ने
भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालयको “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट” मा ठेगाना हाल्दा, त्यस ठाउँको विपद्को खतरा नक्सामा हेर्न सकिन्छ। प्रयोग गर्ने तरिका 2 वटा छन्।
| सुविधा | के गर्न सकिन्छ |
|---|---|
| कासानेरु ह्याजार्ड म्याप (खप्टिने ह्याजार्ड म्याप) | बाढी, पहिरो जस्ता माटोसम्बन्धी विपद्, समुद्री आँधीको उच्च ज्वार, सुनामी आदिको खतरा नक्सा वा फोटोमा खप्टाएर हेर्ने |
| वागामाचि ह्याजार्ड म्याप (हाम्रो सहरको ह्याजार्ड म्याप) | नगरपालिका छानेर, त्यस नगरपालिकाले बनाएको ह्याजार्ड म्याप हेर्ने |
“कासानेरु ह्याजार्ड म्याप” यसरी प्रयोग गर्नुहोस्।
- ठेगाना हाल्ने (वा स्मार्टफोनको हालको स्थान प्रयोग गर्ने・नक्साबाट खोज्ने)
- बाढी, पहिरो जस्ता माटोसम्बन्धी विपद्, समुद्री आँधीको उच्च ज्वार, सुनामी जस्ता विपद्को प्रकार छान्ने
- नक्सामा देखाइएको खतरा भएको ठाउँभित्र आफ्नो घर, कार्यस्थल वा विद्यालय पर्छ कि पर्दैन हेर्ने (नक्साका रङको अर्थ स्क्रिनको व्याख्यामा जाँच्ने)
(स्रोत: भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट”)
2. जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरणको “GSI नक्सा” मा सुरक्षित स्थल हेर्ने
जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरणको “GSI नक्सा” (चिरिइन चिजु) मा तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल विपद्को प्रकार अनुसार नक्सामा हेर्न सकिन्छ। तोकिएको आश्रयस्थल पनि हेर्न सकिन्छ। नक्सामा देखाइएका ठाउँहरू नगरपालिकाले दर्ता गरेका र सार्वजनिक गर्न सहमति दिएका ठाउँ हुन्।
(स्रोत: जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरण “तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल र तोकिएको आश्रयस्थलको डाटा”)
3. नगरपालिकाको वेबसाइट आदिमा जाँच्ने
सुरक्षित स्थल ह्याजार्ड म्याप वा तपाईं बस्ने नगरपालिकाको वेबसाइट आदिमा जाँच्न सकिन्छ। जानकारी कहाँ छ, र कुन काउन्टरमा सोध्न सकिन्छ भन्ने कुरा नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ।
- खोज्दा “(नगरपालिकाको नाम) ハザードマップ” वा “(नगरपालिकाको नाम) 避難場所” भनेर इन्टरनेटमा खोज्ने
- वेबसाइटमा नभेटिएमा, नगरपालिकाको कार्यालयमा सोध्ने
- घर सरेपछि, नयाँ ठेगानाको ह्याजार्ड म्याप र सुरक्षित स्थल फेरि जाँच्ने
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्, भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट”)
ह्याजार्ड म्याप हेरेपछि जाँच्नुपर्ने कुरा
ह्याजार्ड म्याप हेर्दा, तलका कुरा जाँचेर राख्नुभयो भने ढुक्क हुन्छ।
- घर, कार्यस्थल वा विद्यालय पानीमा डुब्न सक्ने ठाउँमा छ कि?
- पहिरो जस्ता माटोसम्बन्धी विपद् (पहाड वा भीर खस्ने) को खतरा भएको ठाउँमा छ कि?
- समुद्र नजिक भए, सुनामीको बेला भाग्ने अग्लो डाँडा वा सुरक्षित भवन जस्ता अग्लो ठाउँ कहाँ छ?
- नजिकैको सुरक्षित स्थल कुन विपद्का लागि प्रयोग गर्न मिल्छ?
- घर आदिबाट सुरक्षित स्थलसम्मको सुरक्षित बाटो कुन हो?
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्, जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरण “तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल र तोकिएको आश्रयस्थलको डाटा”)
सुरक्षित ठाउँमा जाने जानकारी जारी भएमा
भारी वर्षा आदिका कारण विपद्को खतरा हुँदा, नगरपालिकाले “सतर्कता स्तर” (केइकाइ लेभल) सहित सुरक्षित ठाउँमा जाने जानकारी जारी गर्छ।
| सतर्कता स्तर | जानकारी | गर्नुपर्ने काम |
|---|---|---|
| 3 | वृद्धवृद्धा आदिको सुरक्षित ठाउँमा जाने सूचना (कोरेइशा-तो हिनान) | वृद्धवृद्धा, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, बालबालिका जस्ता भाग्न समय लाग्ने मानिसहरू खतरनाक ठाउँबाट भाग्न सुरु गर्ने |
| 4 | सुरक्षित ठाउँमा जाने आदेश (हिनान शिजि) | खतरनाक ठाउँमा भएका सबै जना भाग्ने |
| 5 | आपतकालीन सुरक्षा सुनिश्चितता (किन्क्यु आन्जेन काकुहो) | विपद् भइसकेको छ वा नजिकै आइसकेको छ। तुरुन्तै ज्यान जोगाउने काम गर्ने |
सतर्कता स्तर 4 को सुरक्षित ठाउँमा जाने आदेश जारी भएमा, भाग्ने ठाउँ सुरक्षित स्थल बाहेक, सुरक्षित नातेदार वा चिनजानको घर, होटल・र्योकान (जापानी शैलीको होटल) आदि पनि हुन सक्छ भनिएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
समस्या परेमा र प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
सुरक्षित स्थलसम्म जानु नै खतरनाक भएमा के गर्ने?
बाढी आइसकेको बेला जस्ता अवस्थामा, सुरक्षित स्थलसम्म जानु नै उल्टै खतरनाक हुन सक्छ। त्यस्तो बेला, नजिकैको बलियो भवनमा भाग्नुहोस्, वा त्यो पनि गाह्रो भएमा घरको 2 तल्ला वा सोभन्दा माथि जस्ता अलिकति भए पनि सुरक्षित ठाउँमा सरेर, ज्यान जोगाउने काम गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
बाढीका कारण सुरक्षित ठाउँमा जाने आदेश जारी भएमा, घरमै बसे पनि हुने अवस्था हुन्छ?
बाढीको खतराका कारण सतर्कता स्तर 4 को सुरक्षित ठाउँमा जाने आदेश जारी भएको बेला पनि, ह्याजार्ड म्याप आदि जाँचेर, तलका 3 वटै सर्त पूरा भएको आफैँ निर्णय गर्न सकिने अवस्थामा, घरभित्रै बसेर सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सकिने अवस्था पनि हुन सक्छ।
- बाढीले घर ढल्ने वा भत्कने खतरा भएको क्षेत्र (काओकु तोकाइ-तो हान्रान सोतेइ कुइकि) भित्र पर्दैन
- पानीमा डुब्ने खतरा नभएको अग्लो भवनमा बस्नुहुन्छ
- पानी नघटुन्जेल सहन सक्नुहुन्छ, र पानी, खाना आदिको पर्याप्त तयारी छ
निर्णय गर्न अन्योल भएमा, नगरपालिकाले जारी गर्ने सुरक्षित ठाउँमा जाने जानकारी पालना गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
भाग्दा के कुरामा ध्यान दिने?
- भाग्नुअघि अनिवार्य रूपमा आगो निभाउने
- सामान सकेसम्म थोरै बनाउने, र पिठ्युँमा बोक्ने आदि गरेर दुवै हात प्रयोग गर्न मिल्ने बनाउने
भूकम्पको बेला के गर्ने भन्नेबारे जापानमा भूकम्प गएमा के गर्ने | हल्लिरहेको बेला, हल्लिन रोकिएपछि र सधैँको तयारी पढ्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
जापानी भाषा पढ्न नसकेमा के गर्ने?
जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीले भूकम्प, भारी वर्षा आदिको जानकारी धेरै भाषामा वेबसाइटमा राख्छ। विदेशी पर्यटकका लागि बनाइएको निःशुल्क एप “Safety tips” मा आपतकालीन भूकम्प पूर्वसूचना, सुनामी चेतावनी आदिको सूचना पाउन सकिन्छ।
(स्रोत: जापान मौसम विज्ञान एजेन्सी “बहुभाषिक जानकारी”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” (8 औँ संस्करण) (अध्याय 10 आपतकाल र विपद्)
- भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “ह्याजार्ड म्याप पोर्टल साइट”
- जापान भूस्थानिक सूचना प्राधिकरण “तोकिएको आपतकालीन सुरक्षित स्थल र तोकिएको आश्रयस्थलको डाटा”
- जापान मौसम विज्ञान एजेन्सी “बहुभाषिक जानकारी”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
