Bài viết này do Ban biên tập NIPPON VISA & LIFE soạn dựa trên thông tin của các cơ quan công như nhà nước và chính quyền địa phương. Quy tắc và chi phí có thể khác nhau tùy theo thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
Ở Nhật Bản, xe đạp là “phương tiện giao thông” (cùng nhóm với ô tô). Bạn đi bên trái lòng đường, tuân thủ đèn tín hiệu và biển dừng lại, và bật đèn vào ban đêm. Từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, chế độ “vé xanh” (chế độ nộp tiền phạt) được áp dụng cho các vi phạm giao thông bằng xe đạp của người từ 16 tuổi trở lên.
Điều cần nhớ trước tiên: Năm quy tắc sử dụng xe đạp an toàn
Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã tổng hợp các quy tắc cơ bản mà người đi xe đạp phải tuân thủ thành “Năm quy tắc sử dụng xe đạp an toàn”.
- Nguyên tắc là đi dưới lòng đường, bên trái. Vỉa hè là ngoại lệ, ưu tiên người đi bộ
- Ở ngã tư, tuân thủ đèn tín hiệu và biển dừng lại, kiểm tra an toàn
- Bật đèn vào ban đêm
- Cấm lái xe khi đã uống rượu bia (đã uống rượu bia thì không đi xe đạp)
- Đội mũ bảo hiểm
Nơi được đi: Cơ bản là bên trái lòng đường
Đi bên trái lòng đường
- Về nguyên tắc, xe đạp phải đi sát bên trái lòng đường. Đi bên phải (đi ngược chiều) là vi phạm.
- Ở nơi có làn đường dành cho xe đạp (đường dành riêng cho xe đạp), bạn đi trên làn đường đó.
- Bạn cũng có thể đi trên dải lề đường bên trái (trên đường không có vỉa hè, là phần bên ngoài vạch trắng). Tuy nhiên, không được cản trở người đi bộ.
Khi nào được đi trên vỉa hè
Chỉ được đi trên vỉa hè trong những trường hợp như sau.
| Khi được đi trên vỉa hè | Ví dụ |
|---|---|
| Khi biển báo hoặc vạch kẻ cho phép xe đạp đi trên vỉa hè | Vỉa hè có biển “cho phép xe đạp đi trên vỉa hè” |
| Khi người lái dưới 13 tuổi, từ 70 tuổi trở lên, hoặc có khuyết tật cơ thể khiến việc đi dưới lòng đường khó khăn | Trẻ em, người cao tuổi |
| Khi xét tình trạng lòng đường và giao thông, bắt buộc phải đi trên vỉa hè để đảm bảo an toàn | Lòng đường đang thi công, v.v. |
Khi đi trên vỉa hè, hãy tuân thủ những điều sau.
- Đi chậm ở phía gần lòng đường, với tốc độ có thể dừng ngay lập tức
- Khi có thể cản trở người đi bộ, hãy dừng lại (ưu tiên người đi bộ)
(Nguồn: Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Xe đạp cũng là phương tiện như ô tô”, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông)
Cách đi qua ngã tư
- Ở ngã tư có đèn tín hiệu, hãy đi sau khi đèn chuyển sang màu xanh và đã kiểm tra an toàn.
- Ở ngã tư có biển “Dừng lại” (止まれ), nhất định phải dừng lại và kiểm tra an toàn.
- Khi rẽ phải, không rẽ phải ở giữa ngã tư như ô tô. Hãy giữ sát bên trái đường, đi thẳng sang phía bên kia ngã tư, dừng lại ở đó rồi đổi hướng. Nếu có đèn tín hiệu, hãy đi sau khi đèn phía trước chuyển sang màu xanh.
- Khi rẽ trái, hãy kiểm tra an toàn phía sau, giảm tốc độ đủ chậm và rẽ sao cho không cản trở người đi bộ đang sang đường.
- Nếu ở ngã tư hoặc gần đó có vạch sang đường dành cho xe đạp (dấu hiệu để xe đạp băng qua), hãy đi qua đó.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông)
Những điều không được làm
| Những điều không được làm | Giải thích |
|---|---|
| Vừa cầm vừa dùng điện thoại thông minh khi đi xe | Không được vừa đi xe vừa gọi điện hoặc nhìn chằm chằm vào màn hình |
| Đi xe sau khi uống rượu bia | Đi xe đạp cũng bị cấm lái xe khi đã uống rượu bia |
| Chở hai người | Không được chở thêm người trên xe đạp (ngoại lệ như bên dưới) |
| Đi hàng ngang | Các xe đạp không được đi song song hàng ngang với nhau |
| Vừa che ô vừa đi xe | Bị cấm ở tất cả các tỉnh, thành phố |
| Đi xe trong tình trạng không nghe được âm thanh xung quanh do tai nghe, v.v. | Bị cấm ở tất cả các tỉnh, thành phố |
| Không bật đèn vào ban đêm | Ban đêm phải bật đèn |
| Đi vào đường cao tốc | Xe đạp không được đi vào đường cao tốc |
- Ngoại lệ về chở hai người: Theo quy định của tỉnh, thành phố, ví dụ người giám hộ từ 16 tuổi trở lên được chở trẻ chưa vào tiểu học ngồi trên ghế dành cho trẻ nhỏ.
- Ngoại lệ về tai nghe: Không bị coi là vi phạm khi chỉ đeo tai nghe ở một bên tai, hoặc khi dùng loại tai nghe không bịt tai mà vẫn nghe được âm thanh và tiếng nói cần thiết để đi xe an toàn.
(Nguồn: Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Sổ tay quy tắc xe đạp”, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông)
Đội mũ bảo hiểm
- Pháp luật quy định khi đi xe đạp, phải cố gắng đội mũ bảo hiểm dành cho người đi xe (nghĩa vụ nỗ lực).
- Khi trẻ em tự đi xe đạp, hoặc khi chở trẻ nhỏ trên ghế dành cho trẻ nhỏ, người giám hộ cần cho trẻ đội mũ bảo hiểm.
- Cài chặt quai dưới cằm và đội mũ đúng cách.
(Nguồn: Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Xe đạp cũng là phương tiện như ô tô”, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông)
Khi vi phạm: Vé xanh và tiền phạt (từ tháng 4 năm 2026)
Từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, chế độ “vé xanh” (chế độ thông báo vi phạm giao thông) cũng được áp dụng cho vi phạm giao thông bằng xe đạp.
- Đối tượng là người từ 16 tuổi trở lên. Người dưới 16 tuổi, về nguyên tắc, sẽ được hướng dẫn và cảnh cáo (nhắc nhở).
- Khi phát hiện vi phạm, về cơ bản cảnh sát sẽ hướng dẫn và cảnh cáo ngay tại chỗ. Cảnh sát sẽ xử lý đối với các vi phạm ác ý, nguy hiểm có thể gây tai nạn.
- Nếu nhận vé xanh, bạn phải nộp tiền phạt. Nếu nộp tiền phạt, vụ việc sẽ không chuyển sang thủ tục hình sự như xét xử, và bạn cũng không bị ghi tiền án (hồ sơ đã chịu hình phạt).
- Tiền phạt được nộp tại quầy ngân hàng hoặc bưu điện, mang theo “giấy nộp tiền” được đưa cùng với vé xanh. Nếu thừa nhận vi phạm, về nguyên tắc bạn nộp trong vòng 7 ngày kể từ ngày hôm sau ngày bị xử lý (nộp tạm).
- Nếu không nộp trong vòng 7 ngày, hãy đến Trung tâm thông báo vi phạm giao thông vào ngày ghi trên vé xanh, nhận giấy thông báo và giấy nộp tiền, rồi về nguyên tắc nộp trong vòng 10 ngày kể từ ngày hôm sau ngày nhận thông báo.
- Nếu vẫn không nộp tiền phạt, vụ việc sẽ chuyển sang thủ tục hình sự.
Ví dụ về tiền phạt
| Vi phạm | Tiền phạt |
|---|---|
| Vừa cầm vừa dùng điện thoại thông minh khi đi xe (sử dụng điện thoại di động, v.v. cầm trên tay) | 12.000 yên |
| Đi vào đường ngang đã đóng (đi vào đường ngang khi chuông báo đang kêu, hoặc khi thanh chắn đã hạ hay đang hạ xuống) | 7.000 yên |
| Vượt đèn tín hiệu | 6.000 yên |
| Vi phạm quy định phần đường (đi ngược chiều, đi trên vỉa hè không được phép đi, v.v.) | 6.000 yên |
| Cản trở người đi bộ sang đường, v.v. (cản trở người đang đi qua vạch sang đường, v.v.) | 6.000 yên |
| Vi phạm nghĩa vụ lái xe an toàn (buông tay khi đi xe, v.v.) | 6.000 yên |
| Không dừng lại tại nơi quy định, v.v. (không dừng ở biển “Dừng lại”) | 5.000 yên |
| Không bật đèn (không bật đèn vào ban đêm) | 5.000 yên |
| Phanh xe đạp không đạt yêu cầu (đi xe đạp có phanh không ăn) | 5.000 yên |
| Vừa che ô vừa đi xe, đi xe trong tình trạng không nghe được âm thanh xung quanh do tai nghe | 5.000 yên |
| Chở hai người, đi hàng ngang | 3.000 yên |
(Nguồn: Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Tờ rơi “Áp dụng vé xanh cho xe đạp”, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Các hành vi vi phạm và mức tiền phạt đối với xe đạp”, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Sổ tay quy tắc xe đạp”, Trang thông tin trực tuyến của Chính phủ)
Vi phạm nghiêm trọng không bị xử lý bằng vé xanh mà bị xử phạt hình sự
Các vi phạm nghiêm trọng như lái xe khi đã uống rượu bia hoặc gây tai nạn khi dùng điện thoại thông minh không thuộc chế độ vé xanh, mà thuộc đối tượng của thủ tục hình sự (vé đỏ, v.v.).
| Vi phạm | Hình phạt |
|---|---|
| Lái xe khi say rượu (đi xe trong tình trạng say rượu) | Phạt tù đến 5 năm hoặc phạt tiền đến 1.000.000 yên |
| Lái xe khi có nồng độ cồn (từ 0,15 mg cồn trở lên trên 1 lít khí thở) | Phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền đến 500.000 yên |
| Gây nguy hiểm giao thông, như gây tai nạn khi dùng điện thoại thông minh | Phạt tù đến 1 năm hoặc phạt tiền đến 300.000 yên |
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông)
Lặp lại vi phạm nguy hiểm sẽ phải học khóa đào tạo
Nếu bị xử lý từ 2 lần trở lên trong vòng 3 năm vì các vi phạm nguy hiểm được quy định như vượt đèn tín hiệu hoặc không dừng lại, bạn có thể bị Ủy ban An toàn Công cộng của tỉnh, thành phố ra lệnh tham gia “Khóa đào tạo dành cho người lái xe đạp”. Nếu không tuân theo lệnh, bạn sẽ bị phạt tiền đến 50.000 yên.
(Nguồn: Trang thông tin trực tuyến của Chính phủ, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Xe đạp cũng là phương tiện như ô tô”)
Những việc cần làm khi có xe đạp
Đăng ký chống trộm
Pháp luật quy định người sử dụng xe đạp phải đăng ký chống trộm (bōhan tōroku: đăng ký để có thể biết ai là chủ xe khi xe bị mất cắp, v.v.) cho chiếc xe đạp đó.
- Việc đăng ký chống trộm do các tổ chức được Ủy ban An toàn Công cộng của tỉnh, thành phố chỉ định thực hiện. Về nơi tiếp nhận và lệ phí, hãy hỏi tại cửa hàng nơi bạn mua xe đạp, hoặc tìm “防犯登録” (đăng ký chống trộm) trên trang web của cảnh sát tỉnh, thành phố nơi bạn sống.
Đỗ xe ở nơi quy định
- Hãy đỗ xe đạp ở bãi đỗ xe đạp (nơi để xe đạp). Pháp luật quy định phải cố gắng không bỏ xe đạp ở nơi không phải là bãi đỗ xe đạp.
- Xe đạp bị bỏ ở trước nhà ga, v.v. có thể bị thành phố, quận, thị trấn, làng di dời (mang đi) và giữ lại theo quy định địa phương. Khi nhận lại, bạn có thể phải trả chi phí di dời và lưu giữ.
- Những nơi không được đỗ xe và cách nhận lại xe đạp đã bị di dời khác nhau tùy theo thành phố, quận, thị trấn, làng. Hãy tìm “放置自転車” (xe đạp bị bỏ) hoặc “駐輪場” (bãi đỗ xe đạp) trên trang web của thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
Kiểm tra bảo hiểm xe đạp
- Ngay cả trong tai nạn xe đạp, nếu làm người khác bị thương, bạn có thể bị yêu cầu bồi thường thiệt hại (số tiền trả cho người bị hại) với số tiền lớn.
- Ở nhiều địa phương như Tokyo, Osaka, v.v., bạn bắt buộc phải tham gia “bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho xe đạp, v.v.” để phòng khi gây thiệt hại cho người khác trong tai nạn xe đạp. Hãy kiểm tra quy định của tỉnh, thành phố nơi bạn sống.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch “Thúc đẩy tham gia bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho xe đạp, v.v.”)
Khi gặp khó khăn và các câu hỏi thường gặp
Xe đạp trợ lực điện có cần bằng lái không?
Xe đạp trợ lực điện có dấu TS (dấu cho biết xe đã được nhà nước chứng nhận kiểu loại) được đối xử giống như xe đạp và không cần bằng lái. Dù có bàn đạp, nhưng nếu xe tự chạy mà không cần đạp, hoặc lực trợ lực vượt quá tiêu chuẩn, thì đó là “xe máy điện có bàn đạp” (moped). Để lái loại xe này cần có bằng lái, đồng thời cần có bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc (bảo hiểm mà ô tô và xe máy bắt buộc phải có) và biển số xe.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông, Trang thông tin trực tuyến của Chính phủ)
Nếu gây tai nạn khi đi xe đạp thì sao?
- Dừng xe đạp ngay lập tức và di chuyển đến nơi an toàn, không cản trở các phương tiện khác.
- Nếu có người bị thương, hãy gọi xe cấp cứu (số 119).
- Dù có người bị thương hay không, hãy báo cho cảnh sát (số 110). Không được rời khỏi hiện trường cho đến khi cảnh sát đến.
- Dù nghĩ rằng mình không bị thương, sau đó có thể phát hiện ra là bị thương nặng. Hãy sớm đi khám bác sĩ.
Về cách gọi số 119, hãy đọc Cách gọi xe cấp cứu ở Nhật Bản: Cách gọi số 119, những điều cần nói và nơi tư vấn khi phân vân (#7119).
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” Chương 9: Giao thông)
Tôi có bằng lái ô tô. Vi phạm khi đi xe đạp có bị trừ điểm bằng lái không?
Vi phạm khi đi xe đạp không ảnh hưởng đến điểm của bằng lái ô tô. Tuy nhiên, nếu gây tai nạn nghiêm trọng bằng xe đạp như gây tai nạn rồi bỏ chạy, hoặc có vi phạm đặc biệt ác ý, nguy hiểm như lái xe khi có nồng độ cồn, bằng lái xe có thể bị đình chỉ hiệu lực.
(Nguồn: Trang thông tin trực tuyến của Chính phủ)
Thông tin gốc được tham khảo khi viết bài
- Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Xe đạp cũng là phương tiện như ô tô: Hãy tuân thủ quy tắc và đi xe an toàn”
- Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Tờ rơi “Áp dụng vé xanh cho xe đạp”
- Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Các hành vi vi phạm và mức tiền phạt đối với xe đạp”
- Cơ quan Cảnh sát Quốc gia “Để sử dụng xe đạp an toàn, yên tâm (Sổ tay quy tắc xe đạp)”
- Trang thông tin trực tuyến của Chính phủ “Từ tháng 4 năm 2026 áp dụng ‘vé xanh’ cho vi phạm giao thông bằng xe đạp! Điều gì sẽ thay đổi?”
- Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” bản thứ 8 (Chương 9: Giao thông)
- Hệ thống tra cứu pháp luật e-Gov “Luật về thúc đẩy sử dụng xe đạp an toàn và thúc đẩy tổng hợp các biện pháp đỗ xe đạp, v.v.”
- Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch “Thúc đẩy tham gia bảo hiểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho xe đạp, v.v.”
Bài viết này là bản dịch từ phiên bản tiếng Nhật gốc.
