विशिष्ट सीप (特定技能) का विदेशी कामदार राखिरहेका कम्पनीहरूले अध्यागमनमा 2 प्रकारका सूचना बुझाउँछन्। वर्षमा 1 पटकको “नियमित सूचना” (定期届出) र परिवर्तन भएको बेलाको “आकस्मिक सूचना” (随時届出) हुन्।
नियमित सूचना हरेक वर्ष अप्रिल 1 देखि मे 31 सम्ममा, अघिल्लो वर्षको अप्रिल 1 देखि मार्च 31 सम्मको अवधिको लागि बुझाइन्छ। आकस्मिक सूचना रोजगार सम्झौतामा परिवर्तन, जागिर छोड्ने आदि घटना भएको दिनदेखि 14 दिनभित्र बुझाइन्छ। दुवै सूचना बुझाउने भनेको कामदार राख्ने कम्पनी (विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था, 特定技能所属機関) हो।
2026 देखि नियमित सूचना वर्षमा 1 पटक भएको छ। ज्याला खाता (賃金台帳) संलग्न गर्न आवश्यक छैन, तर “निश्चित मापदण्ड” (一定の基準) पूरा नगर्ने कम्पनीले सामाजिक बीमा र करका कागजात संलग्न गर्नुपर्छ। कहिलेकाहीँ यसलाई “नियमित प्रतिवेदन” (定期報告) पनि भनिन्छ, तर आधिकारिक नाम नियमित सूचना हो।
यस लेखको सामग्री 2026 अक्टोबर 7 मा अध्यागमन सेवा एजेन्सी (出入国在留管理庁) का कागजातबाट पुष्टि गरिएको हो।
विशिष्ट सीपका सूचना 2 प्रकारका छन्: नियमित सूचना र आकस्मिक सूचना
कम्पनीले बुझाउने सूचना नियमित सूचना र आकस्मिक सूचना गरी दुई प्रकारका छन्। फरक यस प्रकार छ।
| विषय | नियमित सूचना | आकस्मिक सूचना |
|---|---|---|
| कहिले | हरेक वर्ष अप्रिल 1 देखि मे 31 सम्म | घटना भएको दिनदेखि 14 दिनभित्र |
| के | अघिल्लो वर्षको अप्रिल 1 देखि मार्च 31 सम्मको भर्ना, गतिविधि र सहयोगको अवस्था | रोजगार सम्झौताको परिवर्तन, अन्त्य वा नयाँ सम्झौता, सहयोग योजनाको परिवर्तन, भर्ना जारी राख्न कठिनाइ आदि |
| कसले | विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था | विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था |
| कानुनी आधार | अध्यागमन ऐन धारा 19-18 उपधारा 2 | अध्यागमन ऐन धारा 19-18 उपधारा 1 |
अरू पनि सूचना बुझाउने व्यक्ति/संस्था छन्।
- दर्ता गरिएको सहयोग संस्था (登録支援機関): सहयोग कार्यान्वयनको अवस्था कम्पनीमार्फत नियमित सूचनाभित्रै बुझाइन्छ। दर्ताको विवरण परिवर्तन भएको बेला आदिमा भने आफैँ सूचना दिन्छ।
- विदेशी स्वयं: कम्पनीसँगको सम्झौता सकिएमा वा नयाँ सम्झौता गरेमा आदि अवस्थामा 14 दिनभित्र सूचना दिनुपर्छ। कम्पनीले सूचना दिए पनि विदेशी स्वयंको सूचना पूरा हुँदैन।
साथै, विदेशीलाई काममा राख्दा वा काम छोड्दा Hello Work मा “विदेशी रोजगार अवस्थाको सूचना” (外国人雇用状況の届出) पनि आवश्यक हुन्छ। यो स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको छुट्टै प्रणाली हो, र अध्यागमनमा दिने सूचनाभन्दा अलग्गै गरिन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाद्वारा गरिने सूचना”, अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन (e-Gov), स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “विदेशी रोजगार अवस्थाको सूचनाबारे”)
1 वर्षको क्रम: सूचनाको वार्षिक क्यालेन्डर
1 वर्षमा नियमित सूचना अप्रिल–मे मा केन्द्रित हुन्छ। आकस्मिक सूचना भने घटना भएमा जुनसुकै बेला आवश्यक हुन्छ। जिम्मेवार कर्मचारीले गर्नुपर्ने कामका उदाहरण महिनाअनुसार यस प्रकार छन्।
| समय | गर्नुपर्ने काम |
|---|---|
| जनवरी–मार्च | अध्यागमन सेवा एजेन्सीको सूचनामा तयारी निर्देशिका वा बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची परिवर्तन भएको छ कि छैन हेर्ने। विद्युतीय सूचनाको प्रयोगकर्ता दर्ता जाँच्ने। “निश्चित मापदण्ड” पूरा हुन्छ कि हुँदैन जाँच्ने |
| मार्च 31 | नियमित सूचनाको लक्षित अवधि सकिन्छ |
| अप्रिल | नियमित सूचनाका कागजात तयार गर्ने। दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाबाट सहयोग कार्यान्वयनको अवस्था र हस्ताक्षर लिने। मापदण्ड पूरा नहुने भए प्रमाणपत्रहरू मगाउने |
| अप्रिल 1 देखि मे 31 सम्म | नियमित सूचना बुझाउने अवधि |
| वर्षभरि | आकस्मिक सूचना (घटना भएको दिनदेखि 14 दिनभित्र) |
2027 को बुझाउने अवधि अप्रिल 1 (बिहीबार) देखि मे 31 (सोमबार) सम्म हो।
लक्षित अवधि अप्रिल 1 देखि अर्को वर्षको मार्च 31 सम्मको 1 वर्ष हो। यस अवधिमा 1 दिन मात्र भए पनि विशिष्ट सीपका विदेशी कामदार राखेको भए सूचना आवश्यक छ। उदाहरणका लागि, मार्च 31 मा राखिएको व्यक्ति पनि त्यस वर्षको सूचनामा पर्छ। अप्रिल 1 वा सोपछि राखिएका व्यक्ति अर्को वर्षको सूचनामा पर्छन्।
आकस्मिक सूचना प्रायः पर्ने अवस्थाका उदाहरण: सम्झौता नवीकरण, कार्यस्थल परिवर्तन, अस्थायी रूपमा स्वदेश फर्कनु, र जागिर छोड्नु। कुन समयमा हुन्छ भन्ने कम्पनीअनुसार फरक हुन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपका विदेशीको भर्ना, गतिविधि र सहयोग कार्यान्वयन अवस्थासम्बन्धी सूचना (नियमित सूचना) तयारी निर्देशिका”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाको नियमित सूचना: बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची”)
नियमित सूचना: कहिले, कसले, कहाँ बुझाउने
नियमित सूचना विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाले हरेक वर्ष अप्रिल 1 देखि मे 31 सम्ममा बुझाउँछ। अध्यागमन सेवा एजेन्सीको पेजअनुसार, मे 31 शनिबार, आइतबार वा सार्वजनिक बिदा परेमा अर्को कार्यालय खुल्ने दिनसम्म बुझाउन सकिन्छ।
बुझाउनुपर्ने कम्पनी
लक्षित अवधिमा 1 दिन मात्र भए पनि विशिष्ट सीपका विदेशीसँग रोजगार सम्झौताको सम्बन्ध भएका कम्पनीहरू हुन्। वास्तवमा काम नगरेको अवधि भए पनि सूचना आवश्यक छ।
भर्ना सुरु हुने दिन सिद्धान्ततः “विशिष्ट सीप” मा अवतरण अनुमति (上陸許可) पाएको दिन, वा बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमति (在留資格の変更許可) पाएको दिन हो। रोजगार सम्झौता सुरु हुने दिन होइन।
अध्यागमन सेवा एजेन्सीका कागजातमा यसलाई यसरी मिलाइएको छ।
- लक्षित अवधिमा कोही पनि नराखेको वर्ष बुझाउनु पर्दैन
- दामासाही वा व्यवसाय बन्द भई सूचना तयार गर्न नसकिने अवस्थामा बुझाउनु पर्दैन
- योग्यता प्रमाणपत्र (Certificate of Eligibility) (在留資格認定証明書) मात्र पाएको र अझै जापान प्रवेश नगरेको व्यक्ति लक्षित होइन
- बीचमा अर्को बसोबासको हैसियतमा परिवर्तन भएको व्यक्तिको हकमा, परिवर्तन अनुमतिसम्मको अवधि लक्षित हुन्छ
- विशिष्ट सीप 2 नम्बरका व्यक्ति मात्र राखेको भए पनि सूचना आवश्यक छ। 2 नम्बरमा सहयोगको दायित्व नभएकाले सहयोगको विवरण लेख्नु पर्दैन
कसले बुझाउने
सूचना बुझाउने विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था हो। कानुनी संस्था भए मुख्य कार्यालयले एकमुष्ट 1 प्रति बुझाउँछ। कार्यस्थलअनुसार छुट्टाछुट्टै बुझाइँदैन।
सबै सहयोग दर्ता गरिएको सहयोग संस्थालाई जिम्मा दिएको भए, कम्पनीले दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाको सहयोग कार्यान्वयन अवस्था संकलन गरेर सँगै बुझाउँछ। दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले कम्पनीको सट्टामा नियमित सूचना बुझाउन सक्दैन।
कहाँ र कसरी बुझाउने
बुझाउने तरिका विद्युतीय सूचना प्रणाली, र हुलाक वा आफैँ लगेर बुझाउने गरी 2 वटा छन्। अध्यागमन सेवा एजेन्सीले विद्युतीय सूचनालाई सिफारिस गर्छ।
- विद्युतीय सूचना: पहिले नै प्रयोगकर्ता दर्ता र प्रयोग आवेदन आवश्यक छ। संस्थाको प्रकारमा “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था” छान्नुहोस्।
- हुलाक वा आफैँ लगेर: कम्पनीको ठेगाना (कानुनी संस्था भए दर्ता अनुसारको मुख्य कार्यालयको ठेगाना) को क्षेत्राधिकार भएको क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा कार्यालय वा शाखामा बुझाउनुहोस्।
2025 सम्मको तुलनामा फरक
पहिले 3 महिनामा 1 पटक, त्रैमासिक रूपमा बुझाइन्थ्यो। त्रैमासिक सूचना 2025 अप्रिल 15 सम्म बुझाइएकोसँगै सकियो, र 2026 अप्रिलदेखि वर्षमा 1 पटक भएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाद्वारा गरिने सूचना”, नियमित सूचना तयारी निर्देशिका, नियमित सूचना: बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नियमित सूचनासम्बन्धी धेरै सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)”, अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन कार्यान्वयन नियमावली (e-Gov))
नियमित सूचनाका कागजात र “निश्चित मापदण्ड”
नियमित सूचनाका कागजात सबै कम्पनीले बुझाउने साझा कागजात, र “निश्चित मापदण्ड” पूरा हुन्छ कि हुँदैन भन्ने आधारमा फरक पर्ने कागजातमा विभाजित छन्।
सबै कम्पनीले बुझाउने कागजात
- भर्ना, गतिविधि र सहयोग कार्यान्वयन अवस्थासम्बन्धी सूचना फाराम (सन्दर्भ फाराम नं. 3-6)
- विशिष्ट सीपका विदेशीको भर्ना, गतिविधि र सहयोग कार्यान्वयन अवस्था (नं. 3-6 अनुसूची 1)। कामदार राखेको प्रत्येक कार्यस्थलका लागि तयार गरिन्छ
- सूचना फारामको हस्ताक्षर महल (नं. 3-6 अनुसूची 2)। सबै सहयोग धेरै दर्ता गरिएका सहयोग संस्थालाई जिम्मा दिएको अवस्थामा, र सबै जिम्मा दिएर विद्युतीय सूचनाबाट बुझाउने अवस्थामा आवश्यक हुन्छ
- पारिश्रमिक भुक्तानी प्रमाणपत्र (सन्दर्भ फाराम नं. 5-7)। बैंक खातामा जम्मा बाहेकको तरिकाले तलब दिएको अवस्थामा आवश्यक हुन्छ
- कारण पत्र (स्वतन्त्र ढाँचा)। तोकिएको अवधिभित्र बुझाउन नसकेको अवस्था आदिमा संलग्न गरिन्छ
“निश्चित मापदण्ड” भनेको के हो
“निश्चित मापदण्ड” पूरा गर्ने कम्पनीले कम्पनीसम्बन्धी धेरैजसो कागजात छोड्न सक्छ। मापदण्ड तलका 3 वटा हुन्, र सबै पूरा हुनुपर्छ।
- विगत 3 वर्षमा लिखित निर्देशन तथा सिफारिस (指導勧告書) वा सुधार आदेश (改善命令) नपाएको
- बसोबाससम्बन्धी आवेदन अनलाइनबाट गर्ने, र विभिन्न सूचना विद्युतीय सूचनाबाट गर्ने
- तलकामध्ये कुनै एकमा पर्ने
- जापानको स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत कम्पनी
- बीमा व्यवसाय गर्ने पारस्परिक कम्पनी
- नवप्रवर्तन सिर्जना गर्ने कम्पनी (उच्च दक्ष पेशेवरको विशेष थप अंकको लक्षित कम्पनी)
- निश्चित सर्त पूरा गर्ने कम्पनी आदि (Youth Yell, Kurumin, Eruboshi, स्वास्थ्य व्यवस्थापन उत्कृष्ट संस्था आदि प्रमाणीकरण पाएका कम्पनी आदि)
- अघिल्लो वर्षको तलब आयमा स्रोतमा कट्टी गरिएको कर 10,000,000 येन वा सोभन्दा बढी भएको संस्था वा व्यक्ति
- विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाको रूपमा लगातार 3 वर्ष कामदार राखेको अनुभव भएको, र विगत 3 वर्षमा दायित्व सम्पत्तिभन्दा बढी नभएको कानुनी संस्था
ध्यान दिनुपर्ने कुरा: कागजात छोड्न पाइने सुविधा अनलाइनबाट नियमित सूचना गर्दा मात्र मान्य हुन्छ। हुलाक वा काउन्टरमा बुझाउँदा, मापदण्ड पूरा भए पनि कागजात छोड्न पाइँदैन।
यी सर्तमध्ये केही विशिष्ट सीपको बसाइ अवधि (在留期間) सँग सम्बन्धित कम्पनीको “वर्ग” को अवधारणासँग मिल्दोजुल्दो छन्। तर यी फरक प्रणाली हुन्।
मापदण्ड पूरा गर्ने र नगर्ने कम्पनीका थप कागजात
| मापदण्ड पूरा गर्ने कम्पनी | मापदण्ड पूरा नगर्ने कम्पनी |
|---|---|
| निश्चित व्यवसायको आकार र मापदण्ड अनुकूलतासम्बन्धी प्रतिज्ञापत्र (नं. 5-16) | मापदण्ड अनुकूलतासम्बन्धी प्रतिज्ञापत्र (नं. 5-17) |
| मापदण्डमा पर्ने देखाउने कागजात (सूचीकरणको प्रमाण, कानुनी विवरणहरूको कुल तालिकाको प्रतिलिपि आदि) | विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाको सारांश पत्र (नं. 1-11-1) |
| कागजात छोड्नका लागि प्रतिज्ञापत्र (नं. 1-29) | दर्ता विवरण प्रमाणपत्र (कानुनी संस्था), व्यवसाय सञ्चालनमा संलग्न पदाधिकारी (एकल स्वामित्व व्यवसायी भए आफैँ) को बासिन्दा अभिलेखको प्रतिलिपि, पदाधिकारीसम्बन्धी प्रतिज्ञापत्र (आवश्यक भएमा) |
| － | श्रम बीमा शुल्क भुक्तानीका कागजात (पछिल्लो 1 वर्ष) |
| － | सामाजिक बीमा शुल्क भुक्तानीका कागजात (सूचना दिने महिनाभन्दा 2 महिना अघिसम्मको 12 महिना) |
| － | कर भुक्तानी प्रमाणपत्र (भाग 3), कानुनी संस्थाको बासिन्दा कर वा व्यक्तिगत बासिन्दा करको भुक्तानी प्रमाणपत्र (पछिल्लो 1 वर्ष) |
| － | कम्पनी आफैँले सहयोग गर्ने भए, विदेशी राखेको अनुभव आदिका कागजात |
सामाजिक बीमा शुल्कका कागजातको लक्षित महिना सूचना दिने महिनाअनुसार फरक पर्छ। उदाहरणका लागि, मे मा सूचना दिने भए अघिल्लो वर्षको अप्रिलदेखि मार्चसम्मको 12 महिना आधार हुन्छ।
स्वास्थ्य बीमा र कर्मचारी पेन्सन बीमा लागू हुने कार्यस्थलको हकमा, सामाजिक बीमा शुल्कको कागजातको रूपमा सामाजिक बीमा शुल्क भुक्तानी अवस्थाको जवाफ फाराम, वा स्वास्थ्य बीमा र कर्मचारी पेन्सन बीमा शुल्कको रसिदको प्रतिलिपिमध्ये कुनै एक बुझाउनुहोस्। लागू हुने कार्यस्थल नभएका एकल स्वामित्व व्यवसायी (個人事業主) ले राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा (国民健康保険) शुल्क (कर) र राष्ट्रिय पेन्सन (国民年金) शुल्कको भुक्तानीका कागजात बुझाउँछन्।
ज्याला खाता अब आवश्यक छैन
2026 देखिको नियमअनुसार, विशिष्ट सीपका विदेशी र तुलनाका लागि प्रयोग हुने जापानीको ज्याला खाताको प्रतिलिपि संलग्न गर्न आवश्यक छैन।
2026 को अस्थायी व्यवस्था
2026 मा प्रमाणपत्र जारी गर्ने आवेदन एकैपटक धेरै आए। त्यसैले अध्यागमन सेवा एजेन्सीले, सार्वजनिक निकायका प्रमाणपत्र मे 31 सम्म बुझाउन नसकिएमा पछि थप रूपमा बुझाउन अनुमति दियो। यस अवस्थामा पनि प्रमाणपत्र बाहेकका कागजात भने मे 31 सम्ममा बुझाउनुपर्थ्यो।
यो पछि बुझाउने व्यवस्था 2026 को सूचनाअनुसारको व्यवस्था हो। अर्को वर्ष पनि यही व्यवस्था हुन्छ भन्ने निश्चित छैन। बुझाउनुअघि अध्यागमन सेवा एजेन्सीको सूचना हेर्नुहोस्।
भर्दा प्रायः गल्ती हुने बुँदा
सूचना फाराम भर्दा तयारी निर्देशिकाको गणना विधि अनुसार भर्नुपर्छ। तयारी निर्देशिकामा यस्ता गल्तीहरू उल्लेख छन्।
- तलब वृद्धि दर “105%” लेख्ने (5% भए “5.0%” लेख्नुहोस्)
- तलब नबढेको भए पनि वृद्धि दर “100%” लेख्ने (सही “0%” हो)
- ओभरटाइम भत्तामा थपिएको भाग मात्र लेख्ने (भत्ताको पूरा रकम लेख्नुहोस्)
(स्रोत: नियमित सूचना तयारी निर्देशिका, नियमित सूचना: बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नियमित सूचनामा प्रायः हुने गल्तीहरूको संग्रह”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीको नियमित सूचनाको नियम परिवर्तनसम्बन्धी पर्चा”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीमा नियमित सूचनाका संलग्न कागजात बुझाउनेबारे (सूचना)”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “निश्चित सर्त पूरा गर्ने कम्पनी आदिबारे”)
आकस्मिक सूचना: यस्तो अवस्थामा 14 दिनभित्र (छिटो हेर्ने तालिका)
आकस्मिक सूचना सूचना दिनुपर्ने घटना भएको दिनदेखि 14 दिनभित्र बुझाइन्छ। कम्पनीले बुझाउने आकस्मिक सूचना तलका 6 प्रकारका छन्।
| यस्तो अवस्थामा | सूचना | सन्दर्भ फाराम |
|---|---|---|
| रोजगार सम्झौताको विवरण परिवर्तन गरेको, सम्झौता सकिएको, वा उही व्यक्तिसँग नयाँ सम्झौता गरेको | विशिष्ट सीप रोजगार सम्झौतासम्बन्धी सूचना | नं. 3-1-1 र नं. 3-1-2 |
| सहयोग योजना परिवर्तन गरेको, सहयोग जिम्मेवार वा सहयोग कर्मचारी बदलेको, जिम्मा दिने संस्था बदलेको, वा आफैँ सहयोग गर्ने व्यवस्थामा बदलेको | सहयोग योजना परिवर्तनसम्बन्धी सूचना | नं. 3-2 |
| दर्ता गरिएको सहयोग संस्थासँग सहयोग जिम्मा सम्झौता गरेको, परिवर्तन गरेको वा अन्त्य गरेको | सहयोग जिम्मा सम्झौतासम्बन्धी सूचना | नं. 3-3-1 र नं. 3-3-2 |
| कामदार राखिराख्न कठिन भएको | भर्ना कठिनाइसम्बन्धी सूचना | नं. 3-4 |
| कम्पनीले भर्नाको मापदण्ड पूरा नगर्ने भएको | मापदण्ड अननुकूलतासम्बन्धी सूचना | नं. 3-5 |
| सहयोग योजनाअनुसार सहयोग गर्न नसकेको, वा समस्या समाधानका लागि सरकारी निकाय आदिसँग परामर्श गरेको | सहयोग योजना कार्यान्वयन कठिनाइसम्बन्धी सूचना | नं. 3-7 |
फारामहरू “सन्दर्भ फाराम” को रूपमा अध्यागमन सेवा एजेन्सीको फाराम सूची पेजबाट डाउनलोड गर्न सकिन्छ। संलग्न कागजात प्रत्येक सूचनाको प्रकारअनुसारको बुझाउनुपर्ने कागजातको सूचीमा हेर्नुहोस्।
14 दिन कसरी गन्ने
- घटना भएको दिनदेखि गनिन्छ। अझै नभएको भविष्यको दिनलाई घटनाको दिन बनाएर सूचना दिन सकिँदैन
- हुलाकबाट पठाउँदा 14 दिनभित्र अध्यागमनमा पुगिसकेको हुनुपर्छ। हुलाक छापको मिति मात्र पर्याप्त हुँदैन
- विद्युतीय सूचनाबाट पनि बुझाउन सकिन्छ
- विशिष्ट सीपमा बसोबास गरिरहेको बेला भएको घटनाको सूचना, त्यसपछि अर्को बसोबासको हैसियतमा परिवर्तन भए वा जापान छाडे पनि आवश्यक हुन्छ
भर्ना कठिनाइसम्बन्धी सूचना
भर्ना कठिनाइसम्बन्धी सूचना, वास्तवमा जागिर छोड्छ कि छोड्दैन भन्ने कुरासँग सम्बन्ध नराखी, कामदार राखिराख्न कठिन भएको समयमा बुझाइन्छ। कम्पनीको कारणले जागिर छुट्नु, रोग वा चोटपटक, बेपत्ता हुनु आदि यसका उदाहरण हुन्।
प्रवेश वा परिवर्तनको अनुमति पाएपछि 1 महिना वा सोभन्दा बढी काम गर्न नसकिने कारण भएमा पनि यो लागू हुन्छ। उदाहरणका लागि, उत्पादन लाइन घटाउँदाको बिदा, गर्भावस्था, सुत्केरी वा बच्चा हेरचाहका लागि बिदा, र रोग वा चोटपटकका कारण बिदा।
संलग्न गर्ने विवरण पत्र कारणअनुसार फरक हुन्छ। 1 महिना वा सोभन्दा बढी काम गर्न नसक्ने अवस्थामा नं. 5-14, बेपत्ता भएको अवस्थामा नं. 5-15, अन्यमा नं. 5-11।
जागिर छोड्दाको क्रम
बर्खास्तीको पूर्वसूचना जस्ता सम्झौता सकिने अनुमान भएको घटना भएमा, त्यही बेला भर्ना कठिनाइसम्बन्धी सूचना बुझाउनुहोस्। त्यसपछि वास्तवमा सम्झौता सकिएपछि, सकिएको दिनदेखि 14 दिनभित्र रोजगार सम्झौता अन्त्यको सूचना बुझाउनुहोस्।
मापदण्ड अननुकूलतासम्बन्धी सूचना
कर वा सामाजिक बीमा शुल्क बक्यौता भएको अवस्था यसको प्रमुख उदाहरण हो। उही कामका श्रमिकलाई कम्पनीको कारणले काम छुटाएको, वा विदेशीको पारिश्रमिकको केही भाग नदिएको अवस्था पनि यसमा पर्छ।
14 दिनभित्र सुधार गरिसकेको भए पनि सूचना आवश्यक छ। म्याद भनेको मापदण्ड अनुकूल नहुने घटना भएको थाहा पाएको दिनदेखि 14 दिनभित्र हो।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाद्वारा गरिने सूचना”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाबाट हुने आकस्मिक सूचनासम्बन्धी धेरै सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपसम्बन्धी आवेदन र सूचना फारामहरूको सूची”, अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन कार्यान्वयन नियमावली (e-Gov))
सूचना आवश्यक नपर्ने वा अलमल हुने अवस्था
सूचना आवश्यक नपर्ने अवस्था पनि छन्। तर सर्तबाहिर गएमा सूचना आवश्यक हुन्छ, त्यसैले अलमल भएमा अध्यागमन सेवा एजेन्सीका कागजात हेर्नुहोस्।
- आफ्नै कारणले जागिर छोड्नु: भर्ना कठिनाइसम्बन्धी सूचना आवश्यक छैन। रोजगार सम्झौता अन्त्यको सूचना मात्र बुझाइन्छ।
- कामदारलाई फाइदा हुने तलब परिवर्तन: तलब वृद्धि, भत्ता थप, बोनस सुरु आदिमा सूचना आवश्यक छैन। आधारभूत तलब घटाउने वा भत्ता हटाउने जस्ता कामदारलाई बेफाइदा हुने परिवर्तनमा सूचना आवश्यक छ। सूचना आवश्यक नपर्ने अवस्थामा पनि परिवर्तनपछिको रोजगार सर्त पत्र कार्यस्थलमा राख्नुपर्छ।
- सानातिना परिवर्तन: पारिश्रमिक वा काम गर्ने सर्तबाहेकका, सम्झौतामा वास्तविक असर नपर्ने परिवर्तनमा सूचना आवश्यक छैन। कुन सानो हो भन्ने कुरा सञ्चालन निर्देशिकाको अनुसूची तालिकाका उदाहरणमा हेर्नुहोस्।
- कम्पनीको नाम वा ठेगाना परिवर्तन: रोजगार सम्झौता परिवर्तनको सूचना आवश्यक छैन। तर विदेशी स्वयंले आफ्नो सूचना दिनुपर्ने भएकाले कम्पनीले उहाँलाई जानकारी दिनुहोस्।
- गाभिने वा विभाजनका कारण आबद्ध कम्पनी बदलिने अवस्था: रोजगार सम्झौता परिवर्तनको सूचना आवश्यक छैन, तर बसोबासको हैसियत परिवर्तन अनुमतिको आवेदन आवश्यक छ।
- सबै सहयोग जिम्मा दिएको बेला सहयोग योजना कार्यान्वयनमा कठिनाइ: कम्पनीको सूचना आवश्यक छैन। दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले “विशेष घटना प्रतिवेदन” (特異事案報告) बुझाउँछ।
अर्कातिर, सहयोग योजना परिवर्तन गर्दाको सूचना भने सबै सहयोग जिम्मा दिएको भए पनि कम्पनीले नै बुझाउँछ। यो उल्टो बुझिने सम्भावना भएकाले ध्यान दिनुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप रोजगार सम्झौता परिवर्तनको सूचना आवश्यक नपर्ने अवस्थाको व्यवहारबारे”, आकस्मिक सूचना Q&A, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीका सूचनाबारे व्याख्या गरिएको पर्चा”)
दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले गर्ने र गर्न नसक्ने कुरा
दर्ता गरिएको सहयोग संस्था कम्पनीको सूचनालाई सघाउने भूमिकामा हुन्छ। कम्पनीको सूचना यसले सट्टामा बुझाउन सक्दैन।
नियमित सूचनामा दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले गर्ने काम
सबै सहयोग जिम्मा लिएको भए, सहयोग कार्यान्वयन अवस्था (अनुसूची 1 को सहयोग भाग) तयार गरेर कम्पनीलाई दिन्छ। आवश्यक भएमा हस्ताक्षर महल (अनुसूची 2) मा हस्ताक्षर गर्छ। बुझाउने कम्पनीले हो।
हुलाक वा काउन्टरबाट बुझाउँदा, र 1 वटा मात्र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थालाई सबै जिम्मा दिएको भए अनुसूची 2 आवश्यक छैन।
दर्ता गरिएको सहयोग संस्था आफैँले बुझाउने सूचना
| यस्तो अवस्थामा | सूचना वा प्रतिवेदन | म्याद |
|---|---|---|
| दर्ता पुस्तिकामा उल्लेखित दर्ता विवरण परिवर्तन भएको | दर्ता विवरण परिवर्तनसम्बन्धी सूचना | परिवर्तन भएको दिनदेखि 14 दिनभित्र |
| सहयोग व्यवसाय स्थगित वा बन्द गरेको | सहयोग व्यवसाय स्थगन वा बन्दसम्बन्धी सूचना (सन्दर्भ फाराम नं. 4-1) | स्थगन वा बन्द भएको दिनदेखि 14 दिनभित्र |
| स्थगित सहयोग व्यवसाय पुनः सुरु गर्ने | सहयोग व्यवसाय पुनः सुरुसम्बन्धी सूचना (सन्दर्भ फाराम नं. 4-2) | पुनः सुरु गर्नुअघि (अध्यागमन सेवा एजेन्सीको पेजअनुसार, पुनः सुरु गर्ने तोकिएको दिनभन्दा 1 महिना अघिसम्म) |
| सहयोग कार्यान्वयनमा विशेष घटना भएको | विशेष घटना प्रतिवेदन (सन्दर्भ फाराम नं. 4-3) | अध्यागमन सेवा एजेन्सीको पेजमा म्याद उल्लेख छैन |
सूचना फाराम तयार गर्न कसलाई अनुरोध गर्न सकिन्छ
अध्यागमन सेवा एजेन्सीको आकस्मिक सूचना Q&A मा, सूचना फाराम तयार गर्न अरूलाई अनुरोध गर्ने अवस्थाबारे व्याख्या छ। पारिश्रमिक लिएर तयार गर्ने काम लिन सक्ने भनेको ग्योसेइशोशी (行政書士, प्रशासनिक कागजात विशेषज्ञ) वा वकिल हुन्। अनुरोध गर्दा अख्तियारनामा बुझाइन्छ। अन्य व्यक्तिलाई अनुरोध गरेमा ग्योसेइशोशी ऐन आदि उल्लङ्घन हुन सक्ने उल्लेख छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाद्वारा गरिने सूचना”, आकस्मिक सूचना Q&A, अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन कार्यान्वयन नियमावली (e-Gov))
सूचना ढिलो भएमा वा नबुझाएमा जोखिम
म्याद नाघे पनि सूचना बुझाउन सकिन्छ। ढिलो भएमा तुरुन्तै बुझाउनु महत्त्वपूर्ण छ।
- आकस्मिक सूचना ढिलो भएमा: ढिलो हुनुको कारण व्याख्या गर्ने कागजात संलग्न गरेर छिटो बुझाउनुहोस्।
- नियमित सूचना ढिलो भएमा: तोकिएको अवधिभित्र बुझाउन नसकेको कारण लेखिएको कारण पत्र संलग्न गर्नुहोस्।
सूचना नदिएमा हुने जोखिम यस प्रकार छन्।
- नियमित सूचना नबुझाएमा, सिद्धान्ततः विशिष्ट सीपका विदेशी राख्न अनुमति दिइँदैन।
- सूचना नदिएमा वा झुटो सूचना दिएमा, निश्चित अवधिसम्म विशिष्ट सीपको रोजगार सम्झौता गर्न नपाउन सकिन्छ।
- दण्ड सजाय पनि छ। रोजगार सम्झौताको परिवर्तन, अन्त्य वा नयाँ सम्झौताको सूचना, र नियमित सूचनामध्ये राखिएका विदेशीको नाम, गतिविधि आदिको सूचना 300,000 येनसम्मको जरिवानाको दायरामा पर्छ (अध्यागमन ऐन धारा 71-4)। अन्य सूचना 100,000 येनसम्मको प्रशासनिक जरिवानाको दायरामा पर्छन् (अध्यागमन ऐन धारा 77-2)।
- दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाको सहयोग अवस्था नबुझाएमा, दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाको दर्ता रद्द हुन सक्छ।
ढिलो हुनुको कारण र अवस्थाअनुसार गर्नुपर्ने उपाय फरक हुन्छ। व्यक्तिगत अवस्थाबारे विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।
(स्रोत: आकस्मिक सूचना Q&A, नियमित सूचना: बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीको नियमित सूचनाको नियम परिवर्तनसम्बन्धी पर्चा”, अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन (e-Gov))
प्रायः हुने गल्ती (अध्यागमन सेवा एजेन्सीको गल्ती संग्रहबाट)
अध्यागमन सेवा एजेन्सीले 2026 मे मा “नियमित सूचनामा प्रायः हुने गल्तीहरूको संग्रह” जारी गरेको छ। मुख्य बुँदा यस प्रकार छन्।
- हस्ताक्षर महल (अनुसूची 2) बुझाउन बिर्सनु: धेरै दर्ता गरिएका सहयोग संस्थालाई सबै जिम्मा दिएको भए, सबै संस्थाको हस्ताक्षर आवश्यक छ।
- दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले नियमित सूचना बुझाउनु: नियमित सूचना बुझाउन सक्ने विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था मात्र हो।
- हुलाक वा काउन्टरबाट बुझाउँदा कागजात छोड्नु: कागजात छोड्न अनलाइनबाट सूचना दिँदा मात्र पाइन्छ।
- मापदण्ड पूरा नगरी कागजात छोड्नु: कागजात छोड्न 3 वटै सर्त पूरा हुनुपर्छ।
- प्रयोगकर्ता दर्ताको प्रकारमा गल्ती: “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था” मा चिन्ह नलगाएमा नियमित सूचनाका लागि लगइन गर्न सकिँदैन।
बुझाउनुपर्ने कागजातको सूचीको जाँचसूचीमा, बुझाउने ठाउँको गल्तीमा पनि ध्यान दिन आग्रह गरिएको छ। कानुनी संस्थाको हकमा बुझाउने ठाउँ कार्यस्थलको ठेगाना होइन, दर्ता अनुसारको मुख्य कार्यालयको ठेगानाको क्षेत्राधिकार भएको अध्यागमन कार्यालय हो।
(स्रोत: नियमित सूचनामा प्रायः हुने गल्तीहरूको संग्रह, नियमित सूचना: बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची)
विदेशी स्वयंको सूचना (कम्पनीको सूचनाभन्दा अलग)
विशिष्ट सीपका विदेशी स्वयंले पनि आफैँ बुझाउनुपर्ने सूचना छ। तलका कुरा भएमा 14 दिनभित्र सूचना दिनुपर्छ।
- कम्पनीसँगको सम्झौता सकियो, वा नयाँ सम्झौता गरियो
- कम्पनीको नाम वा ठेगाना परिवर्तन भयो, वा कम्पनी नै रहेन
सूचना विद्युतीय सूचना, काउन्टरमा आफैँ लगेर, वा हुलाकमध्ये कुनै एक तरिकाले दिन सकिन्छ। कम्पनीले अध्यागमनमा सूचना दिए पनि त्यो विदेशी स्वयंको सूचनाको सट्टा हुँदैन।
जागिर छोड्दा वा जागिर बदल्दा, कम्पनीले कामदारलाई सूचनाबारे बताइदिए ढुक्क हुन्छ।
पहिले नै प्रकाशित व्याख्या: इन्जिनियर/मानविकी विशेषज्ञ/अन्तर्राष्ट्रिय सेवा बसोबासको हैसियत भएका विदेशीले जागिर बदल्दा सूचना र आवेदन प्रक्रियामा ध्यान दिनुपर्ने कुराको व्याख्या
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “आबद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना”, अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन (e-Gov))
सारांश
- विशिष्ट सीपमा कम्पनीका सूचना वर्षमा 1 पटकको नियमित सूचना र 14 दिनभित्रको आकस्मिक सूचना गरी दुई प्रकारका छन्।
- नियमित सूचना हरेक वर्ष अप्रिल 1 देखि मे 31 सम्ममा, अघिल्लो वर्षको अप्रिलदेखि मार्चसम्मको लागि बुझाइन्छ। बुझाउने कम्पनी हो, र कानुनी संस्थामा मुख्य कार्यालयले 1 प्रति बुझाउँछ।
- “निश्चित मापदण्ड” पूरा गर्ने र अनलाइनबाट बुझाउने कम्पनीले धेरैजसो संलग्न कागजात छोड्न सक्छ।
- आकस्मिक सूचना 6 प्रकारका छन्। आफ्नै कारणले जागिर छोड्नु वा कामदारलाई फाइदा हुने तलब वृद्धि जस्ता सूचना आवश्यक नपर्ने अवस्था पनि छन्।
- दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाले नियमित सूचना पनि, कम्पनीको आकस्मिक सूचना पनि सट्टामा बुझाउन सक्दैन।
- विदेशी स्वयंको पनि कम्पनीको सूचनाभन्दा अलग 14 दिनभित्रको सूचना छ।
सूचना ढिलो भएमा, वा कुन सूचनामा पर्छ भन्नेमा अलमल भएमा विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।
लेख निर्माणमा सन्दर्भ गरिएको प्राथमिक जानकारी
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्था र दर्ता गरिएको सहयोग संस्थाद्वारा गरिने सूचना”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपका विदेशीको भर्ना, गतिविधि र सहयोग कार्यान्वयन अवस्थासम्बन्धी सूचना (नियमित सूचना) तयारी निर्देशिका”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाको नियमित सूचना: बुझाउनुपर्ने कागजातको सूची”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नियमित सूचनासम्बन्धी धेरै सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नियमित सूचनामा प्रायः हुने गल्तीहरूको संग्रह”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीमा नियमित सूचनाका संलग्न कागजात बुझाउनेबारे (सूचना)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीको नियमित सूचनाको नियम परिवर्तनसम्बन्धी पर्चा”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप प्रणालीका सूचनाबारे व्याख्या गरिएको पर्चा”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “निश्चित सर्त पूरा गर्ने कम्पनी आदिबारे”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप सम्बद्ध संस्थाबाट हुने आकस्मिक सूचनासम्बन्धी धेरै सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीप रोजगार सम्झौता परिवर्तनको सूचना आवश्यक नपर्ने अवस्थाको व्यवहारबारे”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपसम्बन्धी आवेदन र सूचना फारामहरूको सूची”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “आबद्ध (सम्झौता) संस्थासम्बन्धी सूचना”
- अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन (e-Gov)
- अध्यागमन नियन्त्रण तथा शरणार्थी मान्यता ऐन कार्यान्वयन नियमावली (e-Gov)
- स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “विदेशी रोजगार अवस्थाको सूचनाबारे”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
