जापानमा सीप विकास रोजगार (育成就労) को तलबका लागि सरकारले तोकेको रकम छैन। कानुनी सर्त भनेको “एउटै काम जापानीले गर्दा पाउने पारिश्रमिकसरह वा बढी” हुनु हो। काम गर्न सकिने अवधि सिद्धान्ततः 3 वर्ष हो, र परीक्षा उत्तीर्ण हुन नसकेको अवस्था आदिमा बढीमा 1 वर्ष थप गर्न सकिने अवस्था छ। 3 वर्षपछि, सीप र जापानी भाषाको परीक्षा उत्तीर्ण गरेमा, विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) (特定技能1号) मा सरेर काम जारी राख्ने बाटो छ।
सीप विकास रोजगार प्रणाली (育成就労制度) 2027 अप्रिल 1 मा सुरु हुन्छ। यस लेखमा, तलबको नियम, तलबबाट काटिने कुरा, तलब वृद्धि, जापान आउनुअघि तिर्ने खर्च, काम गर्न सकिने अवधि, र 3 वर्षपछिको बाटो क्रमशः व्याख्या गरिन्छ। यहाँको सामग्री, अध्यागमन सेवा एजेन्सी (出入国在留管理庁) को “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” (育成就労制度運用要領) र “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” (育成就労制度Q&A) मा 2026 अक्टोबर 19 मा पुष्टि गरिएको हो।
सीप विकास रोजगार प्रणालीको समग्र कुरा (उद्देश्य・क्षेत्र・रोजगारदाता परिवर्तन・जापानी भाषाका सर्त आदि) तलको लेखमा व्याख्या गरिएको छ।
सीप विकास रोजगारको तलबको नियम: जापानीसरह वा बढी
सीप विकास रोजगारको तलब (कानुनमा “पारिश्रमिक” (報酬)) एउटै काम जापानीले गर्दा पाउने रकमसरह वा बढी हुनुपर्छ। यो, कम्पनीले सीप विकास रोजगार योजना (育成就労計画) को स्वीकृति पाउनका लागि आवश्यक सर्तमध्ये एक हो। “विदेशी भएकाले” भन्ने कारणले तलब अनुचित रूपमा कम गर्न पाइँदैन।
कम्पनीले “सरह वा बढी” कसरी देखाउँछ
कम्पनीले योजनाको स्वीकृतिको आवेदन दिँदा, रोजगार सम्झौता पत्र (雇用契約書)・रोजगारका सर्तको पत्र (雇用条件書) आदिमा, तलब जापानीसरह वा बढी भएको देखाउँछ। सञ्चालन निर्देशिकामा, तलको तरिकाले पुष्टि गर्ने भनिएको छ।
- एउटै काम गर्ने जापानी भएमा: कामको विषयवस्तु र जिम्मेवारीको भार उस्तै भएको व्याख्या गरी, ती जापानीसरह वा बढी भएको देखाउने
- एउटै काम गर्ने जापानी नभएमा: तलबसम्बन्धी नियमावली भए, नियमावलीसँग दाँजेर देखाउने। नियमावली नभए, कामको विषयवस्तु सबैभन्दा नजिक भएका जापानीसँग तुलना गरी, के फरक छ भनी देखाउने
न्यूनतम ज्याला जस्ता श्रमका नियम पनि जापानीसरह
सीप विकास रोजगारमा काम गर्ने व्यक्ति “श्रमिक” हुन्। श्रम मापदण्ड ऐन (労働基準法) र न्यूनतम ज्याला ऐन (最低賃金法) जस्ता श्रमसम्बन्धी कानुन, जापानीलाई जस्तै लागू हुन्छन्। न्यूनतम ज्याला प्रिफेक्चर अनुसार तोकिएको हुन्छ। काम गर्ने ठाउँको न्यूनतम ज्याला, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको “क्षेत्रगत न्यूनतम ज्यालाको राष्ट्रिय सूची” मा हेर्न सकिन्छ।
विदेशी भएको कारणले गरिने भेदभाव निषेधित
सीप विकास रोजगारमा काम गर्ने व्यक्ति भएको कारणले, सेवा सर्तमा भेदभाव गर्न निषेध गरिएको छ। यसमा तलब निर्धारण गर्ने तरिका, शिक्षा र तालिम, कर्मचारी आवास・स्वास्थ्य उपचार सुविधा जस्ता कल्याणकारी सुविधा पर्छन्। सञ्चालन निर्देशिकाले, सीप विकास रोजगारको व्यक्ति भएको कारणले मात्र बोनस नदिनुलाई भेदभावको उदाहरणका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
सेवा सर्तबारे मातृभाषामा व्याख्या पाइन्छ
कम्पनी र सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्था (監理支援機関) ले, सेवा सर्त (待遇) को विवरण व्यक्तिको मातृभाषामा प्रत्यक्ष र विस्तृत रूपमा व्याख्या गर्नुपर्ने भनिएको छ। त्यस बेला, मातृभाषा पनि सँगै लेखिएको “सीप विकास रोजगार अवधिको सेवा सर्तसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण विषयको व्याख्या पत्र” तयार गरिन्छ। रोजगार सम्झौता पत्र・रोजगारका सर्तको पत्रमा पनि मातृभाषा सँगै लेख्नुपर्छ। व्याख्या पाएका कागजात, जापान आएपछि पनि आफूसँग राखे ढुक्क हुन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” अध्याय 4 (सुरुको श्रमसम्बन्धी कानुन)・खण्ड 2 भाग 3 (रोजगार सम्झौताको विषयवस्तुको प्रत्यक्ष व्याख्या)・भाग 10 (सीप विकास रोजगार विदेशीको सेवा सर्त), अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिकाका मुख्य बुँदा”, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “क्षेत्रगत न्यूनतम ज्यालाको राष्ट्रिय सूची”)
“पारिश्रमिक” मा पर्ने र नपर्ने कुरा
“जापानीसरह वा बढी” भनी तुलना गरिने “पारिश्रमिक” मा पर्ने र नपर्ने कुरा छन्। सञ्चालन निर्देशिकाको व्याख्यालाई मिलाउँदा, तल जस्तो हुन्छ।
| वर्ग | उदाहरण |
|---|---|
| पारिश्रमिकमा पर्छ | आधारभूत तलब, बोनस (賞与), हाजिरीको अवस्था वा कामको विषयवस्तु अनुसार दिइने भत्ता (पूर्ण हाजिरी भत्ता, पद भत्ता, जोखिमपूर्ण काम भत्ता आदि) |
| पारिश्रमिकमा पर्दैन | यातायात भत्ता・आवास भत्ता जस्ता, लागेको खर्च फिर्ता दिने प्रकृतिका भत्ता (कर लाग्नेबाहेक) |
अर्थात्, यातायात भत्ता धेरै दिएको भन्दैमा, आधारभूत तलब जापानीभन्दा कम राख्न पाइन्छ भन्ने होइन। तुलना गरिने भनेको आधारभूत तलब・बोनस・हाजिरीको अवस्था वा कामको विषयवस्तु अनुसारका भत्ता हुन्।
तलबबाट काटिने कुरा: कर・सामाजिक बीमा शुल्क・खानाको खर्च・घरभाडा
रोजगारका सर्तको पत्रमा लेखिएको तलब (कुल तलब) जस्ताको तस्तै हातमा आउने होइन। कर र सामाजिक बीमा शुल्क काटिन्छ, र कर्मचारी आवासको भाडा वा खानाको खर्च तिर्नुपर्ने पनि हुन सक्छ। कम्पनीले जापान आउनुअघिको व्याख्यामा, काटिने कुराको रकम र विवरण, विशेष गरी हातमा आउने रकम, रोजगारका सर्तको पत्रको सम्बन्धित भाग देखाउँदै व्याख्या गर्नुपर्ने भनिएको छ।
खाना・घरभाडा・पानी, बिजुली र ग्यासको खर्च “सहमति गरिएको वास्तविक खर्चबराबर” मात्र
खानाको खर्च・बसोबास खर्च (घरभाडा)・पानी, बिजुली र ग्यासको खर्च (水道光熱費) जस्ता, हरेक महिना नियमित रूपमा तिर्ने खर्चका लागि तलका नियम छन्।
- के का लागि तिर्ने हो (खाना・कोठाको विवरण) भन्ने कुरा व्यक्तिले राम्रोसँग बुझेर, कम्पनीसँग सहमति गरेको हुनु
- रकम, वास्तवमा लागेको खर्चबराबर जस्ता, उचित रकम हुनु
सञ्चालन निर्देशिकामा, उदाहरणका लागि तल जस्ता माथिल्लो सीमाका धारणा देखाइएका छन्।
- कम्पनीले भाडामा लिएको कोठा (借上げ物件): घरभाडा・व्यवस्थापन शुल्क आदिलाई, त्यहाँ बस्ने सीप विकास रोजगारका व्यक्तिको संख्याले भाग गरेको रकमभित्र
- पानी, बिजुली र ग्यासको खर्च: वास्तवमा लागेको रकमलाई, सँगै बस्ने व्यक्तिको कुल संख्याले भाग गरेको रकमभित्र
- कर्मचारी क्यान्टिन: सीप विकास रोजगारका व्यक्तिबाहेकका कर्मचारीबाट लिने रकमभित्र
बिजुली・ग्यासको मूल्य बढेको जस्ता कारणले तिर्नुपर्ने रकम बदल्दा, पहिल्यै व्यक्तिलाई व्याख्या गरी, बुझाइ पाउनुपर्छ। पानी, बिजुली र ग्यासको खर्चको रकमबारे परामर्श भएमा, कम्पनीले बिल जस्ता वास्तविक खर्च थाहा हुने कागजात देखाएर व्याख्या गर्नुपर्ने भनिएको छ।
कर: सीप विकास रोजगारको तलबमा आयकर र बासिन्दा कर लाग्छ
प्राविधिक प्रशिक्षार्थी (技能実習生) मध्ये, देश-देशबीचको सम्झौता (कर सन्धि (租税条約)) का कारण तलबमा कर नलाग्ने व्यक्ति पनि थिए। सीप विकास रोजगारमा, सिद्धान्ततः कर सन्धिअन्तर्गतको कर छुटको दायरामा पर्दैन, र आयकर (所得税) लाग्छ। बासिन्दा कर (住民税) पनि त्यसै गरी लाग्छ। हातमा आउने रकम सोच्दा, कर काटिन्छ भन्ने आधारमा हिसाब गर्नुहोस्।
तलब पाउने तरिका
तलब, व्यक्तिको खातामा जम्मा गर्ने जस्ता, वास्तवमा तिरिएको रकम पुष्टि गर्न सकिने तरिकाले दिइन्छ। व्यक्तिले चाहेमा, रकम स्थानान्तरण सेवा प्रदायकको खातामा भुक्तानी (सामान्यतया भनिने डिजिटल भुक्तानी) पनि गर्न सकिन्छ। तर कार्यस्थलमा श्रमिक र रोजगारदाताबीचको सम्झौता आवश्यक हुने जस्ता सर्त छन्। बैंक खातामा जम्मा हुने अवस्थामा, स्वदेश फर्किएपछि त्यहाँबाट निकाल्न नसकिने हुन सक्छ। स्वदेश फर्कनुअघिको तलब पाउने तरिका, पहिल्यै कम्पनीसँग पुष्टि गर्ने भनिएको छ।
यी कारणले तलब घटाउन सकिँदैन
सीप परीक्षण (技能検定) आदिको परीक्षा शुल्क, वा कम्पनीले सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थालाई तिर्ने खर्च (सुपरिवेक्षण तथा सहयोग शुल्क (監理支援費)) को कारण देखाएर, तलब कम गर्न पाइँदैन। साथै, ओभरटाइम (समयभन्दा बाहिरको काम) गराएमा, थप दरको ज्याला दिनुपर्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” अध्याय 4 खण्ड 2 (रोजगार सम्झौताको विषयवस्तुको प्रत्यक्ष व्याख्या, भाग 10 (5) नियमित रूपमा तिर्ने खर्च, (6) पारिश्रमिकको खातामा जम्मा आदि, (1) पारिश्रमिकको रकम), अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” प्रश्न 80, राष्ट्रिय कर एजेन्सी “सीप विकास रोजगार विदेशीले सीप विकास रोजगार सञ्चालकबाट पाउने तलबको करसम्बन्धी (सोधपुछ)”)
तलब बढ्छ? दोस्रो・तेस्रो वर्षको तलब वृद्धि
लगातार काम गर्ने व्यक्तिको तलब, दोस्रो・तेस्रो वर्षमा अघिल्लो वर्षभन्दा बढाउने जस्ता, सीप सिकेको स्तर अनुसार वर्गीकरण गर्नु आवश्यक भनिएको छ। काम गर्ने व्यक्तिको सीप सिक्ने उत्साह बढाउनका लागि हो। तर कति येन बढ्छ भन्ने तोकिएको छैन। तलब वृद्धिको व्यवस्था, रोजगारका सर्तको पत्र वा कम्पनीको तलबसम्बन्धी नियमावलीमा पुष्टि गर्नुहोस्।
रोजगारदाता परिवर्तनको सीमा 2 वर्ष भएका क्षेत्रमा, सेवा सर्तमा सुधार आवश्यक
सीप विकास रोजगारमा, व्यक्तिको इच्छाले अर्को कम्पनीमा सर्न (रोजगारदाता परिवर्तन (転籍) गर्न) सर्तसहित अनुमति छ। सर्तमध्ये एउटा, अहिलेको कम्पनीमा निश्चित अवधि (रोजगारदाता परिवर्तनको सीमा अवधि) भन्दा बढी काम गरेको हुनु हो। यसबाहेक, सीप र जापानी भाषाको स्तर, नयाँ कम्पनी उत्कृष्ट कम्पनी हुनु, एउटै कामको वर्ग (業務区分) भित्र हुनु जस्ता सर्त छन्। सीमा अवधि क्षेत्र अनुसार 1 वर्ष वा 2 वर्ष हुन्छ। 2 वर्षको क्षेत्रमा पनि, कम्पनीले आफ्नै निर्णयले 1 वर्ष बनाउन सक्छ।
कम्पनीले 1 वर्षभन्दा लामो सीमा अवधि (2 वर्ष) रोजेमा, क्षेत्र अनुसार तोकिएका सेवा सर्त सुधारका उपाय अपनाउनुपर्छ। उदाहरणका लागि औद्योगिक उत्पादन निर्माण उद्योग क्षेत्रमा, परिषद् (協議会) ले हरेक वर्ष तलब वृद्धि दर तोकेर सार्वजनिक गर्छ। सीमा अवधि 2 वर्ष बनाएको कम्पनीले, पहिलो वर्षदेखि दोस्रो वर्षसम्ममा, त्यो वृद्धि दरले नियमित तलब बढाउनुपर्ने भनिएको छ।
| रोजगारदाता परिवर्तनको सीमा अवधि | क्षेत्र |
|---|---|
| 2 वर्ष | हेरचाह, निर्माण, जहाज निर्माण तथा सामुद्रिक उद्योग, मोटर मर्मत, रेस्टुरेन्ट उद्योग, औद्योगिक उत्पादन निर्माण उद्योग, खाद्य तथा पेय पदार्थ निर्माण उद्योग, स्रोत पुनर्चक्रण |
| 1 वर्ष | भवन सफाइ, होटल तथा आवास, कृषि, मत्स्य, वन, काठ उद्योग, रेलवे, लिनेन आपूर्ति, लजिस्टिक्स गोदाम |
रोजगारदाता परिवर्तनका सर्त र प्रक्रिया, अर्को लेखमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गर्ने योजना छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” अध्याय 4 खण्ड 2 भाग 10 (1) ध्यान दिनुपर्ने कुरा・(8) 1 वर्षभन्दा लामो रोजगारदाता परिवर्तन सीमा अवधिमा सेवा सर्तको सुधार, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” प्रश्न 47・प्रश्न 50, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिकाका मुख्य बुँदा”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट क्षेत्रसम्बन्धी सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका (औद्योगिक उत्पादन निर्माण उद्योग क्षेत्र)”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “क्षेत्रगत सञ्चालन नीतिका मुख्य विषय”)
जापान आउनुअघि तिर्ने खर्च: पठाउने संस्थालाई तिर्ने रकम मासिक तलबको 2 महिनाबराबरसम्म
स्वदेशको पठाउने संस्था (送出機関) लाई तिर्ने खर्चको माथिल्लो सीमा छ। माथिल्लो सीमा, सीप विकास रोजगार योजनामा लेखिएको मासिक तलब (नियमित तलब (所定内賃金)) को 2 महिनाबराबर हो। सीमाभन्दा बढीको रकम व्यक्तिलाई तिराउन पाइँदैन, र स्वीकार गर्ने कम्पनी वा सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थाले व्यहोर्छ।
- नियमित तलब भनेको: आधारभूत तलबमा, नियमित रूपमा दिइने भत्ता (यातायात भत्ता・पूर्ण हाजिरी भत्ता आदि) जोडेको मासिक रकम हो। ओभरटाइम ज्याला・बिदाको दिनको काम भत्ता・राति काम भत्ता यसमा पर्दैनन्।
- दायरामा पर्ने खर्च: नाम जे भए पनि, पठाउने प्रक्रियामा पठाउने संस्थालाई तिरेका सबै खर्च हुन्। पठाउने संस्थासँग सहकार्य गर्ने विद्यालयको शुल्क, र बिचौलियालाई तिरेको खर्च पनि दायरामा पर्छ।
- रसिद राख्नुहोस्: कम्पनी र सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थाले, पठाउने संस्थाले दिएको रसिद आदिबाट, सीमा नाघेको छैन भनी पुष्टि गर्छन्। तिर्दाको रसिद अनिवार्य रूपमा लिएर, सुरक्षित राख्नुहोस्।
माथिल्लो सीमा “यति सम्म लिन पाइन्छ” भन्ने अर्थ होइन। सञ्चालन निर्देशिकाले, व्यक्तिले तिर्ने खर्च सकेसम्म कम हुनु वाञ्छनीय भनेको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” अध्याय 4 खण्ड 2 भाग 14 (पठाउने संस्थालाई तिरेको खर्चको रकम), अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” प्रश्न 73, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिकाका मुख्य बुँदा”)
सीप विकास रोजगारमा काम गर्न सकिने अवधि सिद्धान्ततः 3 वर्ष
सीप विकास रोजगारको अवधि 3 वर्षभित्र हो, र सिद्धान्ततः 3 वर्ष हो। 3 वर्षभन्दा छोटो योजना, उचित विकास गर्न नसकिने भनी स्वीकृत नहुने सम्भावना छ। प्राविधिक तालिम (技能実習) जस्तो 1 नं.・2 नं.・3 नं. को विभाजन छैन, र सुरुदेखि नै 3 वर्षको योजना बनाएर स्वीकृति लिइन्छ।
स्रोतहरू: सम्पादक मण्डलद्वारा तयार (अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर”(https://www.moj.go.jp/isa/applications/faq/ikusei_qa_00002.html), “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका”(https://www.moj.go.jp/isa/content/001467946.pdf), “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका”(https://www.moj.go.jp/isa/content/001468647.pdf) का आधारमा तयार)
चित्रको माथिल्लो पङ्क्तिले अवधिको क्रम देखाउँछ। तल्लो भागले, थप गर्न सकिने अवस्था र 3 वर्ष गन्ने तरिका देखाउँछ।
परीक्षा उत्तीर्ण हुन नसकेमा बढीमा 1 वर्ष थप
सीप विकास रोजगारको लक्ष्य, विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) का लागि आवश्यक सीप र जापानी भाषाको परीक्षा उत्तीर्ण गर्नु हो। योजनाअनुसार उचित रूपमा सीप विकास रोजगार गरिरहेको भए पनि लक्ष्यको परीक्षा उत्तीर्ण हुन नसकेको अवस्थामा, योजना परिवर्तनको स्वीकृति लिएर, बढीमा 1 वर्षसम्म थप गर्न सकिने अवस्था छ। बिरामी वा चोटपटक, प्राकृतिक प्रकोप आदिले परीक्षा दिन नसकेको अवस्थामा पनि उस्तै हो। थप अवधि, फेरि परीक्षा दिएर नतिजा पुष्टि गर्न आवश्यक अवधि विचार गरी आवेदन दिइन्छ। थप स्वीकृत हुन्छ कि हुँदैन भन्ने कुरा, योजना परिवर्तनको जाँचमा निर्णय गरिन्छ।
अस्थायी रूपमा स्वदेश फर्किएको अवधि गन्ने तरिका
- आफ्नै कारणले अस्थायी स्वदेश फिर्ती: गर्मी बिदा वा वर्षान्त・नयाँ वर्षमा, पुनःप्रवेश अनुमति (再入国許可) (मानिने पुनःप्रवेश अनुमति (みなし再入国許可) समेत) लिएर अस्थायी रूपमा स्वदेश फर्किएको अवधि, 3 वर्षमा गनिन्छ।
- गर्भावस्था・सुत्केरी आदिले रोकिएको अवधि: कम्पनी आदिले रोकिएको सूचना (सीप विकास रोजगार सञ्चालन कठिनाइको सूचना पत्र (育成就労実施困難時届出書)) बुझाई स्वदेश फर्किएको अवधि, गनिँदैन। फेरि सुरु गर्दा योजना परिवर्तनको प्रक्रिया आवश्यक हुन्छ।
- कृषि・मत्स्यको मौसमी अस्थायी स्वदेश फिर्ती: कृषि र मत्स्यमा, काम कम हुने समयमा हरेक वर्ष एउटै समयमा स्वदेश फर्कने योजना बनाउन सकिन्छ। एक पटकको स्वदेश फिर्ती बढीमा 6 महिना हो, र त्यो अवधि 3 वर्षमा गनिँदैन। जापानमा काम गर्ने अवधि जम्मा 3 वर्ष हुने गरी योजना बनाइन्छ। स्वदेश फर्कने यात्रा खर्च, स्वीकार गर्ने कम्पनी वा सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थाले व्यहोर्छ।
बसोबास कार्डको म्यादमा पनि ध्यान दिनुहोस्
योजनामा स्वीकृत अवधि र बसोबास कार्ड (在留カード) को बसाइ अवधि (在留期間) एउटै हुन्छ भन्ने छैन। योजनाको अवधि बाँकी छँदै पनि, बसाइ अवधि सकिनुअघि, क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा ब्यूरो (地方出入国在留管理局) मा बसाइ अवधि नवीकरणको आवेदन दिनुपर्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” अध्याय 4 खण्ड 2 (सीप विकास रोजगारको अवधि・मौसमी अस्थायी स्वदेश फिर्ती), अध्याय 4 खण्ड 5 (सीप विकास रोजगार अवधिको थप), अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” प्रश्न 10・प्रश्न 17・प्रश्न 27・प्रश्न 57・प्रश्न 62)
3 वर्षपछि पनि जापानमा काम गर्न सकिन्छ? विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i)・(ii) तर्फ
सीप विकास रोजगार, विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) को स्तरका व्यक्ति तयार गर्ने प्रणाली हो। 3 वर्षभित्र सीप र जापानी भाषाको परीक्षा उत्तीर्ण गरेमा, बसोबासको हैसियत (在留資格) विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मा बदलेर, जापानमा काम जारी राख्ने बाटो छ।
विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मा सर्नका लागि परीक्षा
| प्रकार | आवश्यक परीक्षा |
|---|---|
| सीप | सीप परीक्षण तह 3 (技能検定3級) आदि, वा विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मूल्याङ्कन परीक्षा |
| जापानी भाषा | जापानी भाषा क्षमता A2.2 बराबर वा माथिको परीक्षा (JFT-Basic को A2.2 बराबर, जापानी भाषा दक्षता परीक्षा (JLPT) को N4 आदि) |
क्षेत्र अनुसार, A2.2 बराबरभन्दा उच्च जापानी भाषाको स्तर माग गरिने अवस्था छ। हालको विशिष्ट सीपमा, प्राविधिक तालिम 2 नं. राम्रोसँग पूरा गरेका व्यक्तिलाई, कामको विषयवस्तु तालिमको पेशा・कामसँग सम्बन्धित भएमा, परीक्षा छुट हुन्छ। सीप विकास रोजगारबाट सर्ने अवस्थामा यो छुट हुँदैन, र दुवै परीक्षा उत्तीर्ण गर्नुपर्छ।
बसोबास गर्न सकिने अवधि र परिवार
| बसोबासको हैसियत | बसोबास गर्न सकिने अवधि | परिवार साथमा ल्याउने |
|---|---|---|
| सीप विकास रोजगार | सिद्धान्ततः 3 वर्ष (अनुत्तीर्ण भएको अवस्था आदिमा, बढीमा 1 वर्ष थप गर्न सकिने अवस्था छ) | सिद्धान्ततः अनुमति छैन |
| विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) | सिद्धान्ततः 5 वर्ष माथिल्लो सीमा | सिद्धान्ततः अनुमति छैन |
| विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (ii) | माथिल्लो सीमा छैन | अनुमति छ (“आश्रित परिवार” (家族滞在)) |
विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (ii) (特定技能2号) को दायरा, विशिष्ट सीपका 19 क्षेत्रमध्ये 11 क्षेत्र हो। (i) पार गरेपछि स्वतः (ii) मा सर्न सकिने होइन, र (ii) को स्तर छ कि छैन भन्ने कुरा परीक्षा उत्तीर्ण आदिबाट निर्णय गरिन्छ।
बीचमै विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मा सर्न सकिन्छ?
3 वर्ष नपर्खी विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) मा सर्न, सर्तसहित अनुमति दिने नीति छ। सर्त, परीक्षा उत्तीर्ण भएको हुनुका साथै, अहिलेको स्वीकार गर्ने कम्पनीमा काम गरेको अवधि निश्चित अवधिभन्दा बढी हुनु हो। त्यो अवधि कति लामो हो भन्ने कुरा, यो लेख लेख्दाको समयसम्म अध्यागमन सेवा एजेन्सीले देखाएको छैन।
पहिले प्राविधिक प्रशिक्षार्थी भएका व्यक्ति
पहिले प्राविधिक तालिम गरेको अवधिलाई, सीप विकास रोजगार गरेको अवधि मानिन्छ। 2 वर्ष वा बढी प्राविधिक तालिम गरेका व्यक्तिले, फेरि जापान आएर, प्राविधिक तालिमभन्दा फरक क्षेत्रमा सीप विकास रोजगार गर्न आधारभूत रूपमा सकिँदैन। लागू हुने बेला प्राविधिक तालिम गरिरहेका व्यक्तिको व्यवहार, तलको लेखमा व्याख्या गरिएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” प्रश्न 9・प्रश्न 12・प्रश्न 58・प्रश्न 74・प्रश्न 75・प्रश्न 76・प्रश्न 79, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका” (परिवार साथमा ल्याउने・स्वीकार गर्ने क्षेत्र・विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (ii)))
बारम्बार सोधिने प्रश्न
प्र. सीप विकास रोजगारको तलबको सामान्य दर कति हो? उ. सरकारले सार्वजनिक गरेको सामान्य दर वा औसत रकम छैन। नियम भनेको, एउटै काम जापानीले गर्दा पाउनेसरह वा बढी हुनु, र काम गर्ने प्रिफेक्चरको न्यूनतम ज्यालाभन्दा कम नहुनु हो। ठोस रकम, रोजगारका सर्तको पत्रमा पुष्टि गर्नुहोस्।
प्र. तलब रोजगारका सर्तको पत्रभन्दा फरक भएमा, के गर्ने? उ. पहिले कम्पनी र सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थालाई भन्नुहोस्। समाधान नभएमा, विदेशी सीप विकास रोजगार संगठन (外国人育成就労機構) को मातृभाषाको परामर्श सेवामा परामर्श गर्न सकिन्छ, र कानुन उल्लङ्घनको तथ्य भएमा उजुरी (申告) पनि गर्न सकिन्छ। श्रम मापदण्ड ऐन आदिको उल्लङ्घन, श्रम मापदण्ड निरीक्षण कार्यालय (労働基準監督署) मा पनि उजुरी गर्न सकिन्छ। उजुरी गरेको कारणले, कम्पनीले प्रतिकूल व्यवहार गर्न निषेध गरिएको छ। श्रमका सर्तबारे, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको “विदेशी श्रमिकका लागि परामर्श डायल” मा पनि, विदेशी भाषामा फोनबाट परामर्श गर्न सकिन्छ (भाषा अनुसार दिन तोकिएको छ, र फोन शुल्क लाग्छ)।
प्र. ओभरटाइम कति घण्टासम्म गर्न सकिन्छ? उ. सिद्धान्ततः महिनामा 45 घण्टा・वर्षमा 360 घण्टासम्म हो। विशेष परिस्थिति भएमा पनि, वर्षमा 720 घण्टा, 1 महिनामा 100 घण्टाभन्दा कम (बिदाको दिनको कामसमेत), धेरै महिनाको औसत 80 घण्टा (बिदाको दिनको कामसमेत) माथिल्लो सीमा हो। ओभरटाइम ज्याला थप दरमा दिइन्छ।
प्र. 3 वर्ष पुगेर परीक्षामा अनुत्तीर्ण भएमा, तुरुन्तै स्वदेश फर्कनुपर्छ? उ. उचित रूपमा सीप विकास रोजगार गरिरहेको भए पनि अनुत्तीर्ण भएको अवस्थामा, बढीमा 1 वर्षसम्म थप गरेर, फेरि परीक्षा दिन सकिने अवस्था छ। थप स्वीकृत हुन्छ कि हुँदैन, व्यक्तिगत जाँचमा निर्णय हुन्छ। कम्पनी र सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थासँग चाँडै परामर्श गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका” अध्याय 4 खण्ड 2 भाग 10 (1) ध्यान दिनुपर्ने कुरा, अध्याय 6 (उजुरी), अध्याय 7 खण्ड 1 (परामर्श), अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर” प्रश्न 10・प्रश्न 74, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “विदेशी श्रमिकका लागि परामर्श डायल”)
सारांश
- सीप विकास रोजगारको तलबको तोकिएको रकम छैन। एउटै काम जापानीले गर्दा पाउनेसरह वा बढी हुनु सर्त हो, र न्यूनतम ज्याला जस्ता श्रमका नियम पनि जापानीसरह छन्।
- तुलना गरिने “पारिश्रमिक” भनेको आधारभूत तलब・बोनस・हाजिरीको अवस्था वा कामको विषयवस्तु अनुसारका भत्ता हुन्। यातायात भत्ता・आवास भत्ता जस्ता, लागेको खर्च फिर्ता दिने प्रकृतिका भत्ता, सामान्यतया यसमा पर्दैनन्।
- तलबबाट, कर・सामाजिक बीमा शुल्क र सहमति गरिएको खानाको खर्च・घरभाडा आदि (वास्तविक खर्चबराबर जस्ता उचित रकम) काटिन्छ। सीप विकास रोजगारको तलब, सिद्धान्ततः कर सन्धिअन्तर्गत कर छुट हुँदैन।
- दोस्रो・तेस्रो वर्षमा, सीप अनुसार तलब बढाउने व्यवस्था आवश्यक भनिएको छ।
- पठाउने संस्थालाई तिर्ने खर्च, मासिक तलबको 2 महिनाबराबरसम्म हो। त्योभन्दा बढी भाग स्वीकार गर्ने पक्षले व्यहोर्छ।
- काम गर्न सकिने अवधि सिद्धान्ततः 3 वर्ष हो। परीक्षामा अनुत्तीर्ण भएको अवस्था आदिमा, बढीमा 1 वर्ष थप गर्न सकिने अवस्था छ।
- सीप र जापानी भाषाको परीक्षा उत्तीर्ण गरेमा, विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (i) (सिद्धान्ततः 5 वर्षसम्म), साथै दायराका क्षेत्रमा विशिष्ट सीपयुक्त कामदार (ii) (माथिल्लो सीमा छैन) मा अघि बढ्ने बाटो छ।
तलब र अवधिका ठोस सर्त, कम्पनी र कामको विषयवस्तु अनुसार फरक हुन्छन्। रोजगारका सर्तको पत्र राम्ररी पढ्नुहोस्, र नबुझेका कुरा कम्पनी र सुपरिवेक्षण तथा सहयोग संस्थासँग पुष्टि गर्नुहोस्। व्यक्तिगत परिस्थितिमा निर्णय गर्न अलमल भएमा, विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।
लेख निर्माणमा सन्दर्भ गरिएको प्राथमिक जानकारी
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिकाका मुख्य बुँदा”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट क्षेत्रसम्बन्धी सीप विकास रोजगार प्रणाली सञ्चालन निर्देशिका (औद्योगिक उत्पादन निर्माण उद्योग क्षेत्र)”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “सीप विकास रोजगार प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “क्षेत्रगत सञ्चालन नीतिका मुख्य विषय”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विशिष्ट सीपयुक्त विदेशी स्वीकारसम्बन्धी सञ्चालन निर्देशिका”
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “सीप विकास रोजगार विदेशीले सीप विकास रोजगार सञ्चालकबाट पाउने तलबको करसम्बन्धी (सोधपुछ)”
- स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “क्षेत्रगत न्यूनतम ज्यालाको राष्ट्रिय सूची”
- स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “विदेशी श्रमिकका लागि परामर्श डायल”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
