यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा निवासी कर (住民税) वा राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क (国民健康保険料) अन्तिम मितिसम्म तिर्न नसक्दा, नतिरी त्यसै नछोड्नुहोस्, भुक्तानी फारम पठाउने नगरपालिकाको काउन्टरमा चाँडै सल्लाह लिनुहोस्। अवस्था हेरेर, भुक्तानी पर्खिदिने “स्थगन” (猶予, युउयो) वा रकम घटाइदिने “कटौती वा छुट” (減免, गेन्मेन) पाउन सकिने अवस्था हुन्छ। निवासी करको स्थगन व्यक्ति आफैँको आवेदनको आधारमा गरिने भनी कानुनमा तोकिएको छ (कटौती वा छुटको प्रक्रिया नगरपालिकाको स्थानीय नियम (条例) ले तोकेको हुन्छ)।
नगरपालिकामा गर्नुपर्ने प्रक्रियाको समग्र जानकारी जापान आएपछि नगरपालिकामा गर्नुपर्ने प्रक्रिया | बसाइँसराइ (आगमन) सूचना・माई नम्बर・राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा・राष्ट्रिय पेन्सन・निवासी करका आधारभूत कुरा मा समेटिएको छ।
पहिले निष्कर्ष: निवासी कर वा बीमा शुल्क तिर्न नसक्दा गर्ने कुरा (4 चरण)
- भुक्तानी फारम र सूचना पत्रहरू जम्मा गर्नुहोस्: निवासी करको “कर भुक्तानी सूचना पत्र” (納税通知書), राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कको “भुक्तानी सूचना पत्र” (納入通知書), र आइसकेको भए “ताकेता पत्र” (督促状, तोकुसोकुजोउ। अन्तिम मितिसम्म भुक्तानी नभएको जानकारी दिने कागज) तयार राख्नुहोस्।
- सूचना पठाउने नगरपालिकाको काउन्टरमा सम्पर्क गर्नुहोस्: निवासी करका लागि कर हेर्ने शाखा, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कका लागि राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा हेर्ने शाखा हो। सोधपुछ गर्ने ठाउँ सूचना पत्रमा लेखिएको हुन्छ।
- तिर्न नसक्नुको कारण र अहिलेको आम्दानी・जीवनको अवस्था बताउनुहोस्: जागिर गुम्यो, बिरामी पर्नुभयो वा चोटपटक लाग्यो, प्रकोपमा पर्नुभयो जस्ता कारण भन्नुहोस्।
- प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था सोधेर आवेदन दिनुहोस्: स्थगन・कटौती वा छुट・किस्तामा तिर्ने तरिका जस्ता प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था र चाहिने कागजात काउन्टरमा पक्का गरी आवेदन दिनुहोस्।
योकोहामा सहरले, कुनै कारणले सहरको कर (निवासी कर आदि) तिर्न गाह्रो भएमा वडा कार्यालयको कर शाखाको असुली हेर्ने टोलीसँग सल्लाह लिन भनेको छ। राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कका बारेमा पनि, प्रकोप・बेरोजगारी जस्ता कारणले तिर्न गाह्रो भएमा वडा कार्यालयको बीमा・पेन्सन शाखासँग सल्लाह लिन भनेको छ। सहरको करको स्थगन・कटौती वा छुटका लागि सिद्धान्ततः व्यक्ति आफैँको आवेदन चाहिन्छ।
(स्रोत: योकोहामा सहर “कर तिर्न समस्या भएमा”, योकोहामा सहर “आम्दानी नभएको मानिसले पनि राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क तिर्नुपर्छ?”)
निवासी कर वा बीमा शुल्क नतिरी छोडिराखे के हुन्छ
निवासी कर अन्तिम मितिसम्म नतिरेमा, कानुनले यसरी तोकेको छ।
| चरण | कानुनले तोकेको कुरा |
|---|---|
| ताकेता पत्र आउँछ | अन्तिम मितिसम्म नतिरेमा, नगरपालिकाले अन्तिम मितिदेखि 20 दिनभित्र ताकेता पत्र पठाउने व्यवस्था छ (नगरपालिकाको स्थानीय नियमले फरक अवधि तोकेको हुन सक्छ)। |
| विलम्ब शुल्क लाग्छ | अन्तिम मितिको भोलिपल्टदेखि तिरेको दिनसम्मका दिनको संख्याअनुसार, विलम्ब शुल्क (延滞金, एन्ताइकिन। ढिलो भएकोमा थपिने रकम) थपिन्छ। |
| सम्पत्ति जफत हुन्छ | ताकेता पत्र पठाएको दिनदेखि गनेर 10 दिनसम्म पनि नतिरेमा, नगरपालिकाले कर बाँकी राख्ने मानिसको सम्पत्ति जफत (差押え) गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। |
(स्रोत: स्थानीय कर ऐन धारा 326・धारा 329・धारा 331 (e-Gov कानुन खोज))
विलम्ब शुल्कको दर कानुनको मूल प्रावधानभन्दा छुट्टै विशेष व्यवस्थाले हरेक वर्ष तय हुन्छ। कति हुन्छ भन्ने कुरा नगरपालिकालाई सोध्नुहोस्।
राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क नतिरी लामो समय बित्यो भने, अस्पतालको काउन्टरमा उपचार खर्च पहिले पूरै तिरेर, पछि बीमाले बेहोर्ने भाग फिर्ता लिने तरिका (विशेष उपचार खर्च, 特別療養費) मा परिवर्तन हुन सक्छ। तर, 18 वर्ष पुगेपछिको पहिलो 31 मार्चसम्मका बालबालिका यसमा पर्दैनन्। साथै, प्रकोप जस्ता विशेष कारण भएको मानिएमा यो परिवर्तन गरिँदैन।
(स्रोत: राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा ऐन धारा 54 को 3 (e-Gov कानुन खोज))
ताकेता पत्र आइसकेपछि पनि सल्लाह लिन सकिन्छ। जफतसम्म पुग्नुअघि नै चाँडै सम्पर्क गर्नुहोस्।
निवासी कर तिर्न नसक्दा प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था
निवासी कर (नगरपालिकाको निवासी कर・प्रिफेक्चरको निवासी कर) का लागि कानुनमा तलका व्यवस्था छन्। सबै व्यवस्था सर्त पूरा भएको भनी नगरपालिकाले मानेमा मात्र पाइन्छन्, आवेदन दिँदैमा अवश्य पाइने होइनन्।
निवासी करको असुली स्थगन (徴収猶予, चोउशुउ युउयो): भुक्तानी पर्खिदिने
तलका जस्ता कारणले कर एकैपटक तिर्न नसक्ने भनी मानिएमा, आवेदन दिएर 1 वर्षभित्रको अवधि सम्म भुक्तानी पर्खिदिन सक्ने अवस्था हुन्छ।
- प्रकोप वा चोरीले सम्पत्तिमा क्षति भएमा
- आफू वा सँगै जीविका चलाउने परिवारको सदस्य बिरामी परेमा वा चोटपटक लागेमा
- व्यवसाय बन्द गरेमा वा केही समय रोकेमा
- व्यवसायमा ठूलो घाटा भएमा
- यस्तै अन्य कारण भएमा
स्थगन पाएको कर, स्थगनको अवधिभित्र किस्तामा तिर्ने गरी मिलाइन सक्छ।
(स्रोत: स्थानीय कर ऐन धारा 15 (e-Gov कानुन खोज))
निवासी करको जफत सम्पत्ति बिक्री स्थगन (換価の猶予, कान्का नो युउयो): जफत गरिएको सम्पत्ति बेच्न पर्खिदिने
कर एकैपटक तिर्दा जीवन वा व्यवसाय चलाउन गाह्रो हुन सक्ने र तिर्ने इच्छा भएको भनी मानिएमा, आवेदन दिएर 1 वर्षभित्रको अवधिसम्म, जफत गरिएको सम्पत्ति बेचेर पैसामा बदल्ने काम (換価, कान्का) पर्खिदिन सक्ने अवस्था हुन्छ।
उदाहरण: योकोहामा सहरमा, करको भुक्तानीको अन्तिम मितिदेखि 6 महिनाभित्र वडा कार्यालयको कर शाखामा आवेदन दिनुपर्छ। अरू पनि नतिरेको सहरको कर भएमा जस्ता अवस्थामा यो मान्यता पाइँदैन। मान्यता पाएमा विलम्ब शुल्कको केही भाग छुट हुन्छ।
(स्रोत: स्थानीय कर ऐन धारा 15 को 6 (e-Gov कानुन खोज), योकोहामा सहर “जफत सम्पत्ति बिक्री स्थगन (換価の猶予) को व्यवस्था”)
निवासी करको कटौती वा छुट (減免, गेन्मेन): रकम घटाइदिने वा पूरै छुट दिने
नगरपालिकाले, प्रकोप जस्ता विशेष कारण भएका मानिस, वा गरिबीका कारण जीवनयापनका लागि सार्वजनिक वा निजी सहायता (扶助, फुजो। जीविकाका लागि दिइने सहायता) पाइरहेका मानिस आदिको निवासी कर, नगरपालिकाको स्थानीय नियमले तोकेअनुसार घटाउन वा पूरै छुट दिन सक्छ। कस्तो अवस्थामा कटौती वा छुट हुन्छ भन्ने कुरा नगरपालिकाको स्थानीय नियम अनुसार फरक हुन्छ।
उदाहरण: योकोहामा सहरले, प्रकोपमा क्षति भएमा वा आफ्नो कारणले नभई जागिर गुमेको जस्ता अवस्थामा, आवेदन दिएर कटौती वा छुट पाउन सकिने बताएको छ।
(स्रोत: स्थानीय कर ऐन धारा 323 (e-Gov कानुन खोज), योकोहामा सहर “सहरको कर तिर्न गाह्रो भएमा के गर्ने?”)
निवासी करको व्यवस्था (कहिले・कति・कसरी तिर्ने, कम्पनी छोड्दा तिर्ने तरिका बदलिने कुरा) जापानमा निवासी कर (जुमिनजेइ) कसरी काम गर्छ | कहिले, कति र कसरी तिर्ने? तलबबाट काटिने र आफैँ तिर्ने अवस्था, काम छोड्दा र स्वदेश फर्कँदा मा बताइएको छ।
राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क तिर्न नसक्दा प्रयोग गर्न सकिने व्यवस्था
राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमाको शुल्कलाई नगरपालिका अनुसार “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क” (国民健康保険料) र “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा कर” (国民健康保険税) गरी 2 नामले बोलाइन्छ। जुनसुकै नाम भए पनि, तिर्न नसक्दा राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा हेर्ने काउन्टरमा सल्लाह लिनुहोस्।
कम आय भएका परिवारको राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कमा कटौती (70%・50%・20%)
कानुनले तोकेको आयको मापदण्डभन्दा कम आय भएका परिवारको, बीमा शुल्कमध्ये सदस्य संख्या आदिका आधारमा तय हुने भाग (均等割・平等割) 70%・50%・20% मध्ये कुनै एकले घटाइन्छ। अघिल्लो वर्षको आय थाहा भएको हुनुपर्ने भएकाले, आम्दानी नभएका मानिसले पनि नगरपालिकामा आयको विवरण बुझाउनु महत्त्वपूर्ण छ।
(स्रोत: स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमाको बीमा शुल्क・बीमा करबारे”, योकोहामा सहर “आम्दानी नभएको मानिसले पनि राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क तिर्नुपर्छ?”)
जागिरबाट निकालिएका・सम्झौता नवीकरण नगरिएका・उचित कारणले जागिर छोडेका मानिसको राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कमा कटौती
कम्पनी टाट पल्टिएर वा जागिरबाट निकालिएर काम गुमाएका मानिस (रोजगार बीमाको “विशेष लाभ योग्य व्यक्ति”, 特定受給資格者) वा सम्झौता नवीकरण नगरिएको・बिरामी जस्ता उचित कारणले जागिर छोडेका मानिस (रोजगार बीमाको “विशेष कारणले जागिर छोड्ने व्यक्ति”, 特定理由離職者) को बीमा शुल्क, जागिर गुमाएको समयदेखि त्यसको अर्को आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म, अघिल्लो वर्षको तलबको आयलाई 30/100 (30%) मानेर हिसाब गरिन्छ।
उदाहरण: योकोहामा सहरमा यो कटौती पाउन सूचना दिनुपर्छ। रोजगार बीमा लाभ योग्यता प्रमाणपत्र (雇用保険受給資格者証। Hello Work (ハローワーク) बाट पाइने कागज) को सक्कल प्रति आदि र परिचय पुष्टि गर्ने कागजात लिएर, वडा कार्यालयको बीमा・पेन्सन शाखामा सूचना दिनुपर्छ। जागिर छोडेको प्रमाण पत्र (離職票) वा सेवा समाप्ति प्रमाणपत्र (退職証明書) बाट यो सूचना स्वीकार गरिँदैन। जागिर छोडेको मिति 65 औँ जन्मदिनको दुई दिनअघिसम्म हुनुपर्ने जस्ता सर्त पनि छन्।
(स्रोत: स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमाको बीमा शुल्क・बीमा करबारे”, योकोहामा सहर “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमाबाट सूचना” (PDF))
राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कको कटौती वा छुट・असुली स्थगन: विशेष कारण भएका मानिसका लागि
नगरपालिकाले, स्थानीय नियमले तोकेअनुसार, विशेष कारण भएका मानिसको बीमा शुल्क घटाउन, पूरै छुट दिन, वा भुक्तानी पर्खिदिन सक्छ। कुन कारण यसमा पर्छ भन्ने कुरा नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ।
उदाहरण: योकोहामा सहरले, प्रकोप, बेरोजगारी वा अन्य कारणले तिर्न गाह्रो भएमा, वडा कार्यालयको बीमा・पेन्सन शाखासँग सल्लाह लिन भनेको छ।
(स्रोत: राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा ऐन धारा 77 (e-Gov कानुन खोज), योकोहामा सहर “आम्दानी नभएको मानिसले पनि राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क तिर्नुपर्छ?”)
राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमामा सामेल हुने・छोड्ने तरिका र बीमा शुल्कका आधारभूत कुरा जापानमा राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमामा कसरी सामेल हुने र कसरी छोड्ने | सामेल हुने मानिस・14 दिनभित्रको सूचना・लैजाने कागजात・बीमा शुल्क र छुट मा छन्।
नगरपालिकामा सल्लाह लिन जाँदा लैजाने कुरा・बताउने कुरा
नगरपालिका अनुसार चाहिने कुरा फरक हुन्छन्, तर तलका कुरा भए कुरा छिटो अघि बढ्छ।
- आएका कर भुक्तानी सूचना पत्र・भुक्तानी सूचना पत्र・ताकेता पत्र
- बसोबास कार्ड (जाइर्यु कार्ड) वा माई नम्बर कार्ड जस्ता परिचय पुष्टि गर्ने कागजात
- आम्दानी थाहा हुने कागजात (तलबको विवरण (給与明細), स्रोतमा कर कट्टीको विवरण (源泉徴収票) आदि)
- जागिर गुमाएका मानिसले, जागिर छोडेको प्रमाण पत्र (離職票) वा रोजगार बीमा लाभ योग्यता प्रमाणपत्र (Hello Work बाट पाइने कागज)
- बिरामी・चोटपटक・प्रकोप जस्ता, तिर्न नसक्नुको कारण थाहा हुने कागजात (भए)
काउन्टरमा “कति रकम, कहिलेसम्म तिर्न सक्नुहुन्छ” भनेर सोधिन सक्छ। मासिक आम्दानी र घरभाडा जस्ता अनिवार्य खर्च लेखेर राख्नुभयो भने जवाफ दिन सजिलो हुन्छ। जापानी भाषामा बताउन गाह्रो भएमा, नगरपालिकामा विदेशीका लागि सल्लाह काउन्टर छ कि छैन सोध्नुहोस्, वा जापानी भाषा जान्ने परिवारका सदस्य・साथीलाई सँगै आउन भन्ने तरिका पनि छ।
निवासी कर र बीमा शुल्कबारे धेरैले सोध्ने प्रश्न
ताकेता पत्र आइसकेपछि पनि सल्लाह लिन सकिन्छ?
सकिन्छ। ताकेता पत्र अन्तिम मितिसम्म भुक्तानी नभएको जानकारी दिने कागज हो। आएपछि, त्यसमा लेखिएको सोधपुछ गर्ने ठाउँमा तुरुन्तै सम्पर्क गर्नुहोस्। त्यसै छोडिराखे, कानुनले तोकेको जफतसम्म पुग्न सक्छ।
एकैपटक तिर्न नसक्ने भएकाले किस्तामा तिर्न चाहँदा?
नगरपालिकाको काउन्टरमा सल्लाह लिनुहोस्। स्थगनको मान्यता पाएमा, स्थगनको अवधिभित्र किस्तामा तिर्ने गरी मिलाइन सक्छ। कुन तरिकाले तिर्न सकिन्छ भन्ने कुरा नगरपालिका र अवस्था अनुसार फरक हुन्छ।
राष्ट्रिय पेन्सनको बीमा शुल्क पनि तिर्न नसक्दा?
राष्ट्रिय पेन्सनको बीमा शुल्क निवासी कर र राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्कभन्दा छुट्टै व्यवस्था हो, र यसमा छुट वा भुक्तानी स्थगनको आवेदन दिन सकिन्छ। जापानमा राष्ट्रिय पेन्सनको प्रिमियम तिर्न नसक्दा | छुट र भुक्तानी स्थगनको आवेदन दिने तरिका (आयको मापदण्ड, आवेदन दिने ठाउँ, लैजानुपर्ने कुरा, पछि तिर्ने) हेर्नुहोस्।
कर मात्र नभई घरभाडा वा जीवनयापन खर्च पनि तिर्न नसक्दा?
देशले जीवनयापनमा समस्या परेका मानिसको सल्लाह सुन्ने “आत्मनिर्भरता परामर्श सहयोग केन्द्र” (自立相談支援機関) देशभर राखेको छ। काम खोज्ने सहयोग, घरभाडा बराबरको रकम दिने आवास सुरक्षा भत्ता (住居確保給付金), घरको आर्थिक अवस्था सुधार्ने सहयोग आदि, अवस्था अनुसार जानकारी दिन्छ। नजिकको काउन्टर थाहा नभएमा, आफू बस्ने नगरपालिकामा सोध्नुहोस्। घरभाडाबारे जापानमा घरभाडा तिर्न नसक्दा | घरभाडा तिर्ने आधारभूत तरिका, आवास सुरक्षा भत्ता र सल्लाह लिने ठाउँ मा पनि बताइएको छ।
(स्रोत: स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “जीवनयापनमा समस्या परेका मानिसको आत्मनिर्भरता सहयोग व्यवस्था”)
लेख तयार गर्दा सन्दर्भ गरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- स्थानीय कर ऐन (e-Gov कानुन खोज): धारा 15 (असुली स्थगन), धारा 15 को 6 (आवेदनद्वारा जफत सम्पत्ति बिक्री स्थगन), धारा 323 (नगरपालिकाको निवासी करको कटौती वा छुट), धारा 326 (विलम्ब शुल्क), धारा 329 (ताकेता), धारा 331 (बक्यौता असुली कारबाही)
- राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा ऐन (e-Gov कानुन खोज): धारा 54 को 3 (विशेष उपचार खर्च), धारा 77 (बीमा शुल्कको कटौती वा छुट आदि)
- स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमाको बीमा शुल्क・बीमा करबारे”
- स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “जीवनयापनमा समस्या परेका मानिसको आत्मनिर्भरता सहयोग व्यवस्था”
- योकोहामा सहर “कर तिर्न समस्या भएमा”
- योकोहामा सहर “जफत सम्पत्ति बिक्री स्थगन (換価の猶予) को व्यवस्था”
- योकोहामा सहर “सहरको कर तिर्न गाह्रो भएमा के गर्ने?”
- योकोहामा सहर “आम्दानी नभएको मानिसले पनि राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा शुल्क तिर्नुपर्छ?”
- योकोहामा सहर “राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमाबाट सूचना” (PDF)
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

