जापानमा हेल्प मार्क, मेटर्निटी मार्क जस्ता सहयोग चाहिने व्यक्तिलाई जनाउने चिन्हहरूको अर्थ | चिन्ह देख्दा गर्न सकिने कुरा, र आफूले प्रयोग गर्न चाहँदा पाउने तरिका

जापानमा हेल्प मार्क, मेटर्निटी मार्क जस्ता सहयोग चाहिने व्यक्तिलाई जनाउने चिन्हहरूको अर्थ | चिन्ह देख्दा गर्न सकिने कुरा, र आफूले प्रयोग गर्न चाहँदा पाउने तरिका
  • URLをコピーしました!

यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादकीय टोलीले राष्ट्रिय सरकार र स्थानीय निकाय जस्ता सार्वजनिक संस्थाहरूको जानकारीका आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका (शि-कु-चो-सोन) अनुसार फरक हुन सक्छन्।

जापानमा रेल, बस, स्टेसन र पसलहरूमा झोला आदिमा झुन्ड्याइएको हेल्प मार्क (ヘルプマーク) वा मेटर्निटी मार्क (マタニティマーク) देख्न सकिन्छ। यी चिन्हहरू, बाहिरबाट हेर्दा थाहा नहुने भए पनि सहयोग वा विशेष ध्यान चाहिने व्यक्ति हुन् भनेर वरपरका मानिसलाई जानकारी दिनका लागि हुन्। यस्तो चिन्ह देख्नुभयो भने, सिट छोडिदिनुहोस्, र समस्यामा परेजस्तो देखिए बोलाएर सोध्नुहोस्।

→ जापानमा बस्दा थाहा पाउनुपर्ने शिष्टाचार र नियम | घर・रेल र बस・तातोपानी कुण्ड・छिमेकीसँगको सम्बन्ध・रक्सी र चुरोट・बिदा

Table of Contents

पहिले निष्कर्ष: चिन्ह लगाएका व्यक्ति देख्दा सम्झनुपर्ने 3 कुरा

  1. चिन्ह लगाएका व्यक्तिहरूमध्ये कतिपयलाई, स्वस्थ देखिए पनि, लामो समय उभिन वा अचानक भएका घटनामा तुरुन्तै प्रतिक्रिया दिन गाह्रो हुन्छ।
  2. रेल वा बसमा चिन्ह लगाएका व्यक्ति देख्नुभयो भने, आफ्नो सिट छोडिदिनुहोस्।
  3. स्टेसन वा पसलमा उहाँ समस्यामा परेजस्तो देखिए, “केही सहयोग गरूँ?” (何かお手伝いしましょうか?) भनेर बोलाउनुहोस्।

सहयोग वा विशेष ध्यान चाहिने व्यक्तिलाई जनाउने मुख्य चिन्हहरू

सहरमा प्रायः देखिने चिन्ह र आफूसँग राखेर प्रयोग गरिने चिन्हहरूलाई तल समेटिएको छ। मेटर्निटी मार्क बालबालिका तथा परिवार एजेन्सी (こども家庭庁) को जानकारी, र अरू चिन्हहरू क्याबिनेट कार्यालय (内閣府) को “अपाङ्गता भएका व्यक्तिसँग सम्बन्धित चिन्हका केही उदाहरण” (障害者に関係するマークの一例) भन्ने जानकारीमा आधारित छन्। यी चिन्हहरू राष्ट्रिय सरकार, स्थानीय निकाय वा संस्थाहरूले छुट्टाछुट्टै बनाएका हुन्, र सोधपुछ गर्ने ठाउँ पनि चिन्हअनुसार फरक हुन्छ।

चिन्हके जनाउँछ
हेल्प मार्क (ヘルプマーク)बाहिरबाट थाहा नभए पनि सहयोग वा विशेष ध्यान चाहिने व्यक्ति हो भन्ने
मेटर्निटी मार्क (マタニティマーク)गर्भवती व्यक्ति (गर्भवती महिला) हो भन्ने
हार्ट प्लस मार्क (ハート・プラス マーク)मुटु वा मिर्गौला जस्ता शरीरभित्रका अङ्गमा अपाङ्गता भएको व्यक्ति हो भन्ने
कान चिन्ह (耳マーク)सुन्न नसक्ने वा सुन्न गाह्रो हुने व्यक्ति हो भन्ने। काउन्टरमा राखिएको भए, सुन्न गाह्रो हुने व्यक्तिलाई ध्यान दिएर सेवा दिन सकिन्छ भन्ने
साङ्केतिक भाषा चिन्ह (手話マーク)साङ्केतिक भाषामा सेवा चाहेको भन्ने। काउन्टरमा राखिएको भए, साङ्केतिक भाषामा सेवा दिन सकिन्छ भन्ने
लेखेर कुरा गर्ने चिन्ह (筆談マーク)लेखेर कुरा गर्ने तरिका (हित्सुदान: कागज आदिमा अक्षर लेखेर एकअर्कालाई कुरा बुझाउने) मा सेवा चाहेको भन्ने। काउन्टरमा राखिएको भए, लेखेर कुरा गर्ने तरिकामा सेवा दिन सकिन्छ भन्ने
“सेतो छडीको SOS संकेत” (白杖SOSシグナル) को चिन्हसेतो छडी माथि उठाएर सहयोग मागिरहेका दृष्टिविहीन व्यक्ति देखे बोलाऔँ भन्ने आह्वान
होजोकेन चिन्ह (ほじょ犬マーク)शारीरिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि सहायता कुकुर (गाइड डग・हातखुट्टा सहयोगी कुकुर・श्रवण सहायक कुकुर) सम्बन्धी कानुनबारे जानकारी दिनका लागि बनाइएको चिन्ह

यसबाहेक, भवन वा गाडीमा लगाइने चिन्हहरू पनि छन् (तलको “भवन र गाडीमा देखिने चिन्हहरू” हेर्नुहोस्)।

हेल्प मार्क: बाहिरबाट थाहा नहुने सहयोग चाहिने व्यक्तिको चिन्ह

हेल्प मार्क लगाउने व्यक्तिहरू

हेल्प मार्क टोकियो महानगर सरकारले बनाएको चिन्ह हो, र अहिले JIS (जापानी औद्योगिक मापदण्ड) मा दर्ता भएको देशभरि साझा चिन्ह हो। टोकियो महानगर सरकारको जानकारीअनुसार, यो तलका जस्ता व्यक्तिहरूका लागि हो।

  • कृत्रिम खुट्टा (義足, गिसोकु: चोटपटक वा रोगले गुमाएको खुट्टाको सट्टा लगाइने खुट्टा) वा कृत्रिम जोर्नी प्रयोग गर्ने व्यक्ति
  • आन्तरिक अपाङ्गता (मुटु・मिर्गौला जस्ता शरीरभित्रका अङ्गको अपाङ्गता) भएका वा दुर्लभ तथा कठिन रोग (難病, नानब्यो) भएका व्यक्ति
  • गर्भावस्थाको सुरुको अवस्थामा रहेका व्यक्ति

यस्ता व्यक्तिहरू बाहिरबाट स्वस्थ देखिए पनि, छिट्टै थाक्ने, वा रेलको ह्यान्डल समातिरहने जस्तै एउटै मुद्रामा लामो समय रहन गाह्रो हुने हुन सक्छ। साथै, बाहिरबाट थाहा नहुने भएकाले, प्राथमिकता सिटमा बस्दा शङ्काको नजरले हेरिँदा दुःख पाउने अवस्था पनि हुन्छ।

हेल्प मार्क लगाएका व्यक्ति देख्दा

टोकियो महानगर सरकारले तलका जस्ता व्यवहार गर्न अनुरोध गरेको छ।

  • रेल・बसभित्र सिट छोडिदिने
  • स्टेसन वा पसल आदिमा बोलाएर सोध्ने जस्ता ध्यान दिने: दुर्घटना जस्ता अचानक भएका घटनामा राम्ररी प्रतिक्रिया दिन नसक्ने, वा उठ्न・हिँड्न・भर्‍याङ चढ्न-ओर्लन गाह्रो हुने व्यक्तिहरू हुन्छन्।
  • विपद्का बेला सुरक्षित रूपमा सुरक्षित स्थानमा जान सक्ने गरी सहयोग गर्ने: वरपरको अवस्था बुझ्न गाह्रो हुने, वा आफैँ छिटो सुरक्षित स्थानमा जान गाह्रो हुने व्यक्तिहरू हुन्छन्।

आफूले हेल्प मार्क प्रयोग गर्न चाहँदा (पाउने तरिका)

हेल्प मार्क तपाईं बस्ने प्रिफेक्चर (都道府県, तोदोफुकेन) मा निःशुल्क पाउन सकिन्छ। टोकियो महानगर सरकारको जानकारीअनुसार, टोकियोबाहेकका सबै प्रिफेक्चरहरूमा पनि हेल्प मार्क लागू गरिएको छ (2024 अक्टोबर 1 सम्मको अवस्था)।

  • टोकियोमा बस्ने व्यक्ति: तोएई सबवे (都営地下鉄) का स्टेसन (स्टेसन कार्यालय वा टिकट गेट। केही स्टेसनबाहेक), तोएई बसका कार्यालय, टोकियो महानगरका अस्पताल आदिमा पाउन सकिन्छ। सम्बन्धित व्यक्ति आफैँ, वा परिवार वा सहयोगी जस्ता प्रतिनिधिले मुखले भनेमा, 1 जनालाई 1 वटा दिइन्छ। लिन जान गाह्रो हुने व्यक्तिका लागि हुलाकबाट पठाउने व्यवस्था पनि छ (हुलाक खर्च आफैँले तिर्नुपर्छ)।
  • टोकियोबाहिर बस्ने व्यक्ति: तपाईं बस्ने प्रिफेक्चरको वेबसाइटमा पाउन सकिने ठाउँ खोज्नुहोस्। “(प्रिफेक्चरको नाम) ヘルプマーク” भनेर खोज्दा भेटिन्छ।
  • टोकियोभित्रका केही वडा・सहर・नगरपालिकाले पनि आफ्नै बनाएर वितरण गरिरहेका छन्।

टोकियो महानगर सरकारले हेल्प मार्कलाई पुराना सामान किनबेच गर्ने वेबसाइट (फ्लि मार्केट साइट) आदिमा नकिन्न・नबेच्न आह्वान गरेको छ।

मेटर्निटी मार्क: गर्भवती व्यक्तिको चिन्ह

मेटर्निटी मार्कको अर्थ

गर्भावस्थाको सुरुको समय बच्चा र आमाको शरीर दुवैका लागि महत्त्वपूर्ण समय हो, तर बाहिरबाट हेर्दा गर्भवती भएको थाहा हुँदैन। त्यसैले, “रेलमा बस्न पाइँदैन”, “चुरोटको धुवाँले अप्ठ्यारो हुन्छ” जस्ता समस्याहरू हुन्छन्।

मेटर्निटी मार्क, गर्भवती व्यक्तिले रेल वा बस आदि प्रयोग गर्दा लगाएर, वरपरका मानिसलाई ध्यान दिन सजिलो बनाउन प्रयोग गरिने चिन्ह हो। बालबालिका तथा परिवार एजेन्सीको जानकारीमा, आपत्कालीन अवस्थामा गर्भवती हो भनेर जानकारी दिन सजिलो बनाउनु पनि यसको उद्देश्यका रूपमा उल्लेख छ। साथै, कार्यस्थल, पसल, यातायात सेवा आदिले पोस्टरमा यो चिन्ह प्रयोग गरेर “गर्भवती व्यक्तिप्रति मैत्रीपूर्ण ठाउँ बनाउने” प्रयासबारे जानकारी दिने पनि गर्छन्।

मेटर्निटी मार्क लगाएका व्यक्ति देख्दा

बालबालिका तथा परिवार एजेन्सीले तलका जस्ता व्यवहार गर्न अनुरोध गरेको छ।

  • स्वास्थ्य ठीक नभएजस्तो देखिने गर्भवती महिला भेटिए, बोलाएर सोध्ने
  • रेल वा बस आदिमा सिट छोडिदिने
  • गर्भवती महिलाको नजिक चुरोट नखाने

आफूले मेटर्निटी मार्क प्रयोग गर्न चाहँदा (पाउने तरिका)

केही नगरपालिकाहरूले आमा तथा बाल स्वास्थ्य पुस्तिका (母子健康手帳, बोशि केन्को तेचो: गर्भावस्थाको सूचना दिँदा नगरपालिकाबाट पाइने, गर्भावस्था・सुत्केरी・बच्चाको स्वास्थ्यको रेकर्ड राख्ने पुस्तिका) दिँदा, मेटर्निटी मार्क पनि सँगै वितरण गर्छन्।

  • उदाहरण: योकोहामा सहरमा, प्रत्येक वडाको कल्याण तथा स्वास्थ्य केन्द्र (福祉保健センター) ले आमा तथा बाल स्वास्थ्य पुस्तिका दिँदा मेटर्निटी मार्क वितरण गर्छ। रेल कम्पनीले स्टेसनमा वितरण गर्ने अवस्था पनि छ।
  • पाउन सकिने ठाउँ र वितरण गर्ने तरिका नगरपालिकाअनुसार फरक हुन्छ। तपाईं बस्ने नगरपालिकाको वेबसाइटमा “マタニティマーク” भनेर खोज्नुहोस्, वा आमा तथा बाल स्वास्थ्य पुस्तिका लिने काउन्टरमा सोध्नुहोस्।

सुन्न गाह्रो हुने व्यक्ति र जापानी भाषामा कुराकानी गर्न गाह्रो हुने व्यक्तिसँग सम्बन्धित चिन्हहरू

कान चिन्ह

सुन्न नसक्ने वा सुन्न गाह्रो हुने कुरा जनाउने चिन्ह हो। सुन्न गाह्रो हुने कुरा हेर्दा थाहा नहुने भएकाले, गलत बुझाइले गर्दा समस्यामा पर्ने अवस्था हुन्छ। कसैले कान चिन्ह देखाएमा, तलका जस्ता तरिकाले कुरा बुझाउनुहोस्।

  • मुख देखिने गरी, बिस्तारै र स्पष्ट बोल्ने
  • लेखेर कुरा बुझाउने
  • बोलाउँदा, नजिक गएर इसारा गर्ने
  • साङ्केतिक भाषा वा हाउभाउबाट कुरा बुझाउने

साङ्केतिक भाषा चिन्ह र लेखेर कुरा गर्ने चिन्ह

साङ्केतिक भाषा चिन्ह・लेखेर कुरा गर्ने चिन्ह, सुन्न नसक्ने वा सुन्न गाह्रो हुने व्यक्ति आदिले साङ्केतिक भाषामा वा लेखेर सेवा पाउन चाहँदा देखाउने चिन्ह हो। सरकारी कार्यालय, पसल, स्टेसन आदिका काउन्टरमा टाँसिएको भए, “साङ्केतिक भाषामा (लेखेर) सेवा दिन्छौँ” भन्ने अर्थ हुन्छ।

क्याबिनेट कार्यालयको जानकारीमा, लेखेर कुरा गर्ने चिन्ह प्रयोग गर्ने व्यक्तिको उदाहरणका रूपमा, सुन्न नसक्ने वा सुन्न गाह्रो हुने व्यक्तिका साथै विदेशी पनि उल्लेख गरिएका छन्। जापानी भाषामा बोल्न गाह्रो हुँदा, काउन्टरमा लेखेर कुरा गर्ने चिन्ह भए, कागज वा स्मार्टफोनमा अक्षर लेखेर कुरा बुझाउने प्रयास गर्नुहोस्।

आँखाले देख्न गाह्रो हुने व्यक्तिसँग सम्बन्धित चिन्ह: सेतो छडीको SOS संकेत

सेतो छडी (白杖, हाकुजो: दृष्टिविहीन वा कम देख्ने व्यक्तिले प्रयोग गर्ने सेतो लट्ठी) लाई टाउकोभन्दा करिब 50cm माथि उठाउनु, “सहयोग चाहियो” भन्ने SOS संकेत हो। “सेतो छडीको SOS संकेत” (白杖SOSシグナル) अभियानको चिन्हले, यो संकेत देखे आफैँ अघि सरेर बोलाऔँ भनेर आह्वान गरेको छ।

  • सेतो छडी उठाएका व्यक्ति देख्नुभयो भने, बोलाएर, के समस्या छ भनेर सोधेर सहयोग गर्नुहोस्।
  • स्टेसनको प्लेटफर्म वा सडकमा खतरामा पर्न लागेजस्तो देखिए, सेतो छडी नउठाएको भए पनि बोलाउनुहोस्।

ट्राफिक बत्ती वा ब्रेल लिपिका हुलाक सामग्री आदिमा, दृष्टिविहीनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतीक चिन्ह (盲人のための国際シンボルマーク: दृष्टिविहीन व्यक्तिलाई ध्यानमा राखेर बनाइएका भवन・सुविधा・उपकरणमा लगाइने चिन्ह) लगाइएको हुन सक्छ।

गाइड डग जस्ता सहायता कुकुर लिएका व्यक्तिलाई भेट्दा के गर्ने भन्नेबारे तलको लेखमा बुझाइएको छ। → जापानमा गाइड डग, हातखुट्टा सहयोगी कुकुर र श्रवण सहायक कुकुर (सहायता कुकुर) भेट्दाका नियम | पसल र रेलमा सँगै पस्न पाउने कारण, र नछुने・कुरा नगर्ने जस्ता व्यवहारका तरिका

शरीरभित्रका अङ्गमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिका चिन्हहरू

  • हार्ट प्लस मार्क (ハート・プラス マーク): मुटु・श्वासप्रश्वासको कार्य・मिर्गौला・मूत्रथैली वा मलाशय・सानो आन्द्रा・कलेजो・रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता जस्ता शरीरभित्रका अङ्गमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई जनाउने चिन्ह हो। बाहिरबाट थाहा पाउन गाह्रो हुने भएकाले, गलत बुझाइ हुन सक्छ। रेल आदिको प्राथमिकता सिटमा बस्न चाहने, अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि छुट्याइएको पार्किङ ठाउँमा गाडी राख्न चाहने व्यक्तिहरू पनि हुन्छन्।
  • ओस्टोमेट चिन्ह (オストメイトのマーク): ओस्टोमेट (オストメイト) भनेको क्यान्सर जस्ता रोगका कारण कृत्रिम मलद्वार・कृत्रिम मूत्रथैली लगाएका व्यक्ति हुन्। यो चिन्ह भएको शौचालय, ओस्टोमेटका लागि उपकरण भएको शौचालय हो।

भवन र गाडीमा देखिने चिन्हहरू

  • अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतीक चिन्ह (障害者のための国際シンボルマーク): अपाङ्गता भएका व्यक्तिले प्रयोग गर्न सक्ने भवन・सुविधा हो भनेर जनाउने, विश्वभरि साझा चिन्ह हो। ह्वीलचेयर प्रयोग गर्नेहरूका लागि मात्र नभई, अपाङ्गता भएका सबै व्यक्तिका लागि हो। व्यक्तिगत गाडीमा टाँसे पनि “अपाङ्गता भएका व्यक्ति चढेका छन्” भनेर वरपरका मानिसलाई जानकारी दिने मात्र हो, पार्किङ निषेधबाट छुट पाउने जस्ता कुनै कानुनी प्रभाव हुँदैन।
  • शारीरिक अपाङ्गता भएका चालकको चिन्ह (身体障害者標識)・श्रवण अपाङ्गता भएका चालकको चिन्ह (聴覚障害者標識): शरीर वा श्रवणको अपाङ्गताका कारण ड्राइभिङ लाइसेन्समा सर्त राखिएका व्यक्तिले चलाउने गाडीमा लगाइने चिन्ह हो (श्रवण अपाङ्गता भएका चालकको चिन्ह लगाउनु अनिवार्य, शारीरिक अपाङ्गता भएका चालकको चिन्ह लगाउन प्रयास गर्नुपर्ने दायित्व)। खतराबाट बच्न अनिवार्य भएको अवस्थाबाहेक, यो चिन्ह लगाएको गाडीको छेउमा खतरनाक रूपमा नजिक जाने वा अगाडि घुसाउने काम गरेमा, सडक यातायात ऐन (道路交通法) अनुसार सजाय हुन्छ।

समस्या पर्दा・प्रायः सोधिने प्रश्नहरू

चिन्ह नलगाएका व्यक्तिलाई सहयोग चाहिँदैन?

त्यस्तो होइन। सेतो छडीको SOS संकेतको आह्वानमा पनि, स्टेसनको प्लेटफर्म वा सडकमा दृष्टिविहीन व्यक्ति खतरामा पर्न लागेजस्तो देखिँदा, संकेत नगरेको भए पनि बोलाउन अनुरोध गरिएको छ। समस्यामा परेजस्तो देखिने व्यक्ति भेट्नुभयो भने, चिन्ह नभए पनि “केही सहयोग गरूँ?” (何かお手伝いしましょうか?) भनेर बोलाएर हेर्नुहोस्।

जापानी भाषामा आत्मविश्वास नभए पनि बोलाउन हुन्छ?

हुन्छ। छोटो शब्द भए पनि पुग्छ। जस्तै “दाइजोबु देसु का?” (大丈夫ですか?, “ठीक हुनुहुन्छ?”), र सिट छोडिदिँदा “दोजो” (どうぞ, “बस्नुहोस्”) भनेर खाली सिटलाई हातले देखाउनुहोस्।

सम्बन्धित लेखहरू

→ जापानमा रेल चढ्ने तरिका र यातायात IC कार्ड | टिकट किन्ने तरिका・टिकट गेट पार गर्ने तरिका・चार्ज・हराएमा

लेख तयार पार्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू

  • क्याबिनेट कार्यालय (内閣府) “अपाङ्गता भएका व्यक्तिसँग सम्बन्धित चिन्हका केही उदाहरण” (障害者に関係するマークの一例) https://www8.cao.go.jp/shougai/mark/mark.html
  • टोकियो महानगर सरकार कल्याण ब्यूरो (東京都福祉局) “हेल्प मार्क” (ヘルプマーク) https://www.fukushi.metro.tokyo.lg.jp/shougai/shougai_shisaku/helpmark
  • बालबालिका तथा परिवार एजेन्सी (こども家庭庁) “स्वस्थ आमाबाबु र बालबालिका 21” (健やか親子21) मेटर्निटी मार्क आधिकारिक वेबसाइट https://sukoyaka21.cfa.go.jp/maternitymark/
  • योकोहामा सहर (横浜市) “मेटर्निटी मार्क” (マタニティマーク) https://www.city.yokohama.lg.jp/kosodate-kyoiku/oyakokenko/ninshin/maternity-mark.html

यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

  • URLをコピーしました!
  • URLをコピーしました!

लेखक

NIPPON VISA & LIFE編集部です。日本で暮らす外国人のみなさんに向けて、ごみ出し・交通・病院・役所の手続などの暮らしの情報と、入管・在留に関する公的機関の発表を、11言語でお届けしています。記事は、国や自治体などの公的機関の情報をもとに作成しています。

The NIPPON VISA & LIFE editorial team provides practical information for foreign residents in Japan — garbage sorting, transportation, hospitals and city hall procedures — as well as announcements from public agencies on immigration and residence, in 11 languages. Our articles are based on information from national and local government agencies.

Table of Contents