यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा बस्दा, कानुनले तोकेका नियम र वरपरका मानिसलाई असुविधा नदिनका लागि पालना गरिने शिष्टाचार (चलन) हुन्छन्। यस लेखमा, घरभित्र・बाहिर・रेल र बस・तातोपानी कुण्ड・छिमेकीसँगको सम्बन्ध जस्ता अवस्था अनुसार आधारभूत कुरा संक्षेपमा दिइएको छ। विस्तृत लेख भएका विषयमा, त्यसको लिङ्क पनि दिइएको छ।
सबैभन्दा पहिले महत्त्वपूर्ण 3 विचार
- तोकिएको ठाउँ・दिन・तरिका पालना गर्ने: फोहोर फाल्ने तरिका, चुरोट खाने ठाउँ, साइकल राख्ने ठाउँ आदिमा, ठाउँ अनुसार नियम हुन्छन्।
- ठूलो आवाज र स्वरमा ध्यान दिने: जापानमा, ठूलो आवाज र स्वरले वरपरका मानिसलाई असुविधा हुन्छ भन्ने ठानिन्छ। विशेष गरी अपार्टमेन्ट वा म्यानसन, र रेल वा बसभित्र ध्यान दिनुहोस्।
- थाहा नभएमा सोध्ने・खोज्ने: नियम नगरपालिका वा भवन अनुसार फरक हुन सक्छन्। नगरपालिकाको कार्यालय, घरधनी वा घरजग्गा पसल, कार्यस्थल वा विद्यालयका मानिसलाई सोध्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
अवस्था अनुसारको नक्सा
| यस्तो बेला | थाहा पाउनुपर्ने कुरा | विस्तृत लेख・जानकारी |
|---|---|---|
| घरभित्र | फोहोर・आवाज・जुत्ता・शौचालय・भान्छाको तेल | तलको 1 |
| बाहिर हिँड्दा | हिँड्दै स्मार्टफोन चलाउने, जथाभावी फोहोर फाल्ने, निषेधका चिन्ह | तलको 2 |
| रेल・बसभित्र | फोनमा कुरा नगर्ने, चढ्ने・ओर्लने क्रम, झोला (रुकस्याक) | तलको 3 |
| तातोपानी कुण्ड・सार्वजनिक स्नानघर | शरीर धोएपछि मात्र कुण्डमा पस्ने, तौलिया कुण्डमा नराख्ने | तलको 4 |
| छिमेकीसँग | अभिवादन, टोल समिति (जिचिकाइ・चोउनाइकाइ) | तलको 5 |
| घर र सामान जोगाउन | साँचो लगाउने, राति बाटोमा | तलको 6 |
| रक्सी・चुरोट | 20 वर्षदेखि, मदिरा सेवन गरी सवारी चलाउन निषेध, चुरोट खान मिल्ने ठाउँ | तलको 7 |
| बिदाको दिन | सार्वजनिक बिदा र नयाँ वर्षको बिदामा, सरकारी कार्यालय र बैंक बन्द हुन्छन् | तलको 8 |
1. घरभित्रका नियम
फोहोर
फोहोर, प्रकार अनुसार तोकिएको ठाउँ र दिन (बार) मा फाल्नुपर्छ। कहाँ, कुन प्रकारको फोहोर फाल्ने भन्ने कुरा, आफू बस्ने नगरपालिकाको नियम अनुसार हुन्छ। सामान्यतया, फोहोर उठाउने दिनको बिहान फाल्ने गरिन्छ। तोकिएको प्रकारबाहेकको फोहोर, वा तोकिएको ठाउँबाहेक अन्यत्र फालेको फोहोर उठाइँदैन। नगरपालिकाले तोकेको शुल्क लाग्ने झोला प्रयोग गर्नुपर्ने क्षेत्र पनि छन्।
खाना पकाउँदा प्रयोग गरेको तेल, भान्छाको सिङ्कमा नबगाउनुहोस्। कागजले सोसेर, वा जमाउने औषधिले जमाएर, नगरपालिकाको नियम अनुसार फाल्नुहोस्।
- छुट्याउने र फाल्ने आधारभूत तरिका: जापानमा फोहोर छुट्याउने र फाल्ने तरिका | जलाउने फोहोर, पुनः प्रयोग हुने फोहोर र ठूलो फोहोरका आधारभूत नियम
आवाज
ठूलो स्वरमा कुरा गर्ने, पार्टी, टिभी वा सङ्गीतको आवाजले छिमेकीलाई असुविधा नहोस् भनेर ध्यान दिनुहोस्। बिहान सबेरै लुगा धुने, भ्याकुम क्लिनर चलाउने, नुहाउने (सावर) जस्ता ठूलो आवाज आउने कुरामा पनि ध्यान दिनुहोस्। अपार्टमेन्ट वा म्यानसन (साझा आवास) मा, विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
जुत्ता
जापानको घरमा, गेन्कान (घरको प्रवेशद्वार) मा जुत्ता खोलेर मात्र कोठाभित्र पसिन्छ। जुत्ता लगाएर कोठाभित्र पस्नु हुँदैन।
शौचालय
जापानको फ्लस शौचालयमा, शौचालयमा राखिएको कागज प्रयोग गर्नुहोस्, र प्रयोग गरेको कागज शौचालयमै बगाउनुहोस्। शौचालयमा राखिएको कागज प्रयोग गरेमा, कागज अड्किने सम्भावना निकै कम हुन्छ। स्टेसन वा डिपार्टमेन्ट स्टोरको शौचालयमा धेरै बटन हुन्छन्, तर पानी बगाउने बटनमा प्रायः “流す（FLUSH）” लेखिएको हुन्छ।
कोठा भाडामा लिँदाका नियम (करिडोर र बालकनी प्रयोग गर्ने तरिका, सूचना नदिएका व्यक्तिलाई बस्न नदिने आदि) बारे जापानमा कोठा भाडामा लिने・घर सर्ने क्रम | कोठा खोज्ने・सम्झौता・सुरुको खर्च・बस्न आउने・बस्दाका नियम・कोठा छाड्ने हेर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12, भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “कोठा खोज्ने गाइडबुक”)
2. बाहिर हिँड्दा
- हिँड्दै स्मार्टफोन नचलाउने: अरू मानिससँग ठोक्किएर चोट पुर्याउन, वा आफैँ घाइते हुन सकिने भएकाले, हिँड्दै चलाउनु हुँदैन।
- सवारी चलाउँदै नचलाउने: गाडी वा साइकल चलाउँदै मोबाइल फोन चलाउनु, कानुनले निषेध गरेको छ।
- जथाभावी फोहोर नफाल्ने: तोकिएको ठाउँबाहेक अन्यत्र फोहोर फाल्नु हुँदैन। फौजदारी सजाय हुन सक्छ। धेरै नगरपालिकाले, खाली क्यान वा चुरोटको ठुटो बाटोमा फाल्ने “पोइसुते (जथाभावी फोहोर फाल्ने)” कार्यलाई स्थानीय नियम (जोउरेइ: नगरपालिका आदिले बनाउने नियम) द्वारा निषेध गरेका छन्।
- निषेधका चिन्ह पालना गर्ने: “पौडी खेल्न पाइँदैन”, “चुरोट खान पाइँदैन”, “मोबाइल फोन प्रयोग गर्न पाइँदैन” जस्ता, कुनै कुरा “गर्न नपाइने” जनाउने चिन्ह हुन्छन्। चिन्ह भएको ठाउँमा, नियम पालना गर्नुहोस्।
साइकल चलाउँदाका नियम जापानमा साइकल चलाउँदा पालना गर्नुपर्ने नियम | बायाँतर्फबाट चलाउने, हेल्मेट, चोरी रोकथाम दर्ता, निलो टिकट (जरिवाना) मा संक्षेपमा दिइएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
3. रेल・बसभित्र
रेल र बस, सबैले प्रयोग गर्ने सार्वजनिक ठाउँ हुन्।
- ठूलो स्वरमा कुरा नगर्ने
- भित्र मोबाइल फोनमा कुरा नगर्ने (जापानमा यसलाई शिष्टाचार विपरीत मानिन्छ)
- सङ्गीत सानो आवाजमा सुन्ने, र इयरफोनबाट आवाज बाहिर नआओस् भनेर ध्यान दिने
- भीड हुँदा, झोला (रुकस्याक) ढाडमा बोकिरहन नहुने (अरू मानिससँग ठोक्किने भएकाले)
- चढ्दा・ओर्लँदा मानिसलाई नधकेल्ने, ओर्लने मानिस पहिले। क्रमैसँग चढ्ने・ओर्लने
- ढोका बन्द हुन लागेको बेला जबरजस्ती नचढ्ने, अर्को रेल पर्खने
- प्लेटफर्मबाट रेलमार्गमा नपस्ने
चढ्ने तरिका जापानमा रेल चढ्ने तरिका र यातायात IC कार्ड | टिकट किन्ने तरिका・टिकट गेट पार गर्ने तरिका・चार्ज・हराएमा र जापानमा सिटी बस (路線バス) चढ्ने तरिका | चढ्ने ढोका・सिरियल टिकट (整理券)・भाडा तिर्ने तरिका・ओर्लँदा थिच्ने बटन मा हेर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
4. तातोपानी कुण्ड・सार्वजनिक स्नानघर
तातोपानी कुण्ड (ओन्सेन) र सार्वजनिक स्नानघर (सेन्तो: पैसा तिरेर नुहाउने ठूलो स्नानघर) धेरै मानिसले प्रयोग गर्छन्। तलका नियम पालना गर्नुहोस्।
- शरीर धोएपछि मात्र, युबुने (तातोपानी भरिएको कुण्ड) मा पस्ने
- कुण्डभित्र तौलिया नराख्ने
- कुण्डभित्र, साबुन वा स्याम्पु प्रयोग गरेर शरीर वा कपाल नधुने
ट्याटु (इरेजुमी) भएका व्यक्ति पस्न नपाउने अवस्था हुन सक्छ। पस्नुअघि, त्यो ठाउँमा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
5. छिमेकीसँगको सम्बन्ध र टोल समिति
अभिवादन
छिमेकीसँग सधैँ अभिवादन गर्ने, र स्थानीय कार्यक्रममा भाग लिने गर्नुभयो भने, छिमेकमा झगडा हुने सम्भावना कम हुन्छ। त्यो क्षेत्रमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा जस्ता जानकारी पनि, सजिलै सिकाइदिन्छन्। विपद्को बेला, एकअर्कालाई सहयोग गर्न पनि सकिन्छ।
टोल समिति (जिचिकाइ・चोउनाइकाइ)
जापानमा, क्षेत्रमा बस्ने मानिसहरू आफैँ जिचिकाइ・चोउनाइकाइ (टोल समिति) भन्ने संस्था बनाएर, बस्न सजिलो समाजका लागि काम गर्छन्। कामका लागि चाहिने पैसा, सदस्यहरूले मिलेर उठाउँछन्। मुख्य कामहरू यस्ता छन्।
- भूकम्प वा आगलागीको तयारीका लागि विपद् पूर्वाभ्यास
- विद्यालय आउजाउ गर्ने बालबालिकाको निगरानी
- वृद्धवृद्धा र अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि गरिने काम
- नगरपालिकाको कार्यालय आदिबाट आएका सूचना घुमाउने (काइरान)
- चाडपर्व र खेलकुद प्रतियोगिता जस्ता कार्यक्रम
विस्तृत जानकारीका लागि, आफू बस्ने नगरपालिकामा सोध्नुहोस्। विपद्को तयारीबारे जापानमा विपद् र आपतकालका आधारभूत कुरा | 119・110, भूकम्प, सुनामी, भारी वर्षा, ज्वालामुखी, सुरक्षित ठाउँमा जाने तरिका र बहुभाषिक जानकारी मा संक्षेपमा दिइएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
6. चोरी रोकथाम (चोरी हुन नदिन)
- बाहिर जाँदा, घरको झ्याल र मूल ढोकामा साँचो लगाउने
- गाडी・मोटरसाइकल・साइकल राख्दा, साँचो लगाउने
- झोला वा पर्स, आँखा नपुग्ने ठाउँमा छाडेर नजाने
- राति, सकेसम्म अँध्यारो बाटो वा मानिस कम हुने ठाउँबाट नहिँड्ने
- चिन्ताको कुरा भएमा, नजिकको प्रहरी चौकी आदिमा सल्लाह लिने
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
7. रक्सी र चुरोट
जापानमा, रक्सी पिउने・चुरोट खाने कुरा 20 वर्षदेखि मात्र हो। रक्सी पिएर गाडी वा साइकल चलाउन निषेध छ। चुरोट खान मिल्ने ठाउँ तोकिएको हुन्छ। विस्तृत जानकारी जापानमा रक्सी र चुरोटसम्बन्धी नियम | 20 वर्षदेखि・मदिरा सेवन गरी सवारी चलाएमा सजाय・चुरोट खान मिल्ने ठाउँ मा हेर्नुहोस्।
(स्रोत: e-Gov कानुन खोज “二十歳未満ノ者ノ飲酒ノ禁止ニ関スル法律 (20 वर्षमुनिका व्यक्तिलाई मदिरा सेवन निषेधसम्बन्धी कानुन)”, e-Gov कानुन खोज “二十歳未満ノ者ノ喫煙ノ禁止ニ関スル法律 (20 वर्षमुनिका व्यक्तिलाई धूम्रपान निषेधसम्बन्धी कानुन)”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “मदिरा सेवन गरी सवारी चलाउने कार्यको अन्त्य”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक”, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “नचाहेको परोक्ष धूम्रपान हटाऔँ!” संशोधित कानुनका मुख्य बुँदा)
8. सार्वजनिक बिदा र नयाँ वर्षको बिदा
जापानमा “राष्ट्रिय सार्वजनिक बिदा” हुन्छन्। सार्वजनिक बिदा र नयाँ वर्षको बिदा (वर्षको अन्त्य र सुरु) मा, सरकारी कार्यालय र बैंकका काउन्टर बन्द हुन सक्छन्। हुलाक पनि, बिदाको दिन वितरण सिद्धान्ततः हुँदैन। प्रक्रिया वा पैसा ट्रान्सफरको योजना, बिदाका दिन जाँचेर मात्र बनाउनुहोस्। सार्वजनिक बिदाको सूची र बन्द हुने काउन्टरबारे जापानका सार्वजनिक बिदा र नयाँ वर्षको बिदा | 2026 र 2027 का सार्वजनिक बिदाको सूची, र सरकारी कार्यालय・बैंक・हुलाक बन्द हुने दिन मा संक्षेपमा दिइएको छ।
(स्रोत: क्याबिनेट कार्यालय “राष्ट्रिय सार्वजनिक बिदाबारे”, e-Gov कानुन खोज “प्रशासनिक निकायको बिदासम्बन्धी कानुन”, e-Gov कानुन खोज “बैंकिङ ऐन कार्यान्वयन अध्यादेश”, जापान पोस्ट “बारम्बार सोधिने प्रश्न” (शनिबार・बिदाको दिनको वितरण))
बारम्बार सोधिने प्रश्न
नियम थाहा नभएमा, कसलाई सोध्ने?
फोहोर जस्ता क्षेत्रका नियमबारे, आफू बस्ने नगरपालिकाको कार्यालयमा सोध्न सकिन्छ। भवनका नियमबारे, घरधनी, घरजग्गा पसल वा व्यवस्थापन कम्पनीलाई सोध्नुहोस्। छिमेकीसँग अभिवादन गर्ने गर्नुभयो भने, क्षेत्रमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा सजिलै सिकाइदिन्छन्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
टोल समिति (जिचिकाइ・चोउनाइकाइ) मा अनिवार्य रूपमा सामेल हुनुपर्छ?
जिचिकाइ・चोउनाइकाइ, क्षेत्रका मानिसहरू आफैँ बनाउने संस्था हो। सामेल हुने तरिका, सदस्यता शुल्क र काम क्षेत्र अनुसार फरक हुने भएकाले, आफू बस्ने नगरपालिकामा सोध्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12)
विदेशी भाषामा पाइने जानकारी
- अध्यागमन सेवा एजेन्सीको “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक”: यस लेखको सामग्रीसहित, जापानको जीवनका नियम र चलन, धेरै भाषा र सजिलो जापानी भाषामा पढ्न सकिन्छ (जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुकको पेज)।
- अध्यागमन सेवा एजेन्सीको “विदेशीहरूको जीवन सहायता पोर्टल साइट”: जापानमा ढुक्कसँग बस्न र काम गर्नका लागि जानकारी बहुभाषामा पढ्न सकिन्छ (विदेशीहरूको जीवन सहायता पोर्टल साइट)।
- विदेशी बसोबास सहायता केन्द्र (FRESC): बसोबाससम्बन्धी प्रक्रिया, कानुनी समस्या, काम आदिबारे परामर्श दिन्छ (विदेशी बसोबास सहायता केन्द्र)।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” 8औं संस्करण (अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम・चलन)
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन र कामसम्बन्धी गाइडबुक” (बहुभाषिक संस्करण・सजिलो जापानी संस्करण)
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विदेशीहरूको जीवन सहायता पोर्टल साइट”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “विदेशी बसोबास सहायता केन्द्र (FRESC)”
- भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय “कोठा खोज्ने गाइडबुक” (जापानी संस्करण)
- e-Gov कानुन खोज “二十歳未満ノ者ノ飲酒ノ禁止ニ関スル法律 (20 वर्षमुनिका व्यक्तिलाई मदिरा सेवन निषेधसम्बन्धी कानुन)”
- e-Gov कानुन खोज “二十歳未満ノ者ノ喫煙ノ禁止ニ関スル法律 (20 वर्षमुनिका व्यक्तिलाई धूम्रपान निषेधसम्बन्धी कानुन)”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “मदिरा सेवन गरी सवारी चलाउने कार्यको अन्त्य”
- स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “नचाहेको परोक्ष धूम्रपान हटाऔँ!” संशोधित कानुनका मुख्य बुँदा
- क्याबिनेट कार्यालय “राष्ट्रिय सार्वजनिक बिदाबारे”
- e-Gov कानुन खोज “प्रशासनिक निकायको बिदासम्बन्धी कानुन”
- e-Gov कानुन खोज “बैंकिङ ऐन कार्यान्वयन अध्यादेश”
- जापान पोस्ट “बारम्बार सोधिने प्रश्न” (शनिबार・बिदाको दिनको वितरण)
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
