यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा फोहोरलाई प्रकार अनुसार छुट्याएर, तोकिएको दिनमा, तोकिएको ठाउँमा फाल्नुपर्छ। कसरी छुट्याउने र कुन बार फाल्ने भन्ने कुरा तपाईं बस्ने नगरपालिका (市区町村: सिटी, वार्ड, टाउन वा भिलेजको कार्यालय) ले तोक्छ। सबैभन्दा पहिले आफ्नो नगरपालिकाको नियम हातमा लिनुहोस्।
पहिले जान्नुपर्ने 3 वटा नियम
फोहोर फाल्दा पालना गर्नुपर्ने कुरा यी 3 वटा हुन्।
- प्रकार अनुसार छुट्याउने: जलाउने फोहोर, पुनः प्रयोग हुने फोहोर जस्ता नगरपालिकाले तोकेका प्रकारमा छुट्याउनुहोस्।
- तोकिएको दिन (बार) मा फाल्ने: हरेक प्रकारको फोहोर फाल्ने दिन तोकिएको हुन्छ। सामान्यतया फोहोर उठाउने दिनको बिहान फाल्नुपर्छ।
- तोकिएको ठाउँमा फाल्ने: तपाईं बस्ने भवन वा क्षेत्र अनुसार फोहोर राख्ने ठाउँ (फोहोर संकलन स्थल, ごみ集積所) तोकिएको हुन्छ।
तोकिएको प्रकारभन्दा बाहिरको फोहोर, वा तोकिएको ठाउँभन्दा अन्यत्र राखिएको फोहोर उठाइँदैन। कुनै कुनै नगरपालिकामा नगरपालिकाले तोकेको पैसा तिरेर किन्नुपर्ने फोहोरको झोला प्रयोग गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम र चलन)
फोहोरका प्रकारका उदाहरण
फोहोरका प्रकारको नाम र छुट्याउने तरिका नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ। तलको तालिका सामान्य उदाहरण मात्र हो। आफू बस्ने नगरपालिकाको नियम अवश्य जाँच्नुहोस्।
| फोहोरको प्रकार | उदाहरण |
|---|---|
| जलाउने फोहोर (燃やすごみ। 燃えるごみ वा 可燃ごみ पनि भनिन्छ) | भान्साबाट निस्कने खानेकुराको फोहोर, कागजको फोहोर आदि |
| नजलाउने फोहोर (燃やさないごみ। 燃えないごみ वा 不燃ごみ पनि भनिन्छ) | फुटेका थाल र गिलास, धातु, सिसा आदि |
| पुनः प्रयोग हुने फोहोर (資源ごみ) | बोतल (びん), क्यान, प्लास्टिकको पानी बोतल (ペットボトル), पत्रिका, किताब, प्लास्टिकका भाँडा/प्याकेट, कार्टुन बाकस आदि |
| ठूलो फोहोर (粗大ごみ। ठूलो आकारको फोहोर) | टेबल, कुर्सी जस्ता फर्निचर, साइकल, सिरक-डसना (ふとん) आदि |
| घरायसी बिजुली उपकरणको फोहोर (家電ごみ) | एयर कन्डिसनर, टिभी, फ्रिज/फ्रिजर, लुगा धुने मेसिन/लुगा सुकाउने मेसिन आदि |
ठूलो फोहोर र घरायसी बिजुली उपकरणको फोहोर फाल्दा, नष्ट गर्न वा पुनः प्रयोग (रिसाइकल) गर्न पैसा लाग्न सक्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम र चलन)
आफू बस्ने नगरपालिकाको नियम कसरी पत्ता लगाउने
नियम नगरपालिका अनुसार फरक हुने भएकाले, घर सरेपछि नयाँ ठेगानाको नियम अवश्य जाँच्नुहोस्। पत्ता लगाउने तरिका यस्तो छ।
- नगरपालिकाको वेबसाइट: “(नगरपालिकाको नाम) ごみ 分け方” भनेर खोज्नुहोस्। कुनै कुनै नगरपालिकाले विदेशी भाषामा पनि जानकारी राखेका हुन्छन्।
- फोहोर फाल्ने तरिकाको तालिका वा क्यालेन्डर: नगरपालिकाको काउन्टरमा पाइन सक्छ। कुन बार कुन प्रकारको फोहोर फाल्ने भनेर लेखिएको हुन्छ।
- अपार्टमेन्ट वा म्यानसनको व्यवस्थापन कम्पनी वा घरधनी: भवनको फोहोर राख्ने ठाउँ कहाँ छ वा कसरी प्रयोग गर्ने थाहा नभए सोध्नुहोस्।
- नगरपालिकाको कार्यालयको काउन्टर: थाहा नभएमा फोहोर वा रिसाइकल हेर्ने काउन्टरमा सोध्नुहोस्।
खाना पकाएपछिको तेल फाल्ने तरिका
खाना पकाउन प्रयोग गरेको तेल भान्साको सिंक (流し) मा बगाउनु हुँदैन। भाँडामा पेपर टावेल राखेर तेल सोस्ने, वा तेल जमाउने औषधि (凝固剤) ले जमाउने जस्ता काम गरेपछि, आफू बस्ने नगरपालिकाको नियम अनुसार फाल्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम र चलन)
एयर कन्डिसनर, टिभी, फ्रिज, लुगा धुने मेसिन फाल्ने तरिका (घरायसी बिजुली उपकरणको फोहोर)
तलका 4 प्रकारका घरायसी बिजुली उपकरण कानुन (घरायसी बिजुली उपकरण पुनः प्रयोग ऐन, 家電リサイクル法) अन्तर्गत पर्छन्। यिनलाई फाल्दा अरू फोहोरभन्दा फरक तरिका अपनाउनुपर्छ।
- एयर कन्डिसनर
- टिभी
- फ्रिज/फ्रिजर
- लुगा धुने मेसिन/लुगा सुकाउने मेसिन
यी सामान फेरेर नयाँ किन्दा वा फाल्दा, रिसाइकल शुल्क र ढुवानी गर्ने शुल्क (संकलन तथा ढुवानी शुल्क) तिर्नुपर्छ। फाल्दा, फोहोर संकलन र ढुवानी गर्ने अनुमति पाएको व्यवसायीलाई अनुरोध गर्नुपर्छ।
लैजान अनुरोध गर्ने ठाउँ यस्तो छ।
- नयाँ सामान किनेर पुरानो फेर्दा: नयाँ सामान किन्ने पसल। लैजाने तरिका पसल अनुसार फरक हुने भएकाले पसलमा सोध्नुहोस्।
- नयाँ नकिनी फाल्ने मात्र भए: त्यो सामान किनेको पसल। कुन पसलमा किनेको थाहा नभए आफू बस्ने नगरपालिकामा सोध्नुहोस्।
कुन व्यवसायीलाई अनुरोध गर्ने थाहा नभए पनि आफू बस्ने नगरपालिकामा सोध्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम र चलन, वातावरण मन्त्रालय “घरायसी बिजुली उपकरण पुनः प्रयोग ऐन प्रश्नोत्तर (3)”)
तोकिएको ठाउँबाहेक अन्यत्र फाल्नु गैरकानुनी हो
जुनसुकै ठाउँमा पनि, तोकिएको ठाउँबाहेक अन्यत्र मनलाग्दी फोहोर फाल्नु हुँदैन। यसलाई “अवैध रूपमा फोहोर फाल्ने काम (不法投棄)” भनिन्छ, र यसमा फौजदारी सजाय हुन सक्छ।
त्यस्तै, धेरै नगरपालिकाहरूले खाली क्यान वा चुरोटको ठुटो बाटो आदिमा फाल्ने काम (ポイ捨て) लाई स्थानीय नियम (条例: नगरपालिकाको नियम) बाट प्रतिबन्ध लगाएका छन्। सजाय हुन सक्ने भएकाले जथाभावी फोहोर नफाल्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 12 दैनिक जीवनका नियम र चलन, e-Gov कानुन खोज “फोहोरमैलाको प्रशोधन तथा सरसफाइसम्बन्धी ऐन”)
समस्या परेमा र प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
अघिल्लो दिनको राति फाल्न मिल्छ?
सामान्यतया फोहोर उठाउने दिनको बिहान फाल्ने नियम हुन्छ। अघिल्लो दिन फाल्न मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने कुरा नगरपालिका वा भवनको नियममा जाँच्नुहोस्।
मैले फालेको फोहोर उठाइएन। के गर्ने?
तोकिएको प्रकारभन्दा बाहिरको फोहोर, वा तोकिएको ठाउँभन्दा अन्यत्र राखिएको फोहोर उठाइँदैन। छुट्याउने तरिका र फाल्ने दिन मिलेको छ कि छैन, नगरपालिकाको नियममा फेरि एक पटक जाँच्नुहोस्।
घर सर्दा धेरै फोहोर निस्कन्छ
सधैँको फोहोर जस्तै प्रकार अनुसार छुट्याएर तोकिएको दिनमा फाल्नुहोस्। फर्निचर जस्ता ठूला फोहोर “ठूलो फोहोर” को रूपमा, र एयर कन्डिसनर, टिभी, फ्रिज, लुगा धुने मेसिन माथिको “घरायसी बिजुली उपकरणको फोहोर” को तरिकाले फाल्नुहोस्। फोहोर धेरै भएमा वा फाल्ने तरिका थाहा नभएमा चाँडै नगरपालिकासँग सल्लाह लिनुहोस्।
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” (8 औँ संस्करण)
- वातावरण मन्त्रालय “घरायसी बिजुली उपकरण पुनः प्रयोग ऐन प्रश्नोत्तर (3)”
- e-Gov कानुन खोज “फोहोरमैलाको प्रशोधन तथा सरसफाइसम्बन्धी ऐन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
