Bài viết này do Ban biên tập NIPPON VISA & LIFE soạn dựa trên thông tin của các cơ quan công như nhà nước và chính quyền địa phương. Quy tắc và chi phí có thể khác nhau tùy theo thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
Tại Nhật Bản, người sống trong nhà phải tự đăng ký điện, gas và nước. Với điện, hãy liên hệ công ty điện lực. Với gas, hãy liên hệ công ty gas ở khu vực bạn sống. Với nước, hãy liên hệ bộ phận phụ trách nước của thành phố, quận, thị trấn, làng hoặc đơn vị cung cấp nước. Khi rời khỏi phòng, bạn cũng nhất định phải liên hệ để ngừng sử dụng, và nên liên hệ sớm trước ngày ngừng.
Toàn bộ thủ tục khi chuyển nhà được tóm tắt ở Danh sách thủ tục khi chuyển nhà ở Nhật Bản: Thông báo chuyển đi, thông báo chuyển đến, thẻ lưu trú, điện, gas, nước và chuyển tiếp bưu phẩm. Toàn bộ quy trình khi thuê phòng được tóm tắt ở Quy trình thuê phòng và chuyển nhà ở Nhật Bản: Tìm phòng, ký hợp đồng, chi phí ban đầu, vào ở, quy tắc khi sống và trả phòng.
Kết luận trước: Nơi liên hệ và sự khác nhau trong thủ tục của điện, gas, nước
| Điện | Gas | Nước | |
|---|---|---|---|
| Nơi liên hệ | Công ty điện lực | Công ty gas ở khu vực bạn sống | Bộ phận phụ trách nước của thành phố, quận, thị trấn, làng, hoặc đơn vị cung cấp nước |
| Cách liên hệ | Internet hoặc điện thoại | Internet hoặc điện thoại | Kiểm tra theo hướng dẫn của thành phố, quận, thị trấn, làng |
| Việc cần làm vào ngày bắt đầu dùng | Bật công tắc của cầu dao (ブレーカー, hộp công tắc điện) | Nhân viên công ty gas đến kiểm tra thiết bị và làm cho gas dùng được | Làm theo hướng dẫn của đơn vị cung cấp nước |
| Việc có mặt khi ngừng sử dụng | Về cơ bản là không cần. Bạn có thể được yêu cầu có mặt, ví dụ khi không thể kiểm tra đồng hồ từ bên ngoài | Cần có mặt khi nhân viên không thể vào đến chỗ đồng hồ gas | Làm theo hướng dẫn của đơn vị cung cấp nước |
Cách tìm nơi cần đăng ký điện, gas, nước
Khi không biết nên đăng ký với công ty nào cho phòng mới, hãy tìm theo các cách sau.
- Nước: Tìm kiếm trên mạng bằng từ khóa “(tên thành phố, quận, thị trấn, làng) 水道 使用開始”. Nếu vẫn không biết, hãy hỏi cơ quan hành chính của thành phố, quận, thị trấn, làng.
- Gas: Trước tiên, hãy hỏi chủ nhà hoặc công ty quản lý về loại gas của tòa nhà (gas thành phố (都市ガス), gas LP (LPガス)) và công ty gas.
- Điện: Bạn có thể chọn hợp đồng phù hợp với cách sử dụng của mình. Các công ty đã đăng ký có trong “Danh sách công ty điện lực (đơn vị bán lẻ điện)” của Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8, trang 134-136, Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”)
Cách đăng ký và ngừng sử dụng điện
Khi bắt đầu sử dụng
- Quyết định ngày bắt đầu dùng điện.
- Đăng ký với công ty điện lực qua internet hoặc điện thoại.
- Vào ngày bắt đầu dùng, bật công tắc của cầu dao.
Tùy theo hợp đồng và thiết bị trong nhà, có thể cần nhân viên công ty điện lực đến nhà. Trong trường hợp đó, công ty điện lực sẽ hướng dẫn cho bạn.
Khi ngừng sử dụng
- Quyết định ngày cuối cùng dùng điện.
- Đăng ký hủy hợp đồng với công ty điện lực qua internet hoặc điện thoại.
Tùy theo gói cước, bạn có thể phải trả phí hủy hợp đồng. Hãy kiểm tra nội dung hợp đồng hoặc hỏi công ty điện lực.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8, trang 134, Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”, câu 4-2)
Cách đăng ký và ngừng sử dụng gas
Khi bắt đầu sử dụng
- Quyết định ngày bắt đầu dùng gas.
- Đăng ký với công ty gas ở khu vực bạn sống qua internet hoặc điện thoại.
- Vào ngày bắt đầu dùng, nhân viên công ty gas sẽ đến kiểm tra thiết bị và chỉ cho bạn cách dùng thiết bị gas.
Khi đăng ký, hãy xác nhận với công ty gas về giờ nhân viên đến.
Khi ngừng sử dụng
- Quyết định ngày cuối cùng dùng gas.
- Đăng ký hủy hợp đồng với công ty gas qua internet hoặc điện thoại.
Nếu bạn cho biết mã số khách hàng (お客様番号) ghi trên thông báo lượng sử dụng hằng tháng, thủ tục sẽ thuận lợi hơn. Vào ngày cuối cùng dùng gas, nhân viên sẽ khóa đồng hồ gas. Khi nhân viên không thể vào đến chỗ đồng hồ, người đang sử dụng hoặc người đại diện cần có mặt. Tùy theo gói cước, bạn có thể phải trả phí hủy hợp đồng. Hãy kiểm tra nội dung hợp đồng hoặc hỏi công ty gas.
Những điều cần chú ý khi dùng gas
- Hãy chọn thiết bị gas phù hợp với loại gas (gas thành phố loại 13A, gas LP, v.v.). Nếu dùng thiết bị không phù hợp, có thể xảy ra hỏa hoạn hoặc cháy không hoàn toàn, rất nguy hiểm.
- Nếu ngửi thấy mùi gas, hãy ngừng dùng ngay và mở cửa sổ. Không dùng lửa như bật lửa, và cũng không chạm vào công tắc điện. Hãy liên hệ ngay với công ty gas.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8, trang 135, Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”, câu 4-2)
Cách đăng ký và ngừng sử dụng nước
Khi bắt đầu dùng nước ở nơi mới, hãy đăng ký trước với bộ phận phụ trách nước của thành phố, quận, thị trấn, làng hoặc với đơn vị cung cấp nước. Về thủ tục ngừng sử dụng và thời điểm liên hệ, hãy kiểm tra trên trang web của thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống hoặc hỏi bộ phận phụ trách nước.
Ví dụ: Trường hợp của Cục Cấp nước Tokyo (東京都水道局) (hầu hết các khu vực của Tokyo, trừ thành phố Musashino, thành phố Akishima, thành phố Hamura, làng Hinohara và các đảo)
- Chậm nhất 3-4 ngày trước khi chuyển nhà, hãy làm thủ tục bắt đầu và thủ tục ngừng sử dụng qua ứng dụng của Cục Cấp nước Tokyo (東京都水道局アプリ) hoặc qua điện thoại.
- Số điện thoại của Trung tâm Khách hàng (お客さまセンター) là 0570-091-100. Nếu điện thoại của bạn không gọi được số này, hãy gọi 03-5326-1101 (khu vực các quận) hoặc 042-548-5110 (khu vực Tama). Thời gian tiếp nhận là 8:30 đến 20:00, trừ Chủ nhật và ngày lễ.
- Nếu không nộp thông báo ngừng sử dụng, bạn vẫn phải trả phí cơ bản dù không dùng nước.
- Bạn có thể dùng nước từ ngày bắt đầu đã chỉ định đến ngày ngừng đã chỉ định.
- Nếu đã đăng ký xong mà không có nước, có thể van ở phía trước đồng hồ nước đang đóng. Hãy xoay van ngược chiều kim đồng hồ đến hết cỡ. Nếu sống ở nhà tập thể, trước tiên hãy hỏi người quản lý hoặc người phụ trách tương tự.
(Nguồn: Cục Cấp nước Tokyo “Về việc bắt đầu và ngừng sử dụng (thủ tục khi chuyển nhà)”, Cục Cấp nước Tokyo “Khi làm thủ tục”, Cục Cấp nước Tokyo “Trung tâm Khách hàng của Cục Cấp nước”, Cục Cấp nước Tokyo “Các thủ tục và liên hệ”, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8, trang 136)
Cách trả tiền điện, gas, nước
Về cơ bản, với cả điện, gas và nước, bạn trả tổng của “phí cơ bản” và tiền tính theo lượng đã dùng. Bạn có thể chọn cách trả như tự động trừ từ tài khoản ngân hàng, hoặc trả tại cửa hàng tiện lợi (konbini) hay ngân hàng. Với điện và gas, cũng có cách trả bằng thẻ tín dụng. Cách trả tiền nước khác nhau tùy theo đơn vị cung cấp nước.
Khi gặp khó khăn về điện, gas, nước và những lo lắng thường gặp
Thủ tục khi đổi công ty điện lực hoặc công ty gas mà vẫn ở cùng một phòng là gì?
Hãy đăng ký với công ty mà bạn muốn ký hợp đồng mới qua điện thoại hoặc internet. Trong nhiều trường hợp, bạn không cần liên hệ công ty hiện tại để hủy hợp đồng. Nếu chuẩn bị sẵn họ tên, địa chỉ, mã số khách hàng (お客様番号) và mã số xác định điểm cung cấp (供給地点特定番号, dãy số gồm 22 chữ số), thủ tục sẽ dễ tiến hành hơn. Bạn có thể kiểm tra các số này trên phiếu ghi chỉ số (検針票, thông báo lượng sử dụng) hoặc trên trang cá nhân của trang web công ty.
(Nguồn: Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”, câu 4-1)
Phải làm gì khi không biết công ty điện lực hoặc công ty gas hiện tại của mình?
Hãy kiểm tra sao kê thẻ tín dụng hoặc sao kê ngân hàng, và thông báo lượng sử dụng hằng tháng. Cũng có trường hợp bạn đã ký hợp đồng trọn gói với dịch vụ khác (như chi phí viễn thông), nên hãy xem cả hợp đồng đó.
(Nguồn: Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”, câu 5-3, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8, trang 134-135)
Phải làm gì khi bị mời chào với lời nói “tiền điện sẽ rẻ hơn” hoặc “cho xem phiếu ghi chỉ số”?
Trung tâm Quốc gia về Các vấn đề Người tiêu dùng Nhật Bản (NCAC) (国民生活センター) cho biết có những trường hợp mời chào bằng cách nêu tên công ty lớn, và hướng dẫn như sau.
- Hãy cẩn thận với họ tên, địa chỉ, mã số khách hàng và mã số xác định điểm cung cấp ghi trên phiếu ghi chỉ số. Dù bị hỏi cũng không cho biết ngay.
- Hãy kiểm tra tên và thông tin liên hệ của công ty đang mời chào và của công ty mà bạn sẽ ký hợp đồng mới.
- Hãy yêu cầu giải thích kỹ về gói cước, hiểu rõ điểm tốt và điểm xấu rồi mới ký hợp đồng.
Nếu không có ý định ký hợp đồng, hãy từ chối rõ ràng.
Khi ký hợp đồng với công ty điện lực hoặc công ty gas qua bán hàng tại nhà hoặc mời chào qua điện thoại, hợp đồng đó thuộc đối tượng của cooling-off (クーリング・オフ, chế độ cho phép hủy hợp đồng trong một thời hạn nhất định). Thời hạn là 8 ngày, tính từ ngày nhận được văn bản hợp đồng.
(Nguồn: Trung tâm Quốc gia về Các vấn đề Người tiêu dùng Nhật Bản (NCAC) “Rắc rối về hợp đồng điện và gas”, Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”, câu 1-1, câu 4-3)
Phải làm gì khi có người của doanh nghiệp đến nhà và dùng tên của cục cấp nước?
Cục Cấp nước Tokyo cho biết họ không ép buộc kiểm tra chất lượng nước, cũng không bán máy lọc nước hay vòi nước. Họ cũng không kiểm tra hay sửa chữa đường ống nước bên trong khuôn viên nhà khách hàng mà không báo trước. Đừng cho những người này vào khuôn viên hoặc cửa ra vào. Hãy kiểm tra giấy tờ tùy thân và không ký hợp đồng hay trả tiền ngay tại chỗ. Ở các khu vực khác, hãy hỏi đơn vị cung cấp nước nơi bạn sống.
(Nguồn: Cục Cấp nước Tokyo “Các thủ tục và liên hệ”, trang 9)
Nơi có thể tư vấn về rắc rối liên quan đến điện, gas, nước
| Nội dung muốn tư vấn | Nơi tư vấn |
|---|---|
| Nội dung hợp đồng, số tiền trên hóa đơn | Trước tiên là công ty điện lực, công ty gas hoặc đơn vị cung cấp nước mà bạn đang ký hợp đồng |
| Rắc rối về hợp đồng điện hoặc gas thành phố, mời chào đáng ngờ | Nơi tư vấn của Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas: 03-3501-5725 (9:30 đến 18:15, trừ thứ Bảy, Chủ nhật, ngày lễ và từ ngày 29 tháng 12 đến ngày 3 tháng 1) |
| Tư vấn về gas LP | Số tổng đài của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp: 03-3501-1511 (9:30 đến 18:00) |
| Rắc rối về hợp đồng nói chung, cooling-off | Đường dây nóng người tiêu dùng (消費者ホットライン): 188 (số này hướng dẫn bạn đến Trung tâm Tư vấn Người tiêu dùng (消費生活センター) hoặc nơi tương tự ở gần) |
Nơi tư vấn của Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas không làm trung gian giữa người cần tư vấn và công ty. Nơi này cũng không biết nội dung từng hợp đồng hay chi tiết hóa đơn.
(Nguồn: Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Nơi tư vấn”, Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”, câu 3-1, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8, trang 135-136, Trung tâm Quốc gia về Các vấn đề Người tiêu dùng Nhật Bản (NCAC) “Rắc rối về hợp đồng điện và gas”)
Thông tin gốc được tham khảo khi viết bài
- Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sổ tay hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, bản thứ 8
- Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Hỏi đáp dành cho người tiêu dùng”
- Ủy ban Giám sát Giao dịch Điện và Gas “Nơi tư vấn”
- Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng “Danh sách công ty điện lực (đơn vị bán lẻ điện)”
- Trung tâm Quốc gia về Các vấn đề Người tiêu dùng Nhật Bản (NCAC) “Rắc rối về hợp đồng điện và gas”
- Cục Cấp nước Tokyo “Về việc bắt đầu và ngừng sử dụng (thủ tục khi chuyển nhà)”
- Cục Cấp nước Tokyo “Khi làm thủ tục”
- Cục Cấp nước Tokyo “Trung tâm Khách hàng của Cục Cấp nước”
- Cục Cấp nước Tokyo “Các thủ tục và liên hệ”
Bài viết này là bản dịch từ phiên bản tiếng Nhật gốc.

