यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा प्रायः सबै किनमेलमा उपभोग कर (消費税, किनमेल र सेवामा लाग्ने कर) लाग्छ। करको दर सामान्यतया 10% हो, र खानेकुरा・पेय पदार्थ (रक्सी र बाहिर खाना खाने बाहेक) मा 8% हो। पसलको मूल्य-ट्यागमा कर समेतको मूल्य (कर सहितको मूल्य, 税込価格) देखाउनुपर्ने नियम छ।
पैसा र किनमेलको समग्र कुरा जापानमा पैसा र किनमेलका आधारभूत कुरा | बैंक खाता・भुक्तानीका तरिका・उपभोग कर・स्मार्टफोनको सम्झौता・विदेशमा रकम पठाउने・समस्या पर्दा सल्लाह लिने ठाउँ मा समेटिएको छ।
सबैभन्दा पहिले निष्कर्ष: याद राख्नुपर्ने कुरा
- करको दर 2 वटा छन्: सामान्यतया 10%, खानेकुरा・पेय पदार्थ (रक्सी र बाहिर खाना खाने बाहेक) मा 8%।
- मूल्य-ट्यागमा कर सहितको मूल्य हेर्नुहोस्: पसलले कर समेतको मूल्य देखाउनुपर्छ। “税込” (कर सहित) लेखिएको मूल्य नै क्यासियरमा तिर्ने मूल्यको अनुमान हो।
- पसलभित्रै खाए 10%: कन्भिनियन्स स्टोर वा सुपरमार्केटको इट-इन (イートイン, पसलभित्र खाने ठाउँ) मा खानुभयो भने बाहिर खाना खाए जस्तै 10% लाग्छ। लिएर जानुभयो भने 8% हो।
- रसिदमा जाँच्नुहोस्: धेरैजसो रसिदमा करको दर अनुसारको जम्मा रकम लेखिएको हुन्छ।
- अप्रिल 2027 देखि परिवर्तन हुने योजना: खानेकुरा・पेय पदार्थको करको दर 2 वर्षका लागि 1% मा घटाउने योजना छ (कानुन पारित भएमा)।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6303 “उपभोग कर र स्थानीय उपभोग करको दर”, राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6902 “कुल मूल्य देखाउने” अनिवार्यता)
8% र 10%: केमा कति प्रतिशत लाग्छ?
उपभोग करको दर मानक दर 10% र घटाइएको दर 8% गरी 2 वटा छन्। घटाइएको दर (軽減税率, कम करको दर) अक्टोबर 2019 देखि सुरु भएको हो।
| करको दर | मुख्य वस्तु | उदाहरण |
|---|---|---|
| 8% (घटाइएको दर) | खाद्य तथा पेय पदार्थ (रक्सी बाहेक), नियमित ग्राहक बनेर लिने पत्रिका (हप्तामा 2 पटक वा बढी प्रकाशित हुने) | चामल・तरकारी・मासु・पाउरोटी・मिठाई・जुस・PET बोतलको पानी (मिनरल वाटर), लिएर जाने खानाको बट्टा (बेन्तो) |
| 10% (मानक दर) | माथिका बाहेक अरू सबै | लुगा・दैनिक प्रयोगका सामान・घरायसी बिजुली उपकरण・रक्सी・बाहिर खाना खाने・औषधि (औषधि・औषधिजन्य वस्तु)・बिजुली・ग्यास・धाराको पानी |
ध्यान दिनुपर्ने कुरा:
- रक्सी: पेय पदार्थ भए पनि 10% लाग्छ।
- बाहिर खाना खाने: रेस्टुरेन्ट जस्ता टेबल र कुर्सी भएको ठाउँमा खाना खाँदा 10% लाग्छ।
- औषधि: औषधि・औषधिजन्य वस्तु “खाद्य पदार्थ” मा पर्दैनन्, त्यसैले 10% लाग्छ।
- धाराको पानी: मिनरल वाटरमा 8% लाग्छ, तर धाराको पानी (पानीको महसुल) मा 10% लाग्छ।
- खेलौना सहितको मिठाई आदि: खाद्य पदार्थ र खाद्य पदार्थ बाहेकको सामान एकै सेटमा भएको वस्तु कर बाहेक 10,000 येनसम्मको छ र खाद्य पदार्थको मूल्यको भाग 2/3 वा बढी छ भने, पूरै वस्तुमा 8% लाग्छ। अरू अवस्थामा पूरै वस्तुमा 10% लाग्छ।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6102 “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणाली”, राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” I “खाद्य तथा पेय पदार्थको बिक्री” को दायरा आदि)
मूल्य-ट्याग कसरी हेर्ने: कर सहित र कर बाहेक
जापानमा पसलले उपभोक्तालाई पहिले नै मूल्य देखाउँदा उपभोग कर समेतको मूल्य (कर सहितको मूल्य) देखाउनु अनिवार्य छ। यसलाई “कुल मूल्य देखाउने” (総額表示) भनिन्छ। मूल्य-ट्याग・पर्चा・विज्ञापन आदि, जुनसुकै तरिकाले देखाए पनि यो नियम लागू हुन्छ।
राष्ट्रिय कर एजेन्सीले कुल मूल्य देखाउने तरिकाको उदाहरणका रूपमा तलका जस्ता देखाउने तरिका दिएको छ (10% लाग्ने वस्तुको उदाहरण)।
| मूल्य-ट्यागमा लेखिने तरिका | तिर्ने मूल्य |
|---|---|
| 11,000円 | 11,000 येन |
| 11,000円(税込) | 11,000 येन |
| 11,000円(税抜価格10,000円) | 11,000 येन |
| 11,000円(うち消費税額等1,000円) | 11,000 येन |
| 10,000円(税込価格11,000円) | 11,000 येन |
अन्तिम उदाहरणमा जस्तै, कर बाहेकको मूल्य ठूलो अक्षरमा लेखिए पनि कर सहितको मूल्य सँगै लेखिएको छ भने त्यो ठिक मानिन्छ। 2 वटा अङ्क भएमा, कुन चाहिँ कर सहितको मूल्य हो भनेर जाँच्नुहोस्।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6902 “कुल मूल्य देखाउने” अनिवार्यता)
हिसाबको उदाहरण
कर बाहेक 1,000 येनको सामान किन्दा तिर्ने मूल्य तल जस्तो हुन्छ (1 येनभन्दा कमको खुद्रा रकम कसरी मिलाउने भन्ने कुरा पसल अनुसार फरक हुन सक्छ)।
| सामान | करको दर | तिर्ने मूल्य |
|---|---|---|
| खानेकुरा (लिएर जाने) | 8% | 1,080 येन |
| दैनिक प्रयोगका सामान・रक्सी・बाहिर खाना खाने | 10% | 1,100 येन |
कन्भिनियन्स स्टोर・सुपरमार्केट・फास्ट फुड: पसलभित्रै खाने र लिएर जाने
एउटै बेन्तो वा पाउरोटी भए पनि, पसलभित्रै खाने कि लिएर जाने भन्ने कुराले करको दर फरक हुन्छ।
- लिएर जाने (टेकआउट): खाद्य तथा पेय पदार्थको बिक्री भएकाले 8% हो।
- पसलभित्रै खाने (इट-इन・पसलभित्र खाने): “खाना उपलब्ध गराउने सेवा” भएकाले 10% हो।
करको दर किन्ने बेला (क्यासियरमा तिर्ने बेला) तय हुन्छ। राष्ट्रिय कर एजेन्सीका अनुसार, कन्भिनियन्स स्टोर र सुपरमार्केटमा पसलले ग्राहकलाई “पसलभित्रै खाने कि लिएर जाने” भनेर सोधेर करको दर तय गर्छ। सबै ग्राहकलाई सोध्नु पर्दैन, र “इट-इन कर्नर प्रयोग गर्ने भए भन्नुहोला” जस्तो सूचना टाँसेर पुष्टि गर्ने पसल पनि छन्।
इट-इनमा खाने भए, क्यासियरमा “店内で食べます” (यहीँ खान्छु) भन्नुहोस्।
फास्ट फुड पसल आदिमा, पसलभित्रै खाने र लिएर जानेको फरक-फरक मूल्य देखाउने पसल पनि छन्, कुनै एउटा मात्र मूल्य देखाउने पसल पनि छन्। मूल्य कसरी तय गर्ने भन्ने कुरा पसल अनुसार फरक हुन्छ।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” III बाहिर खाना खानेको दायरा, सोही VII मूल्य देखाउने तरिका)
रसिद कसरी हेर्ने
रसिद वा बिलमा प्रायः करको दर अनुसार छुट्याइएको जम्मा रकम र उपभोग करको रकम लेखिएको हुन्छ। कर कार्यालयमा निवेदन दिएर दर्ता भएका व्यवसायी (इनभ्वाइस जारी गर्ने व्यवसायी) ले जारी गर्ने इनभ्वाइस (योग्य बिल) मा करको दर अनुसार छुट्याएर लेख्नुपर्छ। दर्ता नभएका पसलको रसिद जस्ता, यो नलेखिएका रसिद पनि हुन्छन्। राष्ट्रिय कर एजेन्सीको सामग्रीमा, 8% लाग्ने सामानमा “※” जस्तो चिन्ह लगाएर “※印は軽減税率対象商品” (※ चिन्ह भएको सामान घटाइएको दर लाग्ने सामान हो) भनी लेखिएको रसिद उदाहरणका रूपमा राखिएको छ। चिन्ह लगाउने तरिका पसल अनुसार फरक हुन्छ।
किनेपछि करको दर जाँच्न चाहनुहुन्छ भने, रसिदको “8%対象” (8% लाग्ने)・”10%対象” (10% लाग्ने) जस्ता जम्मा रकमको भाग हेर्नुहोस्।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6102 “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणाली”, राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” VI वर्गीकृत बिल आदि लेख्ने तरिका आदि)
अप्रिल 2027 देखि: खानेकुरा・पेय पदार्थको करको दर 1% मा घटाउने योजना
राष्ट्रिय कर एजेन्सी र अर्थ मन्त्रालयले रेइवा 9 (2027) अप्रिल 1 देखि रेइवा 11 (2029) मार्च 31 सम्मको 2 वर्ष खाद्य तथा पेय पदार्थको उपभोग करको दर 1% मा घटाउने योजना रहेको जानकारी दिएका छन्। यो 2026 सेप्टेम्बर 15 मा सरकारले तय गरेको नीति (मन्त्रिपरिषद्को निर्णय) को विषय हो, र अबदेखि विधेयक संसदमा पेस भई पारित・कानुन बनेमा मात्र लागू हुने कुरा हो (2026 अक्टोबर 25 सम्मको जानकारी)।
| खाद्य तथा पेय पदार्थ | नियमित ग्राहक बनेर लिने पत्रिका | अन्य | |
|---|---|---|---|
| योजना अनुसारको करको दर (अप्रिल 2027 देखि मार्च 2029 सम्म) | 1% | 8% | 10% |
- लागू हुने वस्तु: अहिले 8% लाग्ने खाद्य तथा पेय पदार्थकै दायरा हो। रक्सी र बाहिर खाना खानेमा अहिले जस्तै 10% नै लाग्छ।
- मूल्य-ट्याग फेर्ने: मूल्य-ट्याग समयमै फेर्न नभ्याउने पसलका लागि, रेइवा 9 (2027) फेब्रुअरी 1 देखि मे 31 सम्म, वास्तवमा तिर्ने मूल्यसँग नझुक्किने गरी सूचना टाँसेको छ भने, खाद्य तथा पेय पदार्थको मूल्य-ट्यागमा 8% वा 1% कुनै पनि दरको कर सहितको मूल्य देखाए हुने विशेष व्यवस्थाको योजना छ। यो अवधिमा मूल्य-ट्याग र क्यासियरको मूल्य फरक हुन सक्छ। रसिदमा जाँच्नुहोस्।
- नियमित रूपमा आउने सामान・पत्राचार बिक्री: 2027 अप्रिल 1 पछि आइपुग्ने खाद्य तथा पेय पदार्थ भए पनि, केही नियमित डेलिभरीको सम्झौता वा पत्राचार बिक्रीका सामानमा 8% नै लाग्न सक्छ।
हिसाबको उदाहरण (योजना अनुसार): कर बाहेक 1,000 येनको खानेकुरा लिएर जाने गरी किन्दा, 1% भए 1,010 येन हुन्छ।
पछिल्लो जानकारी राष्ट्रिय कर एजेन्सीको “उपभोग करको दर घटाउनेसम्बन्धी विशेष वेबसाइट” मा जाँच्नुहोस्।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको दर घटाउनेसम्बन्धी विशेष वेबसाइट”, राष्ट्रिय कर एजेन्सी पर्चा “खाद्य तथा पेय पदार्थमा 2 वर्षका लागि उपभोग करको दर घटाउनेबारे” (रेइवा 8 सेप्टेम्बर))
समस्या पर्दा・धेरैले सोध्ने प्रश्न
मूल्य-ट्याग र क्यासियरको मूल्य फरक भएमा?
पहिले मूल्य-ट्यागको “税込” (कर सहित) मूल्य र क्यासियर वा रसिदको मूल्य तुलना गर्नुहोस्। पसलभित्रै खाने र लिएर जानेले करको दर फरक भएको पनि हुन सक्छ। फरक हुनुको कारण थाहा भएन भने, त्यहीँ पसलका कर्मचारीलाई सोध्नुहोस्।
जापानमा बस्ने विदेशीले पनि उपभोग कर तिर्नुपर्छ?
राष्ट्रिय कर एजेन्सीका अनुसार, उपभोक्ताले बेहोर्ने उपभोग कर भनेको उपभोग कर र स्थानीय उपभोग कर जोडेको रकम (10% वा 8%) हो। जापानमा बस्ने व्यक्तिले जापानको पसलमा किनमेल गर्दा, मूल्यमा समावेश उपभोग कर तिर्छ।
उपभोग करको प्रणालीबारे प्रश्न सोध्न चाहेमा?
राष्ट्रिय कर एजेन्सीको “उपभोग करको घटाइएको दर・इनभ्वाइस कल सेन्टर” (消費税軽減税率・インボイスコールセンター) ले खाद्य तथा पेय पदार्थको करको दर घटाउने विषय र घटाइएको दरबारे सामान्य प्रश्नहरू लिन्छ।
- फोन: 0120-205-553 (निःशुल्क)
- सेवा समय: 9 बजेदेखि 17 बजेसम्म (शनिबार・आइतबार・सार्वजनिक बिदा र वर्षको अन्त्य・सुरुको बिदा बाहेक)
घटाइएको दर・इनभ्वाइस बाहेकका उपभोग करसम्बन्धी सामान्य परामर्श राष्ट्रिय कर एजेन्सीको टेलिफोन परामर्श केन्द्र (0570-00-5901। आवाज निर्देशनमा “1” छान्नुहोस्) मा लिइन्छ।
किनेको सामान वा पसलसँग समस्या भएमा?
मूल्य देखाउने तरिका गलत छ, भनिएको भन्दा फरक सामान बेचियो जस्ता पसलसँगका समस्यामा, उपभोक्ता हटलाइन (188) मा फोन गर्नुभयो भने नजिकको नगरपालिका वा प्रिफेक्चरको उपभोक्ता मामिला केन्द्र जस्ता परामर्श केन्द्रबारे जानकारी दिइन्छ। परामर्श निःशुल्क छ, तर फोन शुल्क लाग्छ। विस्तृत जानकारीका लागि जापानमा किनमेल वा सम्झौतामा समस्या पर्दा सल्लाह लिने ठाउँ | उपभोक्ता हटलाइन 188・उपभोक्ता मामिला केन्द्र・कुलिङ-अफ हेर्नुहोस्।
(स्रोत: राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6303 “उपभोग कर र स्थानीय उपभोग करको दर”, राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दर・इनभ्वाइस कल सेन्टर”, राष्ट्रिय कर एजेन्सी पर्चा “खाद्य तथा पेय पदार्थमा 2 वर्षका लागि उपभोग करको दर घटाउनेबारे”, उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6303 “उपभोग कर र स्थानीय उपभोग करको दर”
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6102 “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणाली”
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी ट्याक्स आन्सर No.6902 “कुल मूल्य देखाउने” अनिवार्यता
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” I “खाद्य तथा पेय पदार्थको बिक्री” को दायरा आदि
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” III बाहिर खाना खानेको दायरा
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” VI वर्गीकृत बिल आदि लेख्ने तरिका आदि
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दरको प्रणालीसम्बन्धी प्रश्नोत्तर (व्यक्तिगत उदाहरण)” VII मूल्य देखाउने तरिका
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको दर घटाउनेसम्बन्धी विशेष वेबसाइट”
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी पर्चा “खाद्य तथा पेय पदार्थमा 2 वर्षका लागि उपभोग करको दर घटाउनेबारे” (रेइवा 8 सेप्टेम्बर)
- राष्ट्रिय कर एजेन्सी “उपभोग करको घटाइएको दर・इनभ्वाइस कल सेन्टर”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

