यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा खाजाको पोको र अण्डाको प्याक जस्ता प्लास्टिक चिन्ह (プラマーク) भएका प्लास्टिकका भाँडा र प्याकेजिङलाई पुनः प्रयोग हुने वस्तु (資源) का रूपमा सङ्कलन गर्ने नगरपालिकाहरू छन्। भित्रको सामान सिध्याएर, मैला हटाएर, नगरपालिकाले तोकेको झोला आदिमा हालेर फाल्नुहोस्। प्लास्टिक चिन्ह नभएका बाल्टिन र दाँत माझ्ने ब्रस जस्ता सामानलाई कसरी फाल्ने भन्ने कुरा नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ।
फोहोर छुट्याउने समग्र तरिका जापानमा फोहोर छुट्याउने र फाल्ने तरिका | जलाउने फोहोर, पुनः प्रयोग हुने फोहोर र ठूलो फोहोरका आधारभूत नियम मा समेटिएको छ।
प्लास्टिक फोहोर फाल्दा गर्ने 4 चरण
- आफू बस्ने नगरपालिकाको छुट्याउने तरिका जाँच्नुहोस्: प्लास्टिक चिन्ह नभएका सामान पनि पुनः प्रयोग हुने वस्तुका रूपमा फाल्न मिल्छ कि जलाउने फोहोर हो, जाँच्नुहोस्।
- भित्रको सामान सिध्याएर मैला हटाउनुहोस्: हल्का धुनुहोस् वा कपडा आदिले पुछ्नुहोस्।
- तोकिएको झोला वा भाँडामा हाल्नुहोस्: उदाहरणका लागि योकोहामा शहर (横浜市) मा भित्रको सामान देखिने पारदर्शी वा अर्धपारदर्शी झोला हो।
- तोकिएको सङ्कलन दिनको तोकिएको समयभित्र फाल्नुहोस्: उदाहरणका लागि योकोहामा शहरमा सङ्कलन दिनको बिहान 8 बजेसम्म, शिन्जुकु वडा (新宿区) मा बिहान 8 बजेसम्म हो। समय नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ।
(स्रोत: शिन्जुकु वडा “पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिक (資源プラスチック) फाल्ने तरिका”, योकोहामा शहर “प्लास्टिक स्रोत (プラスチック資源) फाल्ने विस्तृत तरिका”)
प्लास्टिक चिन्ह चिन्ने तरिका र प्लास्टिक चिन्ह भएका सामानका उदाहरण
प्लास्टिक चिन्ह (プラマーク, प्लास्टिकका भाँडा र प्याकेजिङको पहिचान चिन्ह) सामान राखिएको भाँडा वा सामान बेरिएको प्याकेजिङमा हुने चिन्ह हो। फाल्नुअघि, भाँडा वा प्याकेजिङमा तलको तस्बिरको चिन्ह छ कि छैन हेर्नुहोस्।

स्रोतहरू: काइजुका शहरको जानकारीमा राखिएको जापान कन्टेनर तथा प्याकेजिङ रिसाइक्लिङ संघको चित्र
प्लास्टिक चिन्ह हुने भनेको सामान प्रयोग गरिसकेपछि नचाहिने प्लास्टिकका भाँडा र प्याकेजिङमा हो। काइजुका शहर (貝塚市) को जानकारीमा तलका सामानलाई उदाहरण दिइएको छ।
- खाजा र रामेन जस्ता सामानको पोको
- मासु र माछाको ट्रे
- अण्डाको प्याक
- डिटर्जेन्ट जस्ता सामानको बोतल
- स्टाइरोफोम (発泡スチロール) को कुसन सामग्री (सामानलाई जोगाउन बाकसभित्र राखिने भर्ने सामग्री)
अर्कातिर, बाल्टिन, ह्याङ्गर, साना सामान राख्ने बाकस जस्ता आफैँमा बिक्री हुने सामान भएका प्लास्टिकका वस्तुमा प्लास्टिक चिन्ह हुँदैन। यो लेखमा यस्ता वस्तुलाई “उत्पादन प्लास्टिक” (製品プラスチック) भनिएको छ।
(स्रोत: काइजुका शहर “प्लास्टिक फोहोरका रूपमा फाल्न सकिने सामान प्लास्टिक चिन्ह भएकामा मात्र सीमित छन्”)
प्लास्टिक चिन्ह नभएको उत्पादन प्लास्टिक फाल्ने तरिका नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ
2022 अप्रिल 1 मा, प्लास्टिकको स्रोत चक्रबारे नयाँ कानुन (プラスチックに係る資源循環の促進等に関する法律, प्लास्टिकको स्रोत चक्र प्रवर्द्धन आदिसम्बन्धी कानुन) लागू भयो। यो कानुनअन्तर्गत, भाँडा र प्याकेजिङसँगै उत्पादन प्लास्टिक पनि सङ्कलन गर्ने नगरपालिकाहरू छन्। अर्कातिर, उत्पादन प्लास्टिकलाई जलाउने फोहोरका रूपमा सङ्कलन गर्ने नगरपालिकाहरू पनि छन्।
उदाहरणका रूपमा, 4 वटा शहर र वडाको भिन्नता तालिकामा राखिएको छ।
| शहर・वडा | उत्पादन प्लास्टिकको व्यवहार | पुनः प्रयोग हुने वस्तुका रूपमा फाल्न सकिने आकार | हाल्ने झोला वा भाँडा |
|---|---|---|---|
| योकोहामा शहर | प्लास्टिकले मात्र बनेको सामानलाई प्लास्टिक चिन्ह भएको सामानसँगै एउटै झोलामा हालेर “प्लास्टिक स्रोत” (プラスチック資源) मा फाल्ने | सबैभन्दा लामो छेउ 50cm भन्दा कम | पारदर्शी वा अर्धपारदर्शी झोला |
| शिन्जुकु वडा | प्लास्टिकले मात्र बनेको सामानलाई प्लास्टिक चिन्ह भएको सामानसँगै “पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिक” (資源プラスチック) मा फाल्ने | लम्बाइ र चौडाइ लगभग 30cm भित्र | बिर्को भएको भाँडा, वा भित्रको सामान देखिने प्लास्टिकको झोला |
| कात्सुशिका वडा (葛飾区) | प्लास्टिक सामग्रीले मात्र बनेको सामानलाई हप्तामा 1 पटकको पुनः प्रयोग हुने वस्तुको दिनमा फाल्ने | एक छेउको लम्बाइ 30cm भित्र | बिर्को लगाउन मिल्ने भाँडा, वा भित्रको सामान देखिने प्लास्टिकको झोला (अर्धपारदर्शी झोला पनि हुन्छ) |
| काइजुका शहर (2022 सेप्टेम्बरमा अद्यावधिक गरिएको जानकारी) | पुनः प्रयोग हुने वस्तुका रूपमा फाल्न मिल्दैन। जलाउने फोहोर (可燃ごみ・燃やすごみ) मा फाल्ने, जलाउने फोहोरमा नअट्ने सामान ठूलो फोहोर (粗大ごみ) मा फाल्ने | — | भाँडा र प्याकेजिङका प्लास्टिकका लागि पारदर्शी वा अर्धपारदर्शी झोला |
एउटै सामान भए पनि बस्ने ठाउँ फेरिएपछि फाल्ने तरिका फेरिन सक्छ। उदाहरणका लागि, बाल्टिन योकोहामा शहरमा प्लास्टिक स्रोतको उदाहरणमा पर्छ, तर काइजुका शहरको जानकारीमा प्लास्टिक चिन्ह नभएको सामान भएकाले जलाउने फोहोर हुन्छ। बसाइँ सरेपछि, नयाँ नगरपालिकाको नियम जाँच्नुहोस्।
(स्रोत: वातावरण मन्त्रालय (環境省) “प्लास्टिकको स्रोत चक्र प्रवर्द्धन आदिसम्बन्धी कानुनको कार्यान्वयन आदेश आदिको घोषणा र प्लास्टिक प्रयोग गरिएका उत्पादनको फोहोर छुट्याएर सङ्कलन गर्ने निर्देशिकाबारे”, योकोहामा शहर, शिन्जुकु वडा, कात्सुशिका वडा “उत्पादन प्लास्टिकको छुट्टै सङ्कलन”, काइजुका शहर)
प्लास्टिक फोहोरमा मिसाउन नहुने सामान
तलका सामान प्लास्टिकले बनेका भए पनि, प्लास्टिक फोहोरमा नहाल्न नगरपालिकाहरूले जानकारी दिएका उदाहरण हुन्। कुन सामान यसमा पर्छ र सही फाल्ने तरिका के हो भन्ने कुरा नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ।
| मिसाउन नहुने सामान | कारण र जानकारीमा दिइएको फाल्ने तरिकाको उदाहरण |
|---|---|
| मोबाइल ब्याट्री, तताएर प्रयोग गरिने चुरोट (加熱式たばこ), चार्ज गर्न मिल्ने ब्याट्री भएका सामान, लाइटर | फोहोर सङ्कलन गाडी र पुनः प्रशोधन केन्द्रमा आगलागी दुर्घटनाको कारण बन्छन्। प्लास्टिक फोहोरमा नमिसाउनुहोस् (शिन्जुकु वडा) |
| एक पटक प्रयोग गरेर फाल्ने रेजर, स्लाइसर, बोक्रा ताछ्ने औजार जस्ता धार भएका सामान | केन्द्रमा मानिसको हातले नचाहिने वस्तु निकालिने भएकाले खतरनाक हुन्छ। काइजुका शहरमा नजलाउने फोहोर (不燃ごみ) हो |
| सिरिन्ज र सुई | शिन्जुकु वडाले घरमै हुने उपचारमा प्रयोग गरेको सिरिन्ज किनेको फार्मेसीमा फिर्ता गर्न, काइजुका शहरले सुई आदि जोडिएको सामान स्वास्थ्य संस्थामा फिर्ता गर्न जानकारी दिएका छन् |
| धातु जस्ता प्लास्टिकबाहेकका सामग्री भएका सामान (धातु भएका ह्याङ्गर र लुगा सुकाउने क्लिप, रबरको पन्जा आदि) | योकोहामा शहरमा जलाउने फोहोर (燃やすごみ) को दिनमा फाल्नुहोस् |
| बाक्लो र कडा सामान (तरकारी काट्ने पाटी आदि) | योकोहामा शहरमा जलाउने फोहोरको दिनमा फाल्नुहोस् |
| फैलाउँदा 50cm वा बढी हुने सामान (प्लास्टिकको डोरी, प्लास्टिकको पाना आदि) | योकोहामा शहरमा जलाउने फोहोरको दिनमा फाल्नुहोस् |
| धेरै ठूला सामान (लुगा राख्ने बाकस आदि) | योकोहामा शहरमा ठूलो फोहोर हो। फाल्ने तरिका जापानमा ठूलो फोहोर फाल्ने तरिका|आवेदन・प्रशोधन टिकट (स्टिकर)・फाल्ने दिन र ठाउँका आधारभूत कुरा मा हेर्नुहोस् |
ब्याट्री र लाइटर फाल्ने तरिका जापानमा स्प्रे क्यान・ब्याट्री・लाइटर कसरी फाल्ने | लिथियम-आयन ब्याट्री・क्यासेट ग्यास सिलिन्डर जस्ता खतरनाक फोहोर फाल्ने तरिका मा समेटिएको छ।
(स्रोत: शिन्जुकु वडा, काइजुका शहर, योकोहामा शहर)
प्लास्टिक फोहोरको मैला हटाउने तरिका
मैला रहिरहेमा पुनः प्रशोधन गर्न सकिँदैन। तर धेरै मेहनत गरेर धुनु पर्दैन। जापान कन्टेनर तथा प्याकेजिङ रिसाइक्लिङ संघ (日本容器包装リサイクル協会) ले पानीले हल्का धोएर सुकाए पुग्छ, ब्रस वा डिटर्जेन्टले घोटेर धुनु पर्दैन, स्टिकर जबरजस्ती निकाल्नु पर्दैन भनेर जानकारी दिएको छ।
शिन्जुकु वडाले तलका सुझाव दिएको छ।
- सकेसम्म चाँडो: भित्रको सामान सकिएपछि चाँडै धोए वा पुछे मैला सजिलै हट्छ।
- नाट्टो (納豆) को प्याक: केही समय पानीमा भिजाएर राखे टाँसिने मैला सजिलै हट्छ।
- सस र स्याम्पुको बोतल, मेयोनिज र टुथपेस्टको ट्युब: मुखबाट पानी हालेर, बिर्को लगाएर राम्ररी हल्लाउनुहोस्।
- ट्रेको तेलको मैला: धुनुभन्दा कपडा आदिले पुछ्दा राम्ररी हट्छ।
- खाने तेलको बोतल: धुनु पर्दैन। बिर्को निकालेर, कपडा आदिमाथि एक रात उल्टो राखे पुग्छ।
(स्रोत: शिन्जुकु वडा “पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिकको मैला हटाउने तरिका”, जापान कन्टेनर तथा प्याकेजिङ रिसाइक्लिङ संघ “छुट्याएर फाल्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा”)
प्लास्टिक फोहोर फाल्दा अन्योल हुने कुरा
जति गरे पनि मैला नहट्ने प्लास्टिक कसरी फाल्ने?
शिन्जुकु वडा र काइजुका शहरले धेरै मैला भएका वा मैला नहट्ने सामानलाई जलाउने फोहोर (燃やすごみ・可燃ごみ) मा फाल्न जानकारी दिएका छन्। आफू बस्ने नगरपालिकाको जानकारी पनि जाँच्नुहोस्।
PET बोतललाई प्लास्टिक फोहोरसँगै फाल्न मिल्छ?
PET बोतलको मुख्य भाग प्लास्टिक फोहोरबाट छुट्याएर फाल्नु आधारभूत नियम हो। शिन्जुकु वडाले PET बोतलको बिर्को र लेबल भाँडा र प्याकेजिङको प्लास्टिक हुन्, मुख्य भाग होइन भनेर बताएको छ। काइजुका शहरले पनि मुख्य भाग र बिर्को・लेबललाई बेग्लाबेग्लै झोलामा छुट्याउन जानकारी दिएको छ। थप जानकारीका लागि जापानमा PET बोतल・क्यान・सिसाको बोतल कसरी फाल्ने | बिर्को र लेबल निकाल्ने तरिका・धुने तरिका・थिच्ने कि नथिच्ने हेर्नुहोस्।
प्लास्टिक फोहोरलाई रङ भएको झोलामा हालेर फाल्न मिल्छ?
पारदर्शी वा अर्धपारदर्शी झोला तोकेका नगरपालिकामा, भित्रको सामान नदेखिने झोला प्रयोग गर्न नमिल्न सक्छ। काइजुका शहरले रङ भएको झोलामा अरू प्लास्टिक फोहोर हालेर फालेमा सङ्कलन गर्न नसकिने जानकारी दिएको छ। योकोहामा शहरले पुनः प्रशोधनमा बाधा पुग्ने भएकाले झोला 2 तह नबनाउन जानकारी दिएको छ।
(स्रोत: शिन्जुकु वडा, शिन्जुकु वडा “पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिकको मैला हटाउने तरिका”, काइजुका शहर, योकोहामा शहर)
आफू बस्ने नगरपालिकाको प्लास्टिक फोहोरको नियम खोज्ने तरिका
- खोज्नुहोस्: “○○市 プラスチック 出し方” (○○ शहर, प्लास्टिक, फाल्ने तरिका) जस्तै, नगरपालिकाको नाम राखेर जापानी भाषामा खोज्नुहोस्।
- नगरपालिकाको वेबसाइट वा वितरण गरिएको फोहोर फाल्ने जानकारी हेर्नुहोस्: प्लास्टिक फाल्ने तरिकाको भाग जाँच्नुहोस्।
- छुट्याउने तरिका खोज्ने सेवा प्रयोग गर्नुहोस्: उदाहरणका लागि योकोहामा शहरमा फोहोर छुट्याउने तरिका खोज्न सकिने “MIctionary (ミクショナリー)” छ।
- जिम्मेवार काउन्टरमा सोध्नुहोस्: फोहोर र पुनः प्रशोधन हेर्ने शाखा, सरसफाइ कार्यालयमा सोध्नुहोस् (योकोहामा शहरमा वडाको सङ्कलन कार्यालय)।
विदेशी भाषामा जानकारी तयार गरेका नगरपालिकाहरू पनि छन्। उदाहरणका लागि शिन्जुकु वडाले पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिकको पर्चा अङ्ग्रेजी, चिनियाँ (सरलीकृत), कोरियाली, भियतनामी, नेपाली र म्यानमार भाषामा सार्वजनिक गरेको छ।
(स्रोत: शिन्जुकु वडा, योकोहामा शहर)
लेख निर्माणमा सन्दर्भ गरिएको प्राथमिक जानकारी
- वातावरण मन्त्रालय “प्लास्टिकको स्रोत चक्र प्रवर्द्धन आदिसम्बन्धी कानुनको कार्यान्वयन आदेश आदिको घोषणा र प्लास्टिक प्रयोग गरिएका उत्पादनको फोहोर छुट्याएर सङ्कलन गर्ने निर्देशिकाबारे”
- जापान कन्टेनर तथा प्याकेजिङ रिसाइक्लिङ संघ “छुट्याएर फाल्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा”
- योकोहामा शहर “【2025 अप्रिलदेखि】 प्लास्टिक स्रोत फाल्ने विस्तृत तरिका”
- शिन्जुकु वडा “पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिक फाल्ने तरिका”
- शिन्जुकु वडा “पुनः प्रयोग हुने प्लास्टिकको मैला हटाउने तरिका”
- कात्सुशिका वडा “令和7年 (2025) अप्रिलदेखि उत्पादन प्लास्टिक (प्लास्टिक चिन्ह नभएका प्लास्टिकका सामान) को छुट्टै सङ्कलन सुरु भयो”
- काइजुका शहर “प्लास्टिक फोहोरका रूपमा फाल्न सकिने सामान प्लास्टिक चिन्ह भएकामा मात्र सीमित छन् (प्लास्टिकका “उत्पादन” यसमा पर्दैनन्)”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

