यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा बिक्री हुने लुगामा धुने तरिका देखाउने धुलाइ चिन्ह (हेरचाह चिन्ह। लुगाको ट्यागमा हुने साना चिन्हहरू) लगाइएको हुन्छ। चिन्हहरूलाई 5 वटा आधारभूत आकार र अङ्क, रेखा, थोप्ला र × को संयोजनबाट पढ्न सकिन्छ। चिन्हले “यहाँसम्म भने ठीक छ” भन्ने अधिकतम सीमा देखाउँछ।
पहिले निष्कर्ष: धुलाइ चिन्ह पढ्ने तरिका
- लुगाभित्रको ट्याग हेर्नुहोस्। चिन्हहरू “धुने → ब्लिच → सुकाउने → आइरन → क्लिनिङ” को क्रममा 1 वा 2 लाइनमा राखिएका हुन्छन्।
- आकार हेरेर “कुन विषयको चिन्ह हो” छुट्याउनुहोस् (तलको तालिका)।
- भित्रको अङ्क वा थोप्ला (・) बाट तापक्रम, तलको रेखा (ー) बाट बल (कति बलियो), र × बाट “गर्न नहुने” कुरा पढ्नुहोस्।
- चिन्हको नजिक “धुलाइ जाली प्रयोग गर्नुहोस्” जस्ता शब्द (थप निर्देशन) लेखिएको छ भने, त्यसको पनि पालना गर्नुहोस्।
| आकार | अर्थ |
|---|---|
| बाल्टी (तसला) को आकार | घरमा धुने (वासिङ मेसिन वा हातले) |
| त्रिकोण | ब्लिच (ब्लिच प्रयोग गर्न मिल्छ कि मिल्दैन) |
| वर्ग | सुकाउने (ड्रायर र सुकाउने तरिका) |
| आइरनको आकार | आइरन |
| गोलो | लुगा धुने पसल (क्लिनिङ) मा धुने तरिका |
धुलाइ चिन्हहरू संसारभर एउटै तरिकाले प्रयोग गर्न सकिने गरी बनाइएका छन्, र चिन्हभित्र जापानी भाषा जस्ता अक्षर हुँदैनन्।
अङ्क, रेखा, थोप्ला र × को अर्थ
| थपिने कुरा | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| अङ्क (30, 40 आदि) | धुने पानीको अधिकतम तापक्रम (℃) | “40” भनेको 40℃ सम्म |
| तलको रेखा (ー) | रेखा जति बढ्छ, त्यति हल्का गरी धुने। रेखा नभए = सामान्य, ー = हल्का, = (2 वटा) = धेरै हल्का | बाल्टीको तल 1 वटा रेखा = हल्का धुलाइ |
| थोप्ला (・) | थोप्ला जति बढ्छ, त्यति तापक्रम उच्च (ड्रायर र आइरन) | आइरनको “・・・” भनेको 210℃ सम्म |
| × | त्यो तरिका गर्न मिल्दैन | बाल्टीमा × = घरमा धुन मिल्दैन |
चिन्हमा देखाइएभन्दा बलियो तरिकाले धोएमा, वा बढी तापक्रममा धोएमा वा आइरन लगाएमा लुगा बिग्रन सक्छ।
चिन्हहरूको सूची (उपभोक्ता मामिला एजेन्सीको तालिका)
सबै चिन्ह र तिनको अर्थ उपभोक्ता मामिला एजेन्सीको तालिकामा जाँच्न सकिन्छ।

स्रोतहरू: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “घरायसी सामग्री गुणस्तर लेबलिङ ऐनअन्तर्गत कपडाजन्य उत्पादनको गुणस्तर लेबलिङ नियमको संशोधनबारे” सन्दर्भ “नयाँ धुलाइ चिन्हहरू”
अब चिन्हको प्रकार अनुसार पढ्ने तरिका बुझाउँछौं।
घरमा धुने (बाल्टीको आकार)
| चिन्ह | अर्थ |
|---|---|
| बाल्टीभित्र अङ्क (95, 70, 60, 50, 40, 30) | त्यो तापक्रमसम्मको पानीमा वासिङ मेसिनमा धुन सकिन्छ |
| बाल्टीको तल 1 वटा रेखा | वासिङ मेसिनमा हल्का गरी धुने |
| बाल्टीको तल 2 वटा रेखा | वासिङ मेसिनमा धेरै हल्का गरी धुने |
| बाल्टीभित्र हात | हातले धुने। रेखा नभए 40℃ सम्म, तल 1 वटा रेखा भए 30℃ सम्म |
| बाल्टीमा × | घरमा धुन मिल्दैन |
- “40” लेखिएको बाल्टी भए, 40℃ वा त्योभन्दा कम तापक्रमको पानीमा धुनुहोस्।
- हातले धुने चिन्ह भनेको हातले थिचेर धुने जस्ता तरिका हो। वासिङ मेसिनको “हातले धुने कोर्स” जस्ता मोडमा धुन मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने कुरा वासिङ मेसिनको निर्देशन पुस्तिका वा निर्माता कम्पनीको वेबसाइटमा जाँच्न उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालयको पर्चाले सुझाव दिएको छ।
- बाल्टीमा × भएको लुगा घरमा धुन मिल्दैन। तर गोलोभित्र W को चिन्ह छ भने, लुगा धुने पसलमा पानीले धुन सकिन्छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “लुगाको ‘हेरचाह चिन्ह'” (पर्चा, PDF), उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “नयाँ धुलाइ चिन्हहरू” (PDF))
ब्लिच (त्रिकोण)
| चिन्ह | अर्थ |
|---|---|
| त्रिकोण मात्र | क्लोरिनयुक्त ब्लिच र अक्सिजनयुक्त ब्लिच दुवै प्रयोग गर्न सकिन्छ |
| त्रिकोणभित्र 2 वटा छड्के रेखा | अक्सिजनयुक्त ब्लिच मात्र प्रयोग गर्न सकिन्छ (क्लोरिनयुक्त प्रयोग गर्न मिल्दैन) |
| त्रिकोणमा × | ब्लिच प्रयोग गर्न मिल्दैन |
ब्लिचमा क्लोरिनयुक्त र अक्सिजनयुक्त प्रकार हुन्छन्। उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालयको पर्चा अनुसार, अक्सिजनयुक्त ब्लिच धेरैजसो रङ्गीन वा बुट्टेदार लुगा (रङ वा डिजाइन भएका लुगा) मा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
सुकाउने (वर्ग): ड्रायर र सुकाउने तरिका
ड्रायर (वर्गभित्र गोलो)
टम्बल ड्राइ भनेको ड्रायरभित्र लुगालाई घुमाउँदै तातो हावाले सुकाउने तरिका हो।
| चिन्ह | अर्थ |
|---|---|
| वर्गभित्र गोलो, 2 वटा थोप्ला (・・) | ड्रायर प्रयोग गर्न सकिन्छ (बाहिर निस्कने हावाको अधिकतम तापक्रम 80℃)। हिटरलाई “उच्च (強)” जस्तोमा राख्नुहोस् |
| वर्गभित्र गोलो, 1 वटा थोप्ला (・) | कम तापक्रममा भए ड्रायर प्रयोग गर्न सकिन्छ (बाहिर निस्कने हावाको अधिकतम तापक्रम 60℃)। हिटरलाई “कम (弱)” जस्तोमा राख्नुहोस् |
| वर्गभित्र गोलो, × | ड्रायर प्रयोग गर्न मिल्दैन |
× को चिन्ह भएको लुगा ड्रायर प्रयोग नगरी सुकाउनुहोस्।
प्राकृतिक रूपमा सुकाउने (सुकाउने तरिका)
| चिन्ह | अर्थ |
|---|---|
| वर्गभित्र 1 वटा ठाडो रेखा | झुन्ड्याएर सुकाउने (ह्याङ्गर आदिमा झुन्ड्याएर सुकाउने) |
| वर्गभित्र 2 वटा ठाडो रेखा | भिजेकै झुन्ड्याएर सुकाउने (पानी ननिचोरी झुन्ड्याएर सुकाउने) |
| वर्गभित्र 1 वटा तेर्सो रेखा | समतलमा सुकाउने (समतल ठाउँमा फैलाएर सुकाउने) |
| वर्गभित्र 2 वटा तेर्सो रेखा | भिजेकै समतलमा सुकाउने (पानी ननिचोरी समतलमा सुकाउने) |
| माथि बायाँ कुनामा छड्के रेखा छ | छहारीमा सुकाउने |
- रेखा ठाडो भए झुन्ड्याएर, तेर्सो भए समतलमा सुकाउनुहोस्।
- भिजेकै सुकाउने भनेको वासिङ मेसिनमा पानी निचोर्ने (स्पिन) वा हातले बटारेर निचोर्ने काम नगरी सुकाउनु हो।
- छड्के रेखाले छानो जनाउँछ, र यसको अर्थ छहारीमा सुकाउनु हो।
- सुकाउने चिन्ह 2 वटा लेखिएको लुगा, लेखिएका दुवैमध्ये जुनसुकै तरिकाले सुकाउन सकिन्छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “लुगाको ‘हेरचाह चिन्ह'” (पर्चा, PDF), उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “नयाँ धुलाइ चिन्हहरू” (PDF))
आइरन (आइरनको आकार)
| चिन्ह | अर्थ |
|---|---|
| 3 वटा थोप्ला (・・・) | आइरनको तल्लो सतहको तापक्रम 210℃ सम्म |
| 2 वटा थोप्ला (・・) | 160℃ सम्म |
| 1 वटा थोप्ला (・) | 120℃ सम्म |
| 1 वटा थोप्ला, र तल बाफ (स्टिम) को चिन्हमाथि × राखिएको चिन्ह | 120℃ सम्म। स्टिम प्रयोग गर्न मिल्दैन |
| आइरनमा × | आइरन लगाउन मिल्दैन |
“あて布使用” (कपडा राखेर आइरन गर्नुहोस्) लेखिएको छ भने, पातलो कपडा राखेर त्यसमाथिबाट आइरन लगाउनुहोस्।
लुगा धुने पसल (क्लिनिङ) मा धुने तरिका (गोलो)
गोलोको चिन्हले घरमा होइन, लुगा धुने पसल (क्लिनिङ पसल) मा धुने तरिका देखाउँछ। आफैँ धुँदा यसको प्रयोग हुँदैन, तर लुगा धुने पसलमा दिँदा यसले अनुमान गर्न मद्दत गर्छ।
| चिन्ह | अर्थ |
|---|---|
| गोलोभित्र P | ड्राइ क्लिनिङ गर्न सकिन्छ (पर्क्लोरोइथिलिन जस्ता घोलक) |
| गोलोभित्र F | ड्राइ क्लिनिङ गर्न सकिन्छ (पेट्रोलियमजन्य घोलक आदि) |
| गोलोमा × | ड्राइ क्लिनिङ गर्न मिल्दैन |
| गोलोभित्र W | वेट क्लिनिङ गर्न सकिन्छ (लुगा धुने पसलले विशेष प्रविधिबाट गर्ने पानीको धुलाइ) |
| गोलोभित्र W र × | वेट क्लिनिङ गर्न मिल्दैन |
प्रत्येकमा तल रेखा (ー वा =) थपिएमा, अझ हल्का तरिका हुन्छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “लुगाको ‘हेरचाह चिन्ह'” (पर्चा, PDF), उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “नयाँ धुलाइ चिन्हहरू” (PDF))
चिन्हको नजिक लेखिएका शब्दहरू (थप निर्देशन)
चिन्हले मात्र बताउन नसकिने कुरा चिन्हको नजिक छोटा शब्दमा लेखिएको हुन सक्छ। तल उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालयको पर्चामा दिइएका उदाहरण छन्।
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| 洗濯ネット使用 (धुलाइ जाली प्रयोग गर्नुहोस्) | धुलाइको जालीमा राखेर धुने |
| 弱く絞る (हल्का निचोर्नुहोस्) | वासिङ मेसिनमा छोटो समय मात्र स्पिन गर्ने, वा तौलिया आदिको बीचमा राखेर पानी निकाल्ने |
| あて布使用 (कपडा राखेर आइरन गर्नुहोस्) | पातलो कपडा राखेर त्यसमाथिबाट आइरन लगाउने |
| 裏返しにして洗う (उल्टो पारेर धुनुहोस्) | लुगालाई उल्टो पारेर धुने |
| 同系色と一緒に洗う (मिल्दो रङसँग धुनुहोस्) | मिल्दोजुल्दो रङका लुगासँगै धुने |
समस्या पर्दा र प्रायः सोधिने प्रश्न
2024 अगस्टमा चिन्हहरू परिवर्तन भएका हुन्?
लुगाको हेरचाह चिन्हसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड (ISO) को संशोधन अनुसार, जापानको मापदण्ड (JIS L 0001) 2024 (रेइवा 6) अगस्ट 20 मा संशोधन गरिएको थियो। मुख्य रूपमा तलका कुरा परिवर्तन भए।
- 2 वटा चिन्ह थपिए: हातले धुने 30℃ सम्म को चिन्ह, र आइरन 120℃ सम्म, स्टिम नहुने चिन्ह
- आइरनको थोप्लाको तापक्रम परिवर्तन भयो: 3 वटा थोप्ला 200℃→210℃, 2 वटा थोप्ला 150℃→160℃, 1 वटा थोप्ला 110℃→120℃
- ड्राइ क्लिनिङको चिन्हमा प्रयोग गर्न मिल्ने घोलकका प्रकार बढे
2025 (रेइवा 7) अगस्ट 19 सम्म चिन्ह लगाइएका लुगा पुरानै चिन्हसहित बेच्न सकिन्छ। त्यसैले पसलमा नयाँ चिन्ह भएका र पुरानो चिन्ह भएका लुगा मिसिएर रहेका हुन सक्छन्।
नयाँ चिन्ह हो कि पुरानो चिन्ह हो थाहा नभएमा?
जापानको कानुन (घरायसी सामग्री गुणस्तर लेबलिङ ऐन) अनुसार, चिन्ह लगाउने कम्पनी आदिको नाम र सम्पर्क ठेगाना पनि लुगामा सिलाएर जोड्ने जस्ता तरिकाले देखाउनुपर्छ। नयाँ चिन्ह हो कि पुरानो चिन्ह हो थाहा नभएमा, त्यहाँ सोधपुछ गर्न सकिन्छ।
धुँदा लुगा बिग्रियो वा पसलसँग समस्या पर्यो भने?
लुगा धुने पसल वा किनेको लुगासम्बन्धी समस्यामा, उपभोक्ता हटलाइन (188) मा फोन गर्नुभयो भने नजिकको उपभोक्ता मामिला केन्द्र जस्ता परामर्श केन्द्रबारे जानकारी दिइन्छ। परामर्श निःशुल्क हो, तर फोनको शुल्क लाग्छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक जानकारी
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “नयाँ धुलाइ चिन्हहरू”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी र अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “लुगाको ‘हेरचाह चिन्ह'” (पर्चा, संस्करण 2, 2024 अगस्ट, PDF)
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “घरायसी सामग्री गुणस्तर लेबलिङ ऐनअन्तर्गत कपडाजन्य उत्पादनको गुणस्तर लेबलिङ नियमको संशोधनबारे — लुगा आदिको धुलाइ चिन्ह परिवर्तन हुँदैछ —” (रेइवा 6 अगस्ट 20, PDF)
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

