Bài viết này do Ban biên tập NIPPON VISA & LIFE soạn dựa trên thông tin của các cơ quan công như nhà nước và chính quyền địa phương. Quy tắc và chi phí có thể khác nhau tùy theo thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
Khi cảm thấy không khỏe ở Nhật Bản, nếu là bệnh hoặc vết thương thông thường thì hãy đến phòng khám (clinic) gần nhà, còn nếu là bệnh hoặc vết thương đột ngột có thể nguy hiểm đến tính mạng thì hãy gọi số 119 để gọi xe cấp cứu. Khi phân vân có nên gọi xe cấp cứu hay không, có các đường dây điện thoại tư vấn (như #7119). Bài viết này tổng hợp theo từng tình huống “nên đi đâu, dùng gì”.
Nơi cần đến theo từng tình huống (bản đồ tổng quát)
| Khi nào | Nơi cần đến, thứ cần dùng | Bài viết chi tiết |
|---|---|---|
| Bệnh hoặc vết thương thông thường như cảm, vết thương nhẹ | Phòng khám (clinic) gần nhà | Cách đi khám bệnh |
| Bệnh hoặc vết thương đột ngột có thể nguy hiểm đến tính mạng | Số 119 (xe cấp cứu) | Cách gọi xe cấp cứu |
| Phân vân có nên gọi xe cấp cứu hay không | #7119, #8000 (tư vấn về trẻ em) | Cách gọi xe cấp cứu |
| Được bác sĩ cho đơn thuốc (giấy chỉ định thuốc) | Nhà thuốc | Cách đi khám bệnh |
| Muốn mua thuốc không cần đơn | Nhà thuốc, cửa hàng thuốc (drugstore) | Bài viết này |
| Muốn giảm chi phí y tế, muốn biết về bảo hiểm | Bảo hiểm y tế công bạn đang tham gia (bảo hiểm sức khỏe của công ty, Bảo hiểm Y tế Quốc dân, v.v.) | Bài viết này |
| Biết mình mang thai | Thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống (thông báo mang thai) | Bài viết này |
| Muốn nói chuyện về nỗi lo, cảm giác khó khăn | Quầy tư vấn qua điện thoại, mạng xã hội | Bài viết này |
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Hãy sử dụng xe cấp cứu một cách hợp lý”)
Bệnh và vết thương thông thường: Trước hết hãy đến phòng khám gần nhà
Các cơ sở y tế ở Nhật Bản được phân chia vai trò. Nếu bị bệnh nhẹ hoặc bị thương nhẹ, hãy đến phòng khám gần nhà. Khi cần phẫu thuật hoặc nhập viện thì bệnh viện vừa và nhỏ đảm nhận, còn bệnh nhân cấp cứu nặng hoặc khi cần điều trị y tế chuyên sâu thì bệnh viện lớn đảm nhận.
- Ở quầy tiếp nhận, hãy đưa thẻ My Number dùng làm thẻ bảo hiểm y tế (thẻ My Number, tức thẻ ghi mã số cá nhân My Number, đã đăng ký để dùng làm thẻ bảo hiểm y tế), v.v. Nếu không đưa, bạn sẽ phải tự trả toàn bộ chi phí y tế. Trong thời gian trước mắt, người không có thẻ My Number dùng làm thẻ bảo hiểm y tế sẽ được bảo hiểm y tế mình đang tham gia gửi giấy xác nhận tư cách.
- Khoa cần đến (nội khoa, ngoại khoa, nhi khoa, chấn thương chỉnh hình, nhãn khoa, nha khoa, sản khoa, v.v.) được quyết định tùy theo tình trạng bệnh hoặc vết thương. Nếu không biết, hãy gọi điện hỏi cơ sở y tế trước khi đi.
- Bạn có thể tìm cơ sở y tế qua bản tin của thành phố, quận, thị trấn, làng, qua internet, hoặc trên Mạng thông tin y tế (Navii) của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi. Trên trang web của Tổ chức Xúc tiến Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO), bạn có thể tìm cơ sở y tế bằng tiếng nước ngoài.
Trình tự từ quầy tiếp nhận, phiếu khai bệnh (tờ giấy ghi triệu chứng, v.v.), thanh toán đến nhận thuốc được giải thích chi tiết trong Cách đi khám bệnh ở Nhật Bản: Chọn bệnh viện hay phòng khám, những thứ cần đưa ở quầy tiếp nhận, phiếu khai bệnh, thanh toán và nhận thuốc ở nhà thuốc.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi “Về giấy xác nhận tư cách”, Mạng thông tin y tế (Navii), Tổ chức Xúc tiến Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO) “Hướng dẫn sử dụng cơ sở y tế”)
Bệnh hoặc vết thương đột ngột: Số 119 và đường dây tư vấn khi phân vân
- Số gọi xe cấp cứu là 119 (khi có hỏa hoạn cũng gọi 119). Khi cuộc gọi được kết nối, hãy nói “Cấp cứu ạ” (“Kyukyu desu”), rồi cho biết địa điểm, triệu chứng, tuổi, tên và cách liên lạc của bạn.
- Khi gọi 119 bằng tiếng nước ngoài, ở nhiều sở cứu hỏa, bạn có thể dùng dịch vụ phiên dịch ba bên qua trung tâm phiên dịch điện thoại.
- Khi phân vân có nên gọi xe cấp cứu hay không, bạn có thể gọi điện để được tư vấn tại quầy tư vấn cấp cứu của tỉnh, thành phố hoặc thành phố, thị trấn, làng. Có #7119 (Dịch vụ Trung tâm An tâm Cấp cứu) và #8000 (Dịch vụ Tư vấn Y tế Trẻ em qua Điện thoại) để tư vấn về tình trạng sức khỏe của trẻ em. #7119 chỉ dùng được ở những địa phương có triển khai. Thời gian tư vấn và độ tuổi được tư vấn khác nhau tùy theo địa phương.
- Khi cần gọi cảnh sát (tai nạn giao thông, bị hại do tội phạm, v.v.), hãy gọi 110.
Về những điều bạn sẽ được hỏi khi gọi 119, ví dụ về các triệu chứng cần gọi xe cấp cứu ngay, và những thứ cần chuẩn bị trước khi xe cấp cứu đến, hãy xem Cách gọi xe cấp cứu ở Nhật Bản: Cách gọi số 119, những điều cần nói và nơi tư vấn khi phân vân (#7119).
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Hãy sử dụng xe cấp cứu một cách hợp lý”, Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Dịch vụ Trung tâm An tâm Cấp cứu (#7119)”, Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Gọi 119 với phiên dịch đồng thời ba bên”)
Thuốc: Sự khác nhau giữa nhà thuốc và cửa hàng thuốc
| Cửa hàng | Những gì có thể làm |
|---|---|
| Nhà thuốc | Dược sĩ chuẩn bị thuốc theo đơn thuốc do bác sĩ kê, giải thích cách uống, v.v. rồi mới đưa thuốc. Cũng có thể mua thuốc không cần đơn (thuốc OTC) |
| Cửa hàng thuốc (drugstore) | Có thể mua thuốc không cần đơn (thuốc OTC). Không nhận đơn thuốc |
- Thuốc có tác dụng phụ nên cần chú ý cách dùng.
- Nếu có điều gì không hiểu, hãy hỏi dược sĩ hoặc nhân viên bán thuốc đã đăng ký (người được phép bán một số loại thuốc không cần đơn) ở nhà thuốc hoặc cửa hàng thuốc.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”)
Cơ chế của bảo hiểm y tế và chi phí y tế
Người sống ở Nhật Bản, không phân biệt quốc tịch, đều tham gia bảo hiểm y tế công. Bạn tham gia loại bảo hiểm nào được quyết định tùy theo cách làm việc, v.v.
| Bảo hiểm | Người tham gia (ví dụ chính) |
|---|---|
| Bảo hiểm sức khỏe | Nhân viên chính thức, v.v. làm việc ở công ty có nghĩa vụ tham gia bảo hiểm sức khỏe. Người làm bán thời gian, làm thêm (arubaito) cũng tham gia nếu đáp ứng điều kiện |
| Bảo hiểm Y tế Quốc dân | Người dưới 75 tuổi đã đăng ký cư trú và không tham gia bảo hiểm sức khỏe ở nơi làm việc |
| Chế độ y tế cho người cao tuổi giai đoạn sau | Người từ 75 tuổi trở lên đã đăng ký cư trú, v.v. |
- Thủ tục tham gia và rút khỏi Bảo hiểm Y tế Quốc dân và Chế độ y tế cho người cao tuổi giai đoạn sau được làm ở thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
- Người có thời hạn lưu trú từ 3 tháng trở xuống, người có tư cách lưu trú “Lưu trú ngắn hạn” (短期滞在), v.v. có thể không tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân. Để biết chi tiết, hãy hỏi thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
- Người đang tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân khi chuyển đến thành phố, quận, thị trấn, làng khác, hoặc khi tham gia bảo hiểm sức khỏe ở nơi làm việc, cần làm thủ tục rút khỏi Bảo hiểm Y tế Quốc dân.
- Số tiền trả ở quầy là một phần chi phí y tế (phần tự chi trả). Người dưới 70 tuổi trả 30%, trẻ em dưới 6 tuổi (trước khi vào tiểu học) trả 20%.
- Có chế độ chi phí điều trị cao (kogaku ryoyohi): khi số tiền đã trả ở quầy của cơ sở y tế và nhà thuốc trong 1 tháng vượt quá một mức nhất định, phần vượt quá sẽ được trả lại. Mức giới hạn khác nhau tùy theo tuổi và thu nhập.
- Chẳng hạn khi vừa mới vào làm hoặc vừa mới tham gia bảo hiểm mà chưa đăng ký thẻ My Number dùng làm thẻ bảo hiểm y tế và cũng chưa có giấy xác nhận tư cách, bạn trả toàn bộ chi phí trước, sau đó nộp đơn và nếu được chấp nhận, bạn sẽ nhận lại phần vượt quá phần tự chi trả dưới dạng chi phí điều trị (ryoyohi).
Đăng ký cư trú (thông báo chuyển đến) được làm ở thành phố, quận, thị trấn, làng trong vòng 14 ngày sau khi đến Nhật Bản và đã có địa chỉ. Việc tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân cũng là thủ tục ở thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống (Thông báo chuyển đến và phiếu cư trú: Khi đã có địa chỉ ở Nhật Bản, hãy đến văn phòng thành phố, quận, thị trấn, làng trong vòng 14 ngày (đồ cần mang, trình tự, khi chuyển nhà)).
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”)
Khi mang thai
- Khi biết mình mang thai, hãy sớm nộp thông báo mang thai cho thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
- Sau khi nộp thông báo, thành phố, quận, thị trấn, làng sẽ cấp cho bạn Sổ tay sức khỏe mẹ và bé (boshi kenko techo, sổ ghi chép sức khỏe của mẹ và con). Bạn cũng nhận được phiếu khám hoặc phiếu hỗ trợ để khám sức khỏe thai kỳ (khám sức khỏe trong thời gian mang thai) với sự hỗ trợ của ngân sách công. Bạn cũng có thể được nhân viên y tế công cộng (hokenshi), v.v. tư vấn.
- Sau khi con chào đời, có các loại tiêm chủng do thành phố, quận, thị trấn, làng khuyến nghị, và có trường hợp được miễn phí. Để biết chi tiết, hãy hỏi thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, Cơ quan Trẻ em và Gia đình “Trang hỗ trợ thông tin Sổ tay sức khỏe mẹ và bé”)
Khám sức khỏe ở công ty
Công ty có nghĩa vụ tổ chức khám sức khỏe do bác sĩ thực hiện cho người lao động khi tuyển dụng, và sau khi tuyển dụng thì mỗi năm 1 lần. Người lao động phải tham gia khám sức khỏe đó. Không chỉ nhân viên chính thức, mà cả nhân viên phái cử, nhân viên hợp đồng, người làm bán thời gian, người làm thêm (arubaito) đáp ứng điều kiện cũng thuộc đối tượng.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”)
Khi muốn nói chuyện về cảm giác khó khăn, nỗi lo
Khi đang ôm nỗi lo hay sự bất an một mình, có các quầy tư vấn qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Trên trang “Mamorouyo Kokoro” của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, bạn có thể chọn quầy tư vấn.
| Quầy tư vấn | Số điện thoại | Thời gian tiếp nhận, v.v. |
|---|---|---|
| Yorisoi Hotline | 0120-279-338 (miễn phí) | 24 giờ. Có thể chọn hỗ trợ bằng tiếng nước ngoài qua hướng dẫn tự động |
| Đường dây thống nhất tư vấn sức khỏe tâm thần (Kokoro no Kenko Sodan Toitsu Daiyaru) | 0570-064-556 (mất phí cuộc gọi) | Ngày và giờ khác nhau tùy theo tỉnh, thành phố |
- Với Yorisoi Hotline, khi gọi từ tỉnh Fukushima thì gọi số 0120-279-226, khi gọi từ điện thoại IP có số bắt đầu bằng 050 thì gọi số 050-3655-0279.
- Dành cho người khó nói chuyện qua điện thoại, cũng có các quầy tư vấn qua LINE hoặc chat.
- Khi bị bệnh hoặc bị thương đột ngột, hãy gọi số 119.
(Nguồn: Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi “Mamorouyo Kokoro”, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”)
Nơi tư vấn khi lo lắng về tiếng Nhật hoặc gặp khó khăn
- Thành phố, quận, thị trấn, làng nơi bạn sống
- Hiệp hội giao lưu quốc tế ở khu vực bạn sống
- Tổ chức NPO (có nơi tư vấn bằng tiếng nước ngoài)
- Trung tâm hỗ trợ an toàn y tế: Có khoảng 400 trung tâm ở các tỉnh, thành phố và ở các thành phố, quận đặc biệt có trung tâm y tế công cộng (hokenjo). Bạn có thể được tư vấn về y tế.
(Nguồn: Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc”, Trung tâm hỗ trợ an toàn y tế)
Thông tin gốc được tham khảo khi viết bài
- Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú “Sách hướng dẫn sinh hoạt và làm việc” (Chương 3: Tuyển dụng và lao động, Chương 4: Sinh con và nuôi con, Chương 6: Y tế, Chương 10: Khẩn cấp và thảm họa)
- Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Hãy sử dụng xe cấp cứu một cách hợp lý”
- Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Dịch vụ Trung tâm An tâm Cấp cứu (#7119)”
- Cục Phòng cháy chữa cháy và Quản lý thảm họa “Gọi 119 với phiên dịch đồng thời ba bên”
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi “Về giấy xác nhận tư cách (cách đi khám khi không dùng thẻ My Number làm thẻ bảo hiểm y tế)”
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi “Mamorouyo Kokoro”
- Cơ quan Trẻ em và Gia đình “Trang hỗ trợ thông tin Sổ tay sức khỏe mẹ và bé”
- Mạng thông tin y tế (Navii)
- Tổ chức Xúc tiến Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO) “Hướng dẫn sử dụng cơ sở y tế”
- Trung tâm hỗ trợ an toàn y tế
Bài viết này là bản dịch từ phiên bản tiếng Nhật gốc.
