जापानमा जागिर छोड्दा पाइने रोजगार बीमा (बेरोजगारी भत्ता) | रिशोकुह्यो (जागिर छोडेको प्रमाणपत्र), हेलो वर्कको प्रक्रिया, पाउने सर्त र अवधि

2026-10-20

URLをコピーしました！

यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।

जापानमा रोजगार बीमा (雇用保険) मा आबद्ध भएका मानिसले जागिर छोडेर अर्को काम खोजिरहेको बेला, रोजगार बीमाको “आधारभूत भत्ता” (基本手当, सामान्य बोलीमा बेरोजगारी भत्ता) पाउन सक्छन्। कम्पनीबाट “रिशोकुह्यो” (離職票, जागिर छोडेको प्रमाणपत्र) लिएर, आफू बस्ने क्षेत्रको हेलो वर्कमा प्रक्रिया गर्नुहुन्छ। सर्त, प्रक्रियाको क्रम र लैजानुपर्ने कुराबारे व्याख्या गर्छौँ।

Table of Contents

पहिले निष्कर्ष: जागिर छोडेपछिको क्रम

कम्पनी छोडेपछि, कम्पनीबाट रिशोकुह्यो (रोजगार बीमा बीमित व्यक्तिको जागिर छोडेको प्रमाणपत्र -1 र -2) आउँछ
आफू बस्ने क्षेत्र हेर्ने हेलो वर्क (सार्वजनिक रोजगार सुरक्षा कार्यालय, 公共職業安定所। कामबारे सल्लाह दिने देशको कार्यालय) मा गएर, काम खोज्ने आवेदन (求職の申込み) दिनुहोस् र रिशोकुह्यो बुझाउनुहोस्
हेलो वर्कले तपाईंले पाउनुहुन्छ कि हुँदैन, र जागिर छोडेको कारण तय गर्छ
तोकिएको दिनको जानकारी सत्र (रोजगार बीमा प्राप्तकर्ताका लागि पहिलो जानकारी सत्र) मा सहभागी हुनुहोस्
सिद्धान्ततः 4 हप्तामा 1 पटक, हेलो वर्कमा “बेरोजगारीको प्रमाणीकरण” (失業の認定) गराउनुहोस्। प्रमाणीकरणपछि, सामान्यतया 5 कार्यदिनमा आफ्नो बैंक खातामा रकम जम्मा हुन्छ
पाउन सकिने अवधि सिद्धान्ततः जागिर छोडेको भोलिपल्टदेखि 1 वर्ष हो। प्रक्रिया ढिलो भएमा, सबै भाग पाउन नसकिन पनि सक्छ

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”)

कामसम्बन्धी लेखहरूको सूची जापानमा काम खोज्ने र काम गर्ने आधारभूत कुरा | हेलो वर्क・कामका सर्त・तलब र ओभरटाइम・तलबी बिदा・जागिर छोड्दा・सल्लाह लिने ठाउँ मा राखिएको छ।

आधारभूत भत्ता पाउने मानिस

रोजगार बीमामा आबद्ध भएका मानिस

रोजगार बीमा, काम गर्ने मानिसले जागिर गुमाउँदा जस्ता अवस्थामा जीवनयापनमा सहयोग गर्न र अर्को काम सजिलै भेट्न मद्दत गर्नका लागि देशको बीमा हो। तलका दुवै कुरामा पर्ने मानिस, कम्पनी ठुलो-सानो जेसुकै भए पनि रोजगार बीमामा आबद्ध हुन्छन्। पठाइएका कर्मचारी (हाकेन), करार कर्मचारी, पार्टटाइम र आरुबाइतोका लागि पनि उस्तै हो। तर, दिउँसोको विद्यालयमा पढ्ने विद्यार्थी आबद्ध हुँदैनन्।

हप्तामा काम गर्ने समय (तोकिएको कामको समय) 20 घण्टा वा बढी
31 दिन वा बढी लगातार रोजगारीमा रहने सम्भावना छ

रोजगार बीमामा आबद्ध गराउनु कम्पनीको जिम्मेवारी हो। बीमा शुल्क काम गर्ने मानिस र कम्पनी दुवैले तिर्छन्। आफू आबद्ध छु कि छैन भन्ने कुरा, तलबको विवरण (給与明細) को “रोजगार बीमा शुल्क” (雇用保険料) को महल हेरेर, वा कम्पनीलाई सोधेर पक्का गर्नुहोस्।

(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 3)

पाउने सर्त

रोजगार बीमामा आबद्ध भएका मानिसले जागिर छोडेर, तलका 2 वटा कुरामा परेमा आधारभूत भत्ता पाउँछन्।

सर्त	विवरण
बेरोजगारीको अवस्थामा हुनु	हेलो वर्कमा काम खोज्ने आवेदन दिएको, काम गर्ने इच्छा र काम गर्न सक्ने शरीर भएको, काम खोजिरहेको तर काम नभेटिएको
रोजगार बीमामा आबद्ध भएको अवधि	जागिर छोडेको दिनभन्दा अघिका 2 वर्षमा, रोजगार बीमामा आबद्ध भएको अवधि जम्मा 12 महिना वा बढी छ

रोजगार बीमामा आबद्ध भएको अवधि गन्दा, 11 दिन वा बढी काम गरेको महिना, वा तलबको हिसाबको आधार बनेको काम गरेको समय 80 घण्टा वा बढी भएको महिनालाई 1 महिना भनेर गनिन्छ।

कम्पनी टाट पल्टिएर, कम्पनीको कारणले बर्खास्त गरिएर, अवधि तोकिएको करार नवीकरण नभएर जस्ता कारणले जागिर छोडेका मानिसका लागि, जागिर छोडेको दिनभन्दा अघिका 1 वर्षमा जम्मा 6 महिना वा बढी भए पुग्छ।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ताबारे”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 3)

तुरुन्तै काम गर्न नसक्ने मानिसले पाउँदैनन्

रोग वा चोटपटक, गर्भावस्था, सुत्केरी, बच्चा हेरचाह, केही समय आराम गर्नका लागि जागिर छोडेको अवस्था जस्तै, तुरुन्तै काम गर्न नसक्ने मानिस “बेरोजगारीको अवस्था” मा नपर्ने भएकाले पाउँदैनन्।

तर, रोग, चोटपटक, गर्भावस्था, सुत्केरी, बच्चा हेरचाह आदिका कारणले लगातार 30 दिन वा बढी काम गर्न नसक्दा, पाउन सकिने अवधि (受給期間) लाई काम गर्न नसकेको दिनजति लम्ब्याउन सकिन्छ। लम्ब्याउन सकिने अवधि बढीमा 3 वर्ष हो।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ताबारे”)

चाहिने कुराहरू

हेलो वर्कमा प्रक्रिया गर्न जाँदा तलका कुरा लिएर जानुहोस्।

लैजानुपर्ने कुरा	विवरण
रिशोकुह्यो	रोजगार बीमा बीमित व्यक्तिको जागिर छोडेको प्रमाणपत्र -1 र -2
माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) थाहा हुने कागज	माई नम्बर कार्ड, सूचना कार्ड, माई नम्बर लेखिएको निवासी अभिलेखको प्रतिलिपि (住民票の写し) मध्ये कुनै 1 वटा
आफू नै हो भनेर थाहा हुने कागज	सवारी चालक अनुमतिपत्र, माई नम्बर कार्ड, फोटो भएको सरकारी कार्यालयले दिएको परिचयपत्र आदिमध्ये कुनै 1 वटा। नभएमा, सार्वजनिक स्वास्थ्य बीमाको बीमित कार्ड आदिमध्ये फरक प्रकारका 2 वटा (फोटोकपी मान्य हुँदैन)
फोटो 2 वटा	हालै खिचेको, अगाडिबाट, कम्मरमाथिको, लम्बाइ 3.0cm × चौडाइ 2.4cm
आफ्नै नाममा भएको बैंक खाताको पासबुक वा क्यास कार्ड	केही वित्तीय संस्थालाई तोक्न सकिँदैन। युचो बैंक (ゆうちょ銀行) तोक्न सकिन्छ

माई नम्बर कार्ड देखाएमा फोटो बुझाउनु पर्दैन। तर, यो प्रक्रियाको बेला र त्यसपछिका हरेक प्रक्रियामा माई नम्बर कार्ड देखाउनुपर्छ
के प्रयोग गर्न सकिन्छ थाहा नभएमा, जानुअघि हेलो वर्कमा सोधेर पक्का गर्दा ढुक्क हुन्छ

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”)

प्रक्रिया गर्ने तरिका

जागिर छोड्दा: रिशोकुह्यो लिने

कम्पनीमा छँदै “रोजगार बीमा बीमित व्यक्तिको प्रमाणपत्र” (雇用保険被保険者証) छ कि छैन पक्का गरिराख्नुहोस्
जागिर छोडेपछि, कम्पनीबाट रिशोकुह्यो (-1 र -2) आउँछ। कम्पनीमै लिन जानुपर्ने अवस्था पनि हुन्छ
कम्पनीबाट रिशोकुह्यो नआएमा, आफू बस्ने क्षेत्र हेर्ने हेलो वर्कमा सल्लाह लिनुहोस्

रिशोकुह्यो पाएपछि, “जागिर छोडेको कारण” (離職理由) को महल राम्ररी जाँच्नुहोस्। वास्तवमा कम्पनीको कारणले बर्खास्त गरिएको भए पनि “आफ्नै कारण (आफ्नै इच्छाले छोडेको, 自己都合)” लेखिएको छ भने, आधारभूत भत्ता पाउन सुरु हुने समय आदिमा बेफाइदा हुन्छ। लेखिएको कारणमा चित्त नबुझेमा हेलो वर्कमा सल्लाह लिन सकिन्छ।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 3)

हेलो वर्कमा: आवेदन र जानकारी सत्र

आफू बस्ने क्षेत्र हेर्ने हेलो वर्कमा काम खोज्ने आवेदन दिनुहोस् र रिशोकुह्यो बुझाउनुहोस्
आवेदनपछि, बेरोजगारीको अवस्था जम्मा 7 दिन नपुगेसम्म आधारभूत भत्ता दिइँदैन। यसलाई “प्रतीक्षा अवधि” (待期) भनिन्छ
तोकिएको दिन र समयको जानकारी सत्र (रोजगार बीमा प्राप्तकर्ताका लागि पहिलो जानकारी सत्र) मा सहभागी हुनुहोस्। यहाँ “प्राप्तकर्ता योग्यता प्रमाणपत्र” (受給資格者証) र “बेरोजगारी प्रमाणीकरण घोषणा फाराम” (失業認定申告書) पाइन्छ, र पहिलो बेरोजगारी प्रमाणीकरणको दिन बताइन्छ

आफ्नो क्षेत्रको हेलो वर्क कहाँ छ भन्ने कुरा, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको सूची (देशभरका हेलो वर्कको ठेगाना) मा खोज्न सकिन्छ।

पाइरहेको बेला: 4 हप्तामा 1 पटकको प्रमाणीकरण र काम खोज्ने

बेरोजगारीको प्रमाणीकरण सिद्धान्ततः 4 हप्तामा 1 पटक हुन्छ। तोकिएको दिन, बेरोजगारी प्रमाणीकरण घोषणा फाराम प्राप्तकर्ता योग्यता प्रमाणपत्रसँगै बुझाउनुहोस्
प्रमाणीकरण गराउने हरेक अवधिमा, सिद्धान्ततः 2 पटक वा बढी काम खोज्ने गतिविधि (求職活動) गरेको रेकर्ड चाहिन्छ। पहिलो प्रमाणीकरणको दिनसम्मको अवधिमा 1 पटक भए पुग्छ
प्रमाणीकरणपछि, सामान्यतया 5 कार्यदिनमा तोकेको खातामा रकम जम्मा हुन्छ

हेलो वर्कमा कामबारे सल्लाह, रोजगारीको परिचय, बायोडाटा (履歴書) लेख्ने तरिकाको मार्गदर्शन, अन्तर्वार्ताको अभ्यास आदि सबै निःशुल्क पाउन सकिन्छ।

कहिलेदेखि र कति दिनको पाइन्छ?

पाउन सुरु हुने समय जागिर छोडेको कारण अनुसार फरक हुन्छ

जागिर छोडेको कारण	पाउन सुरु हुने समय
कम्पनीको कारणले बर्खास्त, कम्पनीले छोड्न सुझाव दिएर छोडेको (退職勧奨)	आवेदन दिएर रिशोकुह्यो स्वीकार गरिएको दिनपछि, बेरोजगारीको अवस्था जम्मा 7 दिन बितेपछि
आफ्नै कारणले छोडेको (自己都合)	7 दिन बितेपछि, थप 1 महिना बितेपछि (5 वर्षभित्र तेस्रो पटक वा त्यसपछि आफ्नै कारणले छोडेको भए 3 महिना)
आफ्नै गम्भीर गल्तीका कारणले बर्खास्त गरिएको	7 दिन बितेपछि, थप 3 महिना बितेपछि

आफ्नै कारणले छोडेको अवस्था आदिमा पाउन नसकिने अवधि हुनुलाई “भुक्तानी प्रतिबन्ध” (給付制限) भनिन्छ। भुक्तानी प्रतिबन्ध भएका मानिसले, त्यो अवधि र त्यसको लगत्तैपछिको प्रमाणीकरण अवधि जोडेर, सिद्धान्ततः 2 पटक वा बढी (भुक्तानी प्रतिबन्ध 3 महिना भएका मानिसले 3 पटक वा बढी) काम खोज्ने गतिविधि गर्नुपर्छ।

(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 3, हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”)

पाइने दिनको सङ्ख्या

पाइने दिनको सङ्ख्या (所定給付日数) जागिर छोडेको दिनको उमेर, रोजगार बीमामा आबद्ध भएको अवधि, जागिर छोडेको कारण आदिले तय हुन्छ, र 90 दिनदेखि 360 दिनसम्म हुन्छ।

कम्पनी टाट पल्टिनु वा बर्खास्त हुनु जस्ता कारणबाहेक अरू कारणले जागिर छोडेका मानिस (आफ्नै कारणले छोडेका मानिस आदि) का लागि, रोजगारी पाउन विशेष गरी गाह्रो मानिएका मानिस (就職困難者) बाहेक, उमेरसँग सम्बन्ध नराखी तलको जस्तो हुन्छ।

रोजगार बीमामा आबद्ध भएको अवधि	पाइने दिन
10 वर्षभन्दा कम	90 दिन
10 वर्ष वा बढी, 20 वर्षभन्दा कम	120 दिन
20 वर्ष वा बढी	150 दिन

कम्पनी टाट पल्टिएर वा बर्खास्त गरिएर जागिर छोडेका मानिसका लागि, उमेर र आबद्ध भएको अवधि अनुसार 90 दिनदेखि 330 दिनसम्म हुन्छ। रोजगारी पाउन गाह्रो मानिएका मानिसका लागि, उमेर र आबद्ध भएको अवधि अनुसार 150 दिनदेखि 360 दिनसम्म हुन्छ। आफ्नो दिनको सङ्ख्या हेलो वर्कको पेजको तालिकामा हेर्नुहोस्, वा हेलो वर्कमा सोध्नुहोस्।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाइने दिनको सङ्ख्या”, हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ताबारे”)

1 दिनमा पाइने रकम

1 दिनमा पाइने रकम (基本手当日額), जागिर छोड्नुअघिका 6 महिनामा हरेक महिना नियमित रूपमा दिइएको तलब (बोनस आदि नजोडी) को जम्मालाई 180 ले भाग गरेको रकम (賃金日額) को लगभग 50〜80% हुन्छ (60 वर्षदेखि 64 वर्षका मानिसका लागि 45〜80%)। तलब कम भएका मानिसका लागि प्रतिशत बढी हुन्छ। 1 दिनमा पाइने रकमको उमेर अनुसार माथिल्लो सीमा हुन्छ।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ताबारे”)

समस्या परेमा र प्रायः सोधिने प्रश्नहरू

रिशोकुह्यो धेरै दिनसम्म नआएमा?

कम्पनीबाट रिशोकुह्यो नआएमा, आफू बस्ने क्षेत्र हेर्ने हेलो वर्कमा सोधपुछ गर्नुहोस्।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”)

प्रक्रिया नगरी 1 वर्ष बितेमा?

पाउन सकिने अवधि (受給期間) सिद्धान्ततः जागिर छोडेको भोलिपल्टदेखि 1 वर्ष हो। पाउने दिन बाँकी भए पनि, यो अवधि बितेपछि पाइँदैन। काम खोज्ने हो भने, चाँडै हेलो वर्कमा प्रक्रिया गर्नुहोस्।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”)

आधारभूत भत्ता पाइरहेको बेला आरुबाइतो गर्न मिल्छ?

काम गरेको वा घरमै सानो काम (内職) गरेको कुरा बेरोजगारीको प्रमाणीकरणको बेला घोषणा गर्नैपर्छ। घोषणा नगरेमा, वा काम खोज्ने गतिविधिबारे झुटो लेखेमा, अनुचित प्राप्ति (不正受給, नियमविपरीत पाउनु) हुन्छ। काम गर्ने योजना भएमा पहिले नै हेलो वर्कमा सल्लाह लिनुहोस्।

(स्रोत: हेलो वर्क इन्टरनेट सेवा “आधारभूत भत्ता पाउने प्रक्रिया”)

कम्पनी टाट पल्टिएर तलब नपाएमा?

कम्पनी टाट पल्टिएर तलब दिन नसक्ने भएमा, नपाएको तलबको केही भाग कम्पनीको सट्टा देशले तिरिदिने व्यवस्था (बाँकी तलबको अग्रिम भुक्तानी, 未払賃金の立替払) छ। श्रम मापदण्ड निरीक्षण कार्यालय (労働基準監督署) मा सल्लाह लिनुहोस्।

(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 3)

बसोबासको हैसियतसम्बन्धी सूचना दिनुपर्छ?

बसोबास कार्ड (जाइर्यु कार्ड) भएका मानिसमध्ये, केही बसोबासको हैसियत भएका मानिसले, कम्पनी छोड्दा जस्ता, आफू सम्बद्ध संस्था (कम्पनी आदि) मा परिवर्तन हुँदा, 14 दिनभित्र क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा कार्यालयमा सूचना दिनुपर्छ। कुन बसोबासको हैसियत पर्छ र सूचनाको प्रकार के हो भन्ने कुरा, अध्यागमन सेवा एजेन्सीको “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 1 को “क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा कार्यालयमा दिने सूचना” मा पक्का गर्नुहोस्।

(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 1)

विदेशी भाषामा परामर्श गर्न सकिने ठाउँ

दोभाषे भएका हेलो वर्क पनि छन्। हेलो वर्कमा जान नसक्दा, केही हेलो वर्कमा विदेशी भाषामा फोन गर्न सकिन्छ। विस्तृत जानकारीका लागि, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको जानकारी (दोभाषे भएका हेलो वर्क, विदेशी भाषामा फोन) हेर्नुहोस्। हेलो वर्क कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने बारे हेलो वर्क (Hello Work) कसरी प्रयोग गर्ने | विदेशीले जापानमा काम खोज्दा (लैजानुपर्ने कुरा, रोजगार खोजी आवेदन, दोभाषे, परिचय पत्र) पढ्नुहोस्
बर्खास्ती वा तलब जस्ता कामका सर्तसम्बन्धी समस्याबारे, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको “विदेशी श्रमिकका लागि परामर्श डायल” (外国人労働者向け相談ダイヤル) र “श्रम सर्त परामर्श हटलाइन” (労働条件相談ほっとライン) मा विदेशी भाषामा फोनबाट परामर्श गर्न सकिन्छ। भाषा अनुसारका फोन नम्बर र बार, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको “विदेशी श्रमिकका लागि परामर्श निकाय” पेजमा पक्का गर्नुहोस्

(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 3, स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालय “विदेशी श्रमिकका लागि परामर्श निकाय” (श्रम सर्त जाँचौँ))

लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू

यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

URLをコピーしました！

URLをコピーしました！

लेखक

NIPPON VISA & LIFE 編集部

NIPPON VISA & LIFE編集部です。日本で暮らす外国人のみなさんに向けて、ごみ出し・交通・病院・役所の手続などの暮らしの情報と、入管・在留に関する公的機関の発表を、11言語でお届けしています。記事は、国や自治体などの公的機関の情報をもとに作成しています。

The NIPPON VISA & LIFE editorial team provides practical information for foreign residents in Japan — garbage sorting, transportation, hospitals and city hall procedures — as well as announcements from public agencies on immigration and residence, in 11 languages. Our articles are based on information from national and local government agencies.