यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा, विदेशी नागरिकताका बच्चा पनि चाहेमा जापानको सरकारी प्राथमिक विद्यालय र निम्न माध्यमिक विद्यालयमा भर्ना हुन सक्छन्। शिक्षण शुल्क र पाठ्यपुस्तक निःशुल्क छन्। आफू बस्ने नगरपालिकाको कार्यालय (शिक्षा समिति, 教育委員会 / kyoiku iinkai) मा “बच्चालाई विद्यालयमा भर्ना गर्न चाहन्छु” भनेर भन्नुबाट सुरु हुन्छ। प्रक्रियाको क्रम, लैजानुपर्ने कुरा र खर्चबारे व्याख्या गर्छौँ।
पहिले निष्कर्ष: भर्नासम्मको क्रम
- आफू बस्ने नगरपालिकाको कार्यालयमा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना (転入届, ठेगाना दर्ता गर्ने प्रक्रिया) गर्नुहोस्
- कार्यालयको काउन्टर र शिक्षा समिति (教育委員会 / kyoiku iinkai, नगरपालिकाका विद्यालयहरू हेर्ने विभाग) लाई बच्चालाई जापानको विद्यालयमा भर्ना गर्न चाहेको कुरा भन्नुहोस्
- शिक्षा समितिबाट पाउने “विदेशी विद्यार्थी भर्ना आवेदन पत्र” (外国人児童生徒入学申請書 / gaikokujin jido seito nyugaku shinseisho) भरेर बुझाउनुहोस्
- शिक्षा समितिबाट “विदेशी विद्यार्थी भर्ना अनुमति पत्र” (外国人児童生徒入学許可書 / gaikokujin jido seito nyugaku kyokasho) लिनुहोस् (त्यही दिन पाइन्छ वा हुलाकबाट आउँछ)। भर्ना हुने विद्यालयको नाम र ठाउँ पक्का गर्नुहोस्
- भर्ना अनुमति पत्र लिएर, बच्चासँगै तोकिएको विद्यालयमा जानुहोस्। शिक्षकसँग अबको विद्यालय जीवनबारे छलफल गर्नुहोस्
कागजातको नाम र प्रक्रियाको तरिका नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
(स्रोत: शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशी विद्यार्थीका लागि विद्यालय भर्ना गाइडबुक” (अङ्ग्रेजी संस्करण, जापानी सहित), अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा)
बालबालिकाको हेरचाह र शिक्षासम्बन्धी लेखहरू जापानमा बालबालिकाको हेरचाह र शिक्षाका आधारभूत कुरा मा क्रमशः राख्दै जानेछौँ।
जापानको प्राथमिक विद्यालय र निम्न माध्यमिक विद्यालयको व्यवस्था
जापानका विद्यालयमा, प्राथमिक विद्यालय 6 वर्ष, निम्न माध्यमिक विद्यालय 3 वर्ष, उच्च माध्यमिक विद्यालय 3 वर्ष र विश्वविद्यालय 4 वर्ष सामान्य ढाँचा हो। प्राथमिक विद्यालय र निम्न माध्यमिक विद्यालयका 9 वर्ष अनिवार्य शिक्षा हुन्।
| विद्यालय | वर्ष | भर्ना हुने उमेर |
|---|---|---|
| प्राथमिक विद्यालय | 6 वर्ष | 6 वर्ष पुगेपछिको पहिलो अप्रिलदेखि |
| निम्न माध्यमिक विद्यालय | 3 वर्ष | प्राथमिक विद्यालय पूरा गरेपछि |
| उच्च माध्यमिक विद्यालय | सामान्यतया 3 वर्ष | निम्न माध्यमिक विद्यालय पूरा गरेपछि (सिद्धान्ततः प्रवेश परीक्षा हुन्छ) |
- विद्यालयको 1 वर्ष अप्रिलमा सुरु भएर मार्चमा सकिन्छ
- अप्रिल 2 देखि अर्को वर्षको अप्रिल 1 सम्म जन्मेका बच्चाहरू एउटै कक्षामा हुन्छन्
- पढाइ सामान्यतया जापानी भाषामा हुन्छ
- प्राथमिक, निम्न माध्यमिक र उच्च माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा फड्को (कक्षा नाघेर माथि जाने) हुँदैन
प्राथमिक र निम्न माध्यमिक विद्यालयबाहेक, 9 वर्ष एउटै विद्यालयमा पढ्ने अनिवार्य शिक्षा विद्यालय, र अपाङ्गता भएका बच्चाहरू पढ्ने विशेष सहायता विद्यालय पनि छन्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा, शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशी विद्यार्थीका लागि विद्यालय भर्ना गाइडबुक”)
विदेशी नागरिकताका बच्चा पनि भर्ना हुन सक्छन्? खर्च कति?
चाहेमा, जापानी बच्चासरह स्वीकार गरिन्छ
जापानी नागरिकताका बच्चाका अभिभावकलाई बच्चालाई प्राथमिक र निम्न माध्यमिक विद्यालयमा पठाउने दायित्व हुन्छ। विदेशी नागरिकताका बच्चाले पनि सरकारी प्राथमिक वा निम्न माध्यमिक विद्यालयमा भर्ना हुन चाहेमा, जापानी बच्चासरह निःशुल्क स्वीकार गरिन्छ र उही शिक्षा पाउन सक्छन्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा, शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशीका लागि विद्यालय भर्ना गाइड” (अङ्ग्रेजी संस्करण, जापानी सहित))
लाग्ने खर्च र नलाग्ने खर्च
| विषय | सरकारी प्राथमिक र निम्न माध्यमिक विद्यालय |
|---|---|
| शिक्षण शुल्क | लाग्दैन |
| पाठ्यपुस्तक | लाग्दैन (हरेक नयाँ कक्षामा, देशले प्रत्येक बच्चालाई दिन्छ) |
| विद्यालयको खाजाको शुल्क (विद्यालयको दिउँसोको खानाको पैसा) | सामान्यतया अभिभावकले तिर्छन्। केही नगरपालिकाले आफ्नै तरिकाले भार घटाएका हुन सक्छन् (प्राथमिक विद्यालयका लागि तल हेर्नुहोस्) |
| विद्यालयका सामग्री, सहायक शैक्षिक सामग्री आदि | अभिभावकले तिर्छन् |
प्राथमिक विद्यालयको खाजाको शुल्क: 2026 अप्रिलदेखि, सरकारी प्राथमिक विद्यालयको खाजाको खाद्य सामग्रीको खर्चमा देशले नगरपालिका आदिलाई सहयोग गर्ने कार्यक्रम (विद्यालयको खाजाको शुल्कको भारमा आधारभूत कटौती) सुरु भएको छ। सिद्धान्ततः अभिभावकले कुनै प्रक्रिया गर्नु पर्दैन। तर, खाद्य सामग्रीको खर्च देशको मापदण्ड रकमभन्दा बढी हुने नगरपालिकामा, अभिभावकले खाजाको शुल्कको केही भाग तिर्नुपर्ने हुन सक्छ। प्राथमिक र निम्न माध्यमिक दुवै विद्यालयमा, खाजाको शुल्क कति तिर्ने भन्ने कुरा विद्यालय वा नगरपालिकाको सूचनाबाट पक्का गर्नुहोस्।
(स्रोत: शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशी विद्यार्थीका लागि विद्यालय भर्ना गाइडबुक”, शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विद्यालयको खाजाको शुल्कको भारमा आधारभूत कटौती”)
पैसा नपुग्दा: अध्ययन सहायता
आर्थिक कारणले विद्यालय जान गाह्रो छ भनी नगरपालिकाको शिक्षा समितिले मानेमा, विद्यालयका सामग्री किन्ने पैसा, खाजाको शुल्क आदिमा सहायता पाउन सकिन्छ (अध्ययन सहायता, 就学援助 / shugaku enjo)। सहायता पाउने सर्त र सहायताको विवरण नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ। आफू बस्ने नगरपालिकाको शिक्षा समितिमा सोध्नुहोस्।
(स्रोत: शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “अध्ययन सहायता प्रणालीबारे (अध्ययन सहायता पोर्टल साइट)”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा)
भर्ना प्रक्रिया र लैजानुपर्ने कुरा
1. कार्यालयमा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना गरेर, विद्यालयमा भर्ना गर्न चाहेको कुरा भन्ने
जापान आएर बस्ने ठाउँ तय भएपछि, पहिले नगरपालिकाको कार्यालयमा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना (転入届) गर्नुहोस्। त्यतिबेला, काउन्टर र शिक्षा समितिलाई “बच्चालाई विद्यालयमा भर्ना गर्न चाहेकाले, प्रक्रिया गरिदिनुहोस्” भन्नुहोस्। बसाइँसराइ (आगमन) सूचनाबारे बसाइँसराइ (आगमन) सूचना र निवासी अभिलेख | जापान आएर ठेगाना तय भएपछि 14 दिनभित्र नगरपालिकामा (लैजानुपर्ने कुरा, प्रक्रिया, सर्दा) पढ्नुहोस्।
अप्रिलमा प्राथमिक विद्यालयको कक्षा 1 (वा निम्न माध्यमिक विद्यालयको कक्षा 1) मा पुग्ने उमेरका बच्चाका लागि, शिक्षा समितिबाट “विद्यालय भर्ना सूचना” (就学案内 / shugaku annai, भर्नाको जानकारी) आउन सक्छ। भर्ना गर्न चाहेमा, लेखिएको मितिभित्र आवेदन पत्र बुझाउनुहोस्।
2. विद्यालयमा लैजानुपर्ने कुरा
- शिक्षा समितिबाट पाएको “विदेशी विद्यार्थी भर्ना अनुमति पत्र” (外国人児童生徒入学許可書 / gaikokujin jido seito nyugaku kyokasho)
- स्वदेशको विद्यालयका कागजात (अध्ययनरत प्रमाणपत्र, लब्धाङ्क पत्र आदि)
3. विद्यालयमा छलफल गरिने कुरा
विद्यालयमा, बच्चाको विद्यालय जीवन राम्रोसँग चलोस् भनेर अभिभावकसँग तलका जस्ता कुरा छलफल गरिन्छ। जवाफ तयार गरेर राख्नुभयो भने ढुक्क हुन्छ।
- बच्चाको नाम (बोलाउने नाम), जन्म मिति, जापान आएको दिन, नागरिकता, ठेगाना
- जापानमा बस्ने योजना भएको अवधि
- स्वदेशमा कति वर्ष विद्यालय गएको, कुन कक्षामा थियो
- जापानी भाषा पढेको छ कि छैन
- रोग वा एलर्जी
- मन पर्ने विषय, सिपालु कुरा, भविष्यको चाहना
- परिवार र सम्पर्क ठाउँ (आपत्कालमा, काम गर्ने ठाउँ, दोभाषे गरिदिने व्यक्ति आदि)
- विद्यालय जाने र फर्कने तरिका
कुन कक्षामा पढ्ने?
जापानका विद्यालयमा, कक्षा सिद्धान्ततः उमेरबाट तय हुन्छ। त्यसैले, स्वदेशको विद्यालयको कक्षासँग नमिल्न सक्छ।
तर, जापानी भाषाको क्षमता अझै पर्याप्त नभएको जस्ता कारणले उमेर अनुसारको कक्षामा पढ्नु उचित छैन भनी निर्णय भएमा, केही समय तल्लो कक्षामा भर्ना हुन पनि सक्छ।
यसबाहेक, केही नगरपालिकामा, जापानी भाषाको शिक्षण राम्रोसँग पाउन तोकिएको विद्यालय अर्को विद्यालयमा बदल्न सकिने अवस्था हुन्छ। अपाङ्गता भएमा, विशेष सहायता विद्यालय, वा प्राथमिक र निम्न माध्यमिक विद्यालयको विशेष सहायता कक्षामा भर्ना हुन सकिने अवस्था पनि हुन्छ। यी सबैका लागि नगरपालिकाको शिक्षा समितिसँग सल्लाह लिनुहोस्।
विद्यालय जीवनमा थाहा पाउनुपर्ने कुरा
- विद्यालयको खाजा: धेरै प्राथमिक र निम्न माध्यमिक विद्यालयमा दिउँसोको खाना (खाजा) हुन्छ। बच्चाहरू आफैँ बाँड्ने र सफा गर्ने गर्छन्। स्वास्थ्य वा धर्मको कारणले खान नमिल्ने कुरा भएमा, कक्षा शिक्षकसँग सल्लाह लिनुहोस्
- सरसफाइ: बच्चाहरूले आफ्नो कक्षाकोठा, विद्यालयको मैदान आदि बाँडेर सफा गर्छन्
- भित्री जुत्ता: धेरै विद्यालयमा, भवनभित्र भित्री जुत्ता (कोठाभित्र लगाउने जुत्ता) मा फेरिन्छ
- पहिरन: धेरैजसो प्राथमिक विद्यालयमा पहिरनको नियम हुँदैन। निम्न माध्यमिक विद्यालयमा, प्रायः विद्यालय अनुसार पहिरनको नियम (पोसाक आदि) हुन्छ
- सत्र र बिदा: धेरै विद्यालयले 1 वर्षलाई 2 वा 3 सत्रमा बाँड्छन्, र गर्मी बिदा, जाडो बिदा र वसन्त बिदा हुन्छ। कार्यक्रमको नाम र समय क्षेत्र र विद्यालय अनुसार फरक हुन्छ
- PTA: अभिभावक र शिक्षकको संस्था हो। विद्यालय आउँदा-जाँदाको सुरक्षाको निगरानी जस्ता काम गर्छ
- शिक्षकसँग कुरा गर्ने अवसर: अभिभावक भेला र व्यक्तिगत भेट (कक्षा शिक्षकसँग 1 जना-1 जना कुरा गर्ने भेट) हुन्छन्। केही विद्यालयमा, अभिभावकले अनुरोध गरेमा दोभाषेको व्यवस्था गरिदिन पनि सक्छन्
सर्दा वा स्वदेश फर्कँदा
जापानभित्रै सरेर विद्यालय फेरिँदा
- अहिलेको विद्यालयलाई सर्ने कुरा भन्नुहोस्
- अहिलेको विद्यालयबाट “अध्ययनरत प्रमाणपत्र” (在学証明書 / zaigaku shomeisho) र “पाठ्यपुस्तक प्राप्ति प्रमाणपत्र” (教科用図書給与証明書 / kyokayo tosho kyuyo shomeisho, पाठ्यपुस्तक पाएको प्रमाण) लिनुहोस्
- अहिलेको नगरपालिकाको कार्यालयमा बसाइँसराइ (प्रस्थान) सूचना (転出届) गर्नुहोस्
- नयाँ नगरपालिकाको कार्यालयमा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना (転入届) गर्नुहोस् (सरेको 14 दिनभित्र)
- नयाँ नगरपालिकाको शिक्षा समितिबाट “सरुवा भर्ना अनुमति पत्र” (転入学許可書 / tennyugaku kyokasho) (वा भर्ना अनुमति पत्र) लिनुहोस्
- नयाँ विद्यालयमा अध्ययनरत प्रमाणपत्र र पाठ्यपुस्तक प्राप्ति प्रमाणपत्र बुझाउनुहोस्
विद्यालय फेर्दा, पहिल्यै अहिलेको विद्यालय वा शिक्षा समितिसँग सल्लाह लिनुहोस्। सर्दाको सम्पूर्ण प्रक्रिया जापानमा सर्दाको प्रक्रियाको जाँचसूची | बसाइँसराइ (प्रस्थान) सूचना, बसाइँसराइ (आगमन) सूचना, बसोबास कार्ड, बिजुली, ग्यास, पानी, हुलाक फर्वार्डिङ मा राखिएको छ।
स्वदेश फर्कँदा
स्वदेश फर्कने जस्ता कारणले जापान छोड्दा पनि, पहिल्यै विद्यालय वा नगरपालिकाको शिक्षा समितिसँग सल्लाह लिनुहोस्।
समस्या परेमा र प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
निम्न माध्यमिक विद्यालय पूरा नगरेका 15 वर्ष वा माथिका मानिसका लागि?
स्वदेश वा जापानमा अनिवार्य शिक्षा पूरा नगरेका, वा विभिन्न कारणले राम्रोसँग पढ्न नपाएका मानिसहरू पढ्न सक्ने “राति पढाइ हुने निम्न माध्यमिक विद्यालय” (夜間中学 / yakan chugaku) छ। यो सरकारी निम्न माध्यमिक विद्यालय भएकाले शिक्षण शुल्क लाग्दैन। भर्ना हुन चाहेमा, पहिले आफू बस्ने नगरपालिकाको शिक्षा समितिसँग सल्लाह लिनुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा, शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “राति पढाइ हुने निम्न माध्यमिक विद्यालयमा पढ्न चाहनेहरूका लागि”)
जापानी विद्यालयबाहेक छान्न सकिने विद्यालय?
मुख्य रूपमा विदेशी बच्चाहरूको शिक्षाका लागि “विदेशी विद्यालय” पनि छन्। विद्यालय अनुसार भाषा, पढाइने विषयवस्तु, पास भएपछिको थप पढाइ आदि फरक हुन्छन्। बच्चालाई सुहाउने विद्यालय छान्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा)
निम्न माध्यमिक विद्यालय पूरा गरेपछि?
निम्न माध्यमिक विद्यालय पूरा गरेका धेरैजसो मानिस उच्च माध्यमिक विद्यालयमा जान्छन्। उच्च माध्यमिक विद्यालयमा भर्ना हुन, सिद्धान्ततः प्रवेश परीक्षा हुन्छ। उच्च माध्यमिक विद्यालयको शिक्षण शुल्कका लागि “उच्च माध्यमिक विद्यालय आदि अध्ययन सहायता रकम” (高等学校等就学支援金) भन्ने सहयोग छ, र यो पाउन आवेदन दिनुपर्छ (विद्यालयबाट जानकारी आउँछ)।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा, शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशीका लागि विद्यालय भर्ना गाइड”)
विद्यालयबारे विदेशी भाषामा सल्लाह लिन चाहेमा?
- भर्ना, दुर्व्यवहार (बुलिङ), विद्यालय जान नसक्ने अवस्था (फुतोको) आदिका लागि, नगरपालिकाको शिक्षा समिति (सरकारी उच्च माध्यमिक विद्यालय र विशेष सहायता विद्यालयका लागि, मुख्य रूपमा प्रिफेक्चरको शिक्षा समिति) सल्लाह लिने ठाउँ हो
- प्रिफेक्चर वा नगरपालिकाका कार्यालयमा, शिक्षाबारे पनि सल्लाह लिन सकिने विदेशीका लागि परामर्श काउन्टर भएका ठाउँ छन्। भाषा काउन्टर अनुसार फरक हुन्छ। “(नगरपालिकाको नाम) 外国人 相談窓口” भनेर खोज्नुहोस्, वा कार्यालयमा सोध्नुहोस्
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको साइट “CASTA-NET (かすたねっと)” मा, विदेशसँग सम्बन्धित बच्चाहरूको पढाइमा उपयोगी बहुभाषिक सामग्री खोज्न सकिन्छ
(स्रोत: शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशी विद्यार्थीका लागि विद्यालय भर्ना गाइडबुक”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 5 शिक्षा, शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “CASTA-NET (かすたねっと)”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” 8औँ संस्करण (अध्याय 5 शिक्षा)
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशी विद्यार्थीका लागि विद्यालय भर्ना गाइडबुक” (अङ्ग्रेजी संस्करण, जापानी सहित)
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशीका लागि विद्यालय भर्ना गाइड” (अङ्ग्रेजी संस्करण, जापानी सहित)
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विदेशी विद्यार्थीका लागि विद्यालय भर्ना गाइडबुक” (भाषा अनुसारका संस्करणको सूची)
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “विद्यालयको खाजाको शुल्कको भारमा आधारभूत कटौती”
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “अध्ययन सहायता प्रणालीबारे (अध्ययन सहायता पोर्टल साइट)”
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “राति पढाइ हुने निम्न माध्यमिक विद्यालयमा पढ्न चाहनेहरूका लागि”
- शिक्षा, संस्कृति, खेलकुद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय “CASTA-NET (かすたねっと)”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
