यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापान आएर बस्ने ठाउँ (ठेगाना) तय भएपछि, बस्न सुरु गरेको दिनदेखि 14 दिनभित्र, आफू बस्ने नगरपालिकाको कार्यालयमा “बसाइँसराइ (आगमन) सूचना” (転入届, तेन्न्युउ तोदोके। नयाँ ठाउँमा बस्न थालेको जानकारी दिने सूचना) दिनुपर्छ। लैजानुपर्ने कुरा बसोबास कार्ड (在留カード) हो। सूचना दिएपछि, तपाईंको निवासी अभिलेख (住民票, जुमिन्ह्यो। त्यहाँ बस्ने मानिसको अभिलेख) बनाइन्छ, र बसोबास कार्डको ठेगाना पनि दर्ता हुन्छ।
पहिले पूरा प्रक्रिया हेरौँ
- बस्ने ठाउँ तय गर्ने (अपार्टमेन्ट, छात्रावास, सेयर हाउस आदि)
- बस्न सुरु गरेको 14 दिनभित्र, ठेगाना भएको नगरपालिकाको कार्यालयमा जाने
- काउन्टरमा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना बुझाउने (बसोबास कार्ड देखाउने)
- बसोबास कार्डमा दर्ता हुने ठेगाना (बसोबास स्थान, 住居地) पनि सँगसँगै दर्ता हुन्छ
- निवासी अभिलेख बनाइन्छ
- पछि, माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर, マイナンバー। 12 अङ्कको नम्बर) को सूचना आइपुग्छ
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी (ISA) “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2 नगरपालिकामा गर्ने प्रक्रिया)
सूचना दिनुपर्ने व्यक्ति
विदेशीहरूमध्ये, तलका व्यक्तिहरूले नगरपालिकामा ठेगानाको सूचना दिनुपर्छ।
- बसोबास कार्ड भएका व्यक्ति (मध्यम-दीर्घकालीन बसोबासकर्ता (中長期在留者)। 3 महिनाभन्दा बढी जापानमा बस्ने व्यक्ति आदि)
- विशेष स्थायी बसोबासकर्ता (特別永住者)
- अस्थायी शरण (一時庇護, इचिजी हिगो) को अनुमति वा अस्थायी बसाइको अनुमति (仮滞在) पाएका व्यक्ति
- जापानमा जन्मिएको, वा जापानी नागरिकता गुमाएको कारणले जापानमा रहेका व्यक्ति (सङ्क्रमणकालीन बसाइकर्ता, 経過滞在者)
पर्यटन जस्ता कामका लागि “अल्पकालीन बसाइ (短期滞在)” मा आएका व्यक्ति, र बसाइ अवधि 3 महिना वा सोभन्दा कम भएका व्यक्तिलाई बसोबास कार्ड जारी नहुने भएकाले, उनीहरू यो सूचनाको दायरामा पर्दैनन्।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विदेशी निवासीसम्बन्धी आधारभूत निवासी दर्ता प्रणाली”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2)
म्याद, लैजानुपर्ने कुरा र शुल्क
| विषय | विवरण |
|---|---|
| म्याद | बस्न सुरु गरेको दिनदेखि 14 दिनभित्र |
| जाने ठाउँ | ठेगाना भएको नगरपालिकाको कार्यालय (निवासी दर्ता हेर्ने काउन्टर) |
| लैजानुपर्ने कुरा | बसोबास कार्ड (विमानस्थलमा नपाएका व्यक्तिले राहदानी) |
| परिवारसँग बस्ने भए | विवाह प्रमाणपत्र, जन्म प्रमाणपत्र आदि, पारिवारिक सम्बन्ध प्रमाणित गर्ने सार्वजनिक कागजात (जापानी अनुवाद संलग्न गर्ने) |
| शुल्क | अध्यागमनको बसोबास स्थानको सूचनाका रूपमा कुनै शुल्क लाग्दैन |
- विमानस्थलमा बसोबास कार्ड नपाएका व्यक्ति (नारिता, हानेदा, चुबु, कान्साई, शिन चितोसे, कोबे, हिरोशिमा, फुकुओका बाहेकका विमानस्थल वा बन्दरगाहबाट प्रवेश गरेका व्यक्ति) ले राहदानी लिएर जानुहोस्। बसोबास कार्ड, सूचना दिएपछि हुलाकबाट आइपुग्छ।
- पारिवारिक सम्बन्ध प्रमाणित गर्ने कागजात आफ्नो देशको सार्वजनिक निकायले जारी गरेको हुनुपर्छ। विदेशी भाषाको कागजातमा जापानी अनुवाद संलग्न गर्नुहोस्।
- अध्यागमनको “बसोबास स्थानको सूचना” (住居地の届出) मा शुल्क लाग्दैन।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नयाँ अवतरणपछि बसोबास स्थानको सूचना”, आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “Move in / Move out”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”)
कार्यालयको काउन्टरको नाम, सेवा समय र सूचना फारामको ढाँचा नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ। जानुअघि, नगरपालिकाको वेबसाइटमा “転入届 外国人” (बसाइँसराइ (आगमन) सूचना विदेशी), “住民異動届” (निवासी परिवर्तन सूचना) जस्ता शब्दले खोज्नुहोस्।
कार्यालयमा गर्ने तरिका
1. सूचना फाराम भर्ने
काउन्टरमा “निवासी परिवर्तन सूचना” (住民異動届। बसाइँसराइ (आगमन) सूचना) को फाराम लिएर, नाम, जन्म मिति, राष्ट्रियता, नयाँ ठेगाना, बस्न सुरु गरेको मिति आदि लेख्नुहोस्। फारामको नाम र भर्ने तरिका नगरपालिका अनुसार फरक हुने भएकाले, नबुझेमा काउन्टरका कर्मचारीलाई सोध्नुहोस्।
2. बसोबास कार्ड देखाउने
काउन्टरमा बसोबास कार्ड देखाउनुहोस्। बसाइँसराइ (आगमन) सूचना दिँदा, बसोबास कार्डको बसोबास स्थानको सूचना पनि सँगसँगै पूरा हुन्छ। अध्यागमन (क्षेत्रीय अध्यागमन सेवा कार्यालय) मा छुट्टै जानु पर्दैन।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विदेशी निवासीसम्बन्धी आधारभूत निवासी दर्ता प्रणाली”)
3. निवासी अभिलेख बन्छ
सूचना दिएपछि, तपाईंको निवासी अभिलेख बनाइन्छ। निवासी अभिलेखमा नाम, जन्म मिति, लिङ्ग, ठेगाना आदि लेखिन्छ। त्यहाँ बसिरहेको प्रमाणित गर्ने कागजातका रूपमा, निवासी अभिलेखको प्रतिलिपि (住民票の写し। प्रतिलिपिको प्रमाणपत्र) कार्यालयबाट लिन सकिने हुन्छ (शुल्क लाग्छ। शुल्क नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ)।
निवासी अभिलेखको प्रतिलिपि काम, बैंक, मोबाइल फोनको सम्झौता आदिमा माग गरिन सक्छ।
4. माई नम्बरको सूचना आइपुग्छ
निवासी अभिलेख बनेपछि, नगरपालिकाबाट माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर। जापानमा सामाजिक सुरक्षा, कर र विपद् व्यवस्थापनका प्रक्रियामा प्रयोग हुने 12 अङ्कको नम्बर) को सूचना आइपुग्छ। माई नम्बर कार्ड बनाउन चाहनेले, सूचनासँगै आउने आवेदन फारामबाट आवेदन दिन सक्छन्। पहिलो पटकको आवेदन निःशुल्क हुन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2)
5. अरू प्रक्रियाबारे पनि जानकारी दिइन सक्छ
आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालयले, बसाइँसराइ (आगमन) सूचना जस्ता निवासीका सूचनाहरू र राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा (国民健康保険) जस्ता विभिन्न प्रशासनिक सेवाका सूचनाहरू एकैसाथ गर्न सकिने बनाएर प्रक्रिया सजिलो बनाइएको बताएको छ। कुन प्रक्रिया आवश्यक हुन्छ भन्ने कुरा काम गर्ने तरिका र परिवार अनुसार फरक हुन्छ। काउन्टरमा “अरू केही प्रक्रिया गर्नुपर्छ कि?” भनेर सोध्नुहोस्।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विदेशी निवासीसम्बन्धी आधारभूत निवासी दर्ता प्रणाली”)
सर्दा (बसाइँ सर्दा)
जापानभित्रै सर्दा पनि सूचना दिनुपर्छ।
| सर्ने प्रकार | गर्नुपर्ने काम |
|---|---|
| अर्को नगरपालिकामा सर्ने | सर्नुअघि, हालको नगरपालिकामा बसाइँसराइ (प्रस्थान) सूचना (転出届) दिने → सरेको 14 दिनभित्र, नयाँ नगरपालिकामा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना (転入届) दिने |
| उही नगरपालिकाभित्र सर्ने | सरेको 14 दिनभित्र, हालको नगरपालिकामा उही नगरपालिकाभित्र ठेगाना परिवर्तन सूचना (転居届) दिने |
| जापान छोडेर विदेश सर्ने | सर्नुअघि, हालको नगरपालिकामा बसाइँसराइ (प्रस्थान) सूचना (転出届) दिने |
- बसाइँसराइ (प्रस्थान) सूचना दिएपछि “प्रस्थान प्रमाणपत्र” (転出証明書) पाइन्छ। नयाँ नगरपालिकामा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना दिँदा यो लिएर जानुहोस्।
- बसाइँसराइ (आगमन) सूचना वा ठेगाना परिवर्तन सूचना दिँदा, बसोबास कार्डको ठेगाना परिवर्तनको सूचना (अध्यागमनमा दिने बसोबास स्थान परिवर्तनको सूचना) पनि दिएको मानिन्छ।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “Move in / Move out”, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “बसोबास स्थान परिवर्तनको सूचना”, आधारभूत निवासी दर्ता ऐन धारा 22 देखि धारा 24)
बसोबास कार्डको ठेगाना परिवर्तन र बसोबास कार्डसम्बन्धी अन्य प्रक्रियाबारे बसोबास कार्ड (在留カード) भनेको के हो? नयाँ ढाँचा・विशेष बसोबास कार्ड कसरी पढ्ने, र नवीकरण・ठेगाना परिवर्तन・हराएमा गर्ने प्रक्रिया मा संक्षेपमा राखिएको छ।
समस्या परेमा・धेरैले सोध्ने प्रश्न
14 दिन नाघिसकेमा के गर्ने?
सकेसम्म चाँडो, नगरपालिकाको कार्यालयमा सूचना दिनुहोस्। आधारभूत निवासी दर्ता ऐन (住民基本台帳法) मा, उचित कारणबिना सूचना नदिने वा झुटो सूचना दिने व्यक्तिलाई 50,000 येनसम्मको प्रशासनिक जरिवाना (過料, कार्यो। पैसा तिर्नुपर्ने सजाय) लाग्न सक्ने व्यवस्था छ।
साथै, बसोबास कार्डको ठेगानाको सूचना अध्यागमनसम्बन्धी कानून (अध्यागमन ऐन, 入管法) ले पनि तोकेको दायित्व हो।
(स्रोत: आधारभूत निवासी दर्ता ऐन धारा 52, अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नयाँ अवतरणपछि बसोबास स्थानको सूचना”)
आफैँ कार्यालय जान नसकेमा के गर्ने?
आधारभूत निवासी दर्ता ऐनमा, घरमूली (世帯主, सेताइनुशी। एउटै परिवारको प्रतिनिधि) ले एउटै परिवारका सदस्य (世帯員) को सट्टामा सूचना दिन सक्छन्। एउटै परिवारका सदस्य बाहेक (अर्कै ठाउँमा बस्ने परिवारका सदस्य वा साथी आदि) लाई गुहार्दा, जिम्मा दिइएको देखाउने कागजात (अख्तियारनामा (委任状) आदि) माग गरिन्छ। काउन्टरमा जाने व्यक्तिले आफ्नो पहिचान खुल्ने कागजात पनि लैजानुहोस्।
आवश्यक कागजात नगरपालिका अनुसार फरक हुने भएकाले, जानुअघि नगरपालिकाको वेबसाइटमा जाँच्नुहोस्।
(स्रोत: आधारभूत निवासी दर्ता ऐन धारा 26・धारा 27)
बसाइको म्याद नाघेमा निवासी अभिलेखको के हुन्छ?
बसाइ अवधि नवीकरण अनुमति (在留期間の更新許可) जस्ता प्रक्रिया नगरी बसाइको म्याद नाघेर बसोबासको हैसियत (在留資格) समाप्त भएमा, निवासी अभिलेख पनि हट्छ। बसाइको म्याद नबिर्सनुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2)
काउन्टरमा जापानी भाषा नबुझेमा के गर्ने?
कतिपय नगरपालिकामा दोभाषे वा बहुभाषी जानकारी उपलब्ध हुन्छ। आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालयको कल सेन्टर (बहुभाषी दोभाषे सेवा) ले आधारभूत निवासी दर्ता प्रणालीसम्बन्धी सोधपुछको जवाफ दिनुका साथै, नगरपालिकाका कर्मचारीले अनुरोध गरेमा, काउन्टरमा आएका विदेशीसँग दोभाषेको काम गर्छ।
- फोन नम्बर: 050-1720-0849
- सेवा समय: 8:30 देखि 17:30 सम्म (शनिबार, आइतबार, सार्वजनिक बिदा र वर्षान्त・नयाँ वर्षको बिदा बाहेक)
- सञ्चालन अवधि: रेइवा 8 (令和8年) अप्रिल 1 देखि रेइवा 9 (令和9年) मार्च 31 सम्म
- भाषा: जापानी, अङ्ग्रेजी, चिनियाँ, कोरियाली, स्पेनिस, पोर्चुगिज, भियतनामी, थाई, इन्डोनेसियाली, टागालोग, नेपाली, म्यानमार भाषा
तपाईंको निवासी अभिलेखसम्बन्धी व्यक्तिगत प्रश्नहरू, तपाईं बस्ने नगरपालिकाको काउन्टरमा सोध्न भनिन्छ।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विदेशी निवासीसम्बन्धी आधारभूत निवासी दर्ता प्रणाली”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “विदेशी निवासीसम्बन्धी आधारभूत निवासी दर्ता प्रणाली”
- आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “Basic Resident Registration System for Foreign Residents｜Move in / Move out”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “नयाँ अवतरणपछि बसोबास स्थानको सूचना”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “बसोबास स्थान परिवर्तनको सूचना”
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”
- e-Gov कानून खोज “आधारभूत निवासी दर्ता ऐन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
