यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा तपाईंको निवासी अभिलेख (住民票, जुमिन्ह्यो। त्यहाँ बस्ने मानिसको अभिलेख) बनेपछि, विदेशीको पनि 12 अङ्कको माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) तय हुन्छ, र नगरपालिकाबाट हुलाकमार्फत आउँछ। यो नम्बर काम, कर, पेन्सन, बैंक आदिका प्रक्रियामा प्रयोग हुन्छ। माई नम्बर कार्ड चाहने मानिसले आवेदन दिएर बनाउने कार्ड हो। बसाइ अवधि भएका मानिसले बसाइ अवधि नवीकरण गरेपछि नगरपालिकामा कार्डको म्याद थप गर्नुपर्छ।
पहिले पूरा प्रक्रिया हेरौँ
- नगरपालिकाको कार्यालयमा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना (ठेगानाको सूचना) दिने
- निवासी अभिलेख बन्छ, र माई नम्बर (12 अङ्कको नम्बर) तय हुन्छ
- नगरपालिकाबाट नम्बर जानकारी दिने कागजात (व्यक्तिगत नम्बर सूचनापत्र, 個人番号通知書) हुलाकमार्फत आउँछ
- कार्ड चाहने मानिसले माई नम्बर कार्डका लागि आवेदन दिने (पहिलो पटक निःशुल्क)
- करिब 1 महिनामा “लिन आउनुहोस्” भन्ने पोस्टकार्ड आउँछ, र कार्यालयमा गएर कार्ड बुझ्ने
- बसाइ अवधि नवीकरण गरेपछि, कार्डको म्याद सकिनुअघि नगरपालिकामा म्याद थपको प्रक्रिया गर्ने
बसाइँसराइ (आगमन) सूचना कसरी दिने भन्ने कुरा बसाइँसराइ (आगमन) सूचना र निवासी अभिलेख | जापान आएर ठेगाना तय भएपछि 14 दिनभित्र नगरपालिकामा मा समेटिएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2, डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) बारे”)
माई नम्बर भनेको के हो
माई नम्बर जापानमा सामाजिक सुरक्षा, कर, विपद् व्यवस्थापन आदिका प्रक्रिया गर्दा तपाईंलाई पक्का चिन्नका लागि दिइने 12 अङ्कको नम्बर हो। निवासी अभिलेख भएका सबैलाई दिइन्छ, र विदेशी नागरिकता भएका मानिसलाई पनि निवासी अभिलेख भएमा दिइन्छ।
- नम्बर सिद्धान्ततः सधैँ उही रहन्छ। जापानभित्र सरे पनि परिवर्तन हुँदैन।
- जापान छाडेर फेरि जापानमा बस्न आएमा पनि पहिलेकै नम्बर प्रयोग हुन्छ।
- आफ्नो इच्छाले नम्बर परिवर्तन गर्न सकिँदैन। नम्बर चुहिएर दुरुपयोग हुने डर भएमा मात्र परिवर्तन गर्न सकिन्छ।
- नम्बर जानकारी दिने “सूचना कार्ड” (कागजको कार्ड) रेइवा वर्ष 2 (令和2年) को 5 महिनाको 25 गते (मे 25) खारेज भयो। अहिले “व्यक्तिगत नम्बर सूचनापत्र” (個人番号通知書) भन्ने कागजातबाट जानकारी दिइन्छ।
(स्रोत: डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर प्रणाली भनेको के हो”, डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) बारे”)
माई नम्बर प्रयोग हुने अवस्था
अध्यागमन सेवा एजेन्सीको “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” ले माई नम्बर चाहिने अवस्थाको रूपमा तलका कुराहरू उल्लेख गरेको छ।
- पेन्सन वा बालबालिका हुर्काउने भत्ता पाउँदा, स्वास्थ्य सेवा पाउँदा
- विदेशमा पैसा पठाउँदा, विदेशबाट पैसा पाउँदा
- बैंकमा खाता खोल्दा
त्यस्तै, कम्पनी आदिमा काम गर्दा, काम गर्ने ठाउँले तपाईंको माई नम्बर सोध्छ। किनभने काम गर्ने ठाउँले तलबको करसम्बन्धी कागजात (स्रोतमा कर कट्टी प्रमाणपत्र, 源泉徴収票 आदि) र सामाजिक बीमाको सूचनामा कर्मचारीको माई नम्बर लेखेर सरकारी कार्यालयमा बुझाउनुपर्छ।
बैंक खाता कसरी खोल्ने भन्ने कुरा जापानमा बैंक खाता कसरी खोल्ने | चाहिने कुरा・खाता खोल्न नसकिने कारण मा समेटिएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2, डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: निजी व्यवसायीले गर्ने व्यवहार बारे”)
नम्बर अरूलाई बताउँदा हुन्छ?
माई नम्बर कानुन वा स्थानीय नियमले तोकेका प्रक्रिया (सामाजिक सुरक्षा, कर, विपद् व्यवस्थापन आदि) मा मात्र प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यसबाहेकका उद्देश्यले पसल वा कम्पनीले माई नम्बर माग्न पाउँदैनन्।
- पसल आदिमा माई नम्बर कार्डलाई परिचयपत्रको रूपमा देखाउँदा, अर्को पक्षले कार्डको पछाडिको नम्बर सारेर लेख्न वा फोटोकपी गर्न पाउँदैन।
- नम्बर देखिएको मात्रले, त्यो नम्बरले मात्र प्रक्रिया गर्न नसकिने भएकाले तुरुन्तै जानकारी निकाल्न वा दुरुपयोग गर्न सकिँदैन भनी डिजिटल एजेन्सीले बताएको छ।
- माई नम्बर प्रणालीको नाममा हुने ठगीका फोन, इमेल, चिठी र घरमै आउने भेटघाटबारे डिजिटल एजेन्सीले सावधान रहन आग्रह गरेको छ। शङ्का लागेमा पैसा तिर्नु वा व्यक्तिगत जानकारी दिनुअघि सल्लाह लिनुहोस्।
पैसासम्बन्धी समस्याको सल्लाह लिने ठाउँ उपभोक्ता हटलाइन 188 मा समेटिएको छ।
(स्रोत: डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: निजी व्यवसायीले गर्ने व्यवहार बारे”, डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर कार्डको सुरक्षा”, डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर प्रणाली भनेको के हो”)
माई नम्बर कार्ड भनेको के हो
माई नम्बर कार्ड IC चिप (जानकारी राख्ने सानो पार्ट) भएको, अनुहारको फोटोसहितको प्लास्टिकको कार्ड हो। बनाउने कि नबनाउने भन्ने कुरा आफैँले निर्णय गर्ने हो (चाहने मानिसले आवेदन दिन्छ)।
| भाग | लेखिएका कुरा |
|---|---|
| अगाडि | नाम, ठेगाना, जन्म मिति, लिङ्ग, अनुहारको फोटो, मान्य अवधि |
| पछाडि | माई नम्बर |
कार्डले गर्न सकिने कुरा
- आधिकारिक परिचय प्रमाणको कागजातको रूपमा प्रयोग गर्ने
- आयकरको विवरण अनलाइनबाट बुझाउने
- बालबालिकाको भत्ता र डे-केयर (保育所) को आवेदन अनलाइनबाट दिने
- कन्भिनियन्स स्टोरमा निवासी अभिलेखको प्रतिलिपि जस्ता प्रमाणपत्र निकाल्ने (बिदाको दिनमा पनि सकिन्छ। नसकिने नगरपालिका पनि छन्)
- स्वास्थ्य बीमा कार्डको रूपमा प्रयोग गर्ने (छुट्टै प्रयोग दर्ता चाहिन्छ)
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2, आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “माई नम्बर कार्ड भएका विदेशी निवासी सबैलाई”)
कार्डको आवेदन र बुझ्ने तरिका
आवेदन दिने तरिका
बसाइँसराइ (आगमन) सूचना दिँदा, कार्यालयमै कार्डको आवेदन फारम बुझाउन सकिने अवस्था हुन्छ (नसकिने नगरपालिका पनि छन्)। पहिलो पटकको आवेदन निःशुल्क हो।
त्यतिबेला आवेदन नदिएका मानिसको घरमा पछि आवेदन फारम आउँछ। आवेदन फारम प्रयोग गरेर तलका मध्ये कुनै एक तरिकाले आवेदन दिनुहोस्।
| तरिका | कसरी गर्ने |
|---|---|
| स्मार्टफोन | अनुहारको फोटो खिचेर, आवेदन फारमको QR कोडबाट आवेदनको वेबसाइटमा जाने |
| कम्प्युटर | डिजिटल क्यामेराले अनुहारको फोटो खिचेर, आवेदनको वेबसाइटमा जाने |
| हुलाक | आवेदन फारममा अनुहारको फोटो टाँसेर, चाहिने कुरा लेखेर, पठाउने खाममा राखेर पोस्ट बक्समा हाल्ने |
| परिचय फोटो खिच्ने मेसिन | मिल्ने मेसिनमा आवेदन फारमको QR कोड पढाएर, फोटो खिचेर पठाउने (फोटोको शुल्क लाग्छ) |
| नगरपालिकाको काउन्टर | आवेदन फारम भरेर आफू बस्ने नगरपालिकामा बुझाउने (नसकिने नगरपालिका पनि छन्) |
चाँडै बसाइ अवधि नवीकरण वा बसोबासको हैसियत परिवर्तनको आवेदन दिन लागेका मानिसले, त्यसको नतिजा आएर बसाइ अवधि समाप्त हुने मिति परिवर्तन भएपछि मात्र कार्डको आवेदन दिन आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2, आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “माई नम्बर कार्ड भएका विदेशी निवासी सबैलाई”)
बुझ्ने तरिका
आवेदन दिएको करिब 1 महिनापछि नगरपालिकाबाट पोस्टकार्ड आउँछ। पोस्टकार्ड र पोस्टकार्डमा लेखिएका चाहिने कागजात लिएर कार्ड बुझ्न कार्यालय जानुहोस्।
नगरपालिकाको काउन्टरमा परिचय पुष्टि गराएर आवेदन दिएको अवस्थामा, करिब 1 महिनामा (द्रुत जारी गर्ने अवस्थामा करिब 1〜2 हप्तामा) कार्ड हुलाकमार्फत घरमै आउँछ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2)
म्याद, र बसाइ अवधि नवीकरण गर्दा म्याद थप
कार्डको म्याद
बसाइ अवधि भएका विदेशीको कार्डको म्याद बसाइ अवधि समाप्त हुने मिति (बसोबास कार्डमा लेखिएको म्याद) सँग उही हुन्छ।
चिबा सहरको जानकारी अनुसार, स्थायी बसोबास गर्ने (永住者), उच्च दक्ष पेशाकर्मी नम्बर 2 (高度専門職2号) र विशेष स्थायी बसोबास गर्ने (特別永住者) को हकमा, जापानी नागरिक जस्तै कार्ड जारी भएको दिनदेखि 10 औँ जन्मदिनसम्म हुन्छ।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2, उदाहरण: चिबा सहर “विदेशी नागरिकताका व्यक्तिको माई नम्बर कार्डको म्याद बारे”)
बसाइ अवधि नवीकरण भएपछि, नगरपालिकामा कार्डको म्याद थप गर्नुहोस्
बसाइ अवधि नवीकरण भए पनि, माई नम्बर कार्डको म्याद आफैँ थपिँदैन। कार्डको म्याद सकिनुअघि, आफू बस्ने नगरपालिकाको काउन्टरमा म्याद थप्ने प्रक्रिया गर्नुहोस्।
| यस्तो अवस्थामा | गर्नुपर्ने कुरा |
|---|---|
| नयाँ बसोबास कार्ड पाउनुभयो | कार्डको म्यादभित्र, नगरपालिकामा कार्डको म्याद थप्ने |
| कार्डको म्यादसम्म नवीकरणको नतिजा नआउने जस्तो छ | म्यादभित्र, नगरपालिकामा कार्डको म्याद 2 महिना थप्ने (विशेष अवधिको म्याद थप) → नयाँ बसोबास कार्ड पाएपछि, फेरि नयाँ समाप्ति मितिसम्म थप्ने |
| म्याद नाघिसक्यो | कार्ड प्रयोग गर्न नमिल्ने हुन्छ (अमान्य)। फेरि बनाउँदा शुल्क लाग्छ |
- म्याद थप कार्डको म्यादभित्र मात्र गर्न सकिन्छ।
- उदाहरण: चिबा सहरमा लैजानुपर्ने कुरा माई नम्बर कार्ड र नयाँ बसोबास कार्ड हुन्। विशेष अवधिको म्याद थपमा, बसाइ अवधि नवीकरण आदिको आवेदन प्रक्रियामा रहेको देखाउने कुरा (आवेदन प्रक्रियामा रहेको छाप लागेको बसोबास कार्ड आदि) पनि लैजानुहोस्।
- चिबा सहरको जानकारी अनुसार, कार्ड जारी भएको दिनदेखि 10 औँ (18 वर्षमुनिका लागि 5 औँ) जन्मदिनसम्म मात्र म्याद थप्न सकिन्छ, त्योभन्दा बढी भएमा कार्ड फेरि बनाउनुपर्छ। साथै, बसाइ अवधि सकिएकाले कार्डको म्याद सकिने कुराको सूचना पठाइँदैन भनिएको छ।
लैजानुपर्ने कुरा र काउन्टर नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छन्। आफ्नो नगरपालिकाको वेबसाइटमा “マイナンバーカード 有効期限 外国人” जस्ता शब्दले खोज्नुहोस्। बसाइ अवधि नवीकरणको प्रक्रिया आफैँका लागि बसोबास कार्ड (在留カード) भनेको के हो? नयाँ ढाँचा・विशेष बसोबास कार्ड कसरी पढ्ने, र नवीकरण・ठेगाना परिवर्तन・हराएमा गर्ने प्रक्रिया र अध्यागमन सेवा एजेन्सीको जानकारी हेर्नुहोस्।
(स्रोत: अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक” अध्याय 2, आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “माई नम्बर कार्ड भएका विदेशी निवासी सबैलाई”, उदाहरण: चिबा सहर “विदेशी नागरिकताका व्यक्तिको माई नम्बर कार्डको म्याद बारे”)
ठेगाना वा नाम परिवर्तन हुँदा
ठेगाना, वा बसोबास कार्डमा लेखिएको नाम आदि परिवर्तन भएमा, 14 दिनभित्र नगरपालिकाको काउन्टरमा माई नम्बरसम्बन्धी प्रक्रिया पनि गर्नुहोस्।
(स्रोत: आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “माई नम्बर कार्ड भएका विदेशी निवासी सबैलाई”)
समस्या परेमा・धेरैले सोध्ने प्रश्न
कार्ड हरायो वा चोरी भयो भने?
तुरुन्तै फोन गरेर कार्डको काम अस्थायी रूपमा रोक्न लगाउनुहोस्।
| फोन | भाषा | सेवा समय |
|---|---|---|
| 0120-95-0178 (माई नम्बर साझा निःशुल्क फोन। स्वचालित आवाज निर्देशनमा 2 थिच्ने) | जापानी | अस्थायी रोक 24 घण्टा 365 दिन |
| 0120-0178-27 | अङ्ग्रेजी, चिनियाँ, कोरियाली, स्पेनिस, पोर्चुगिज | 8:30〜20:00 (अस्थायी रोक 24 घण्टा) |
| 0120-0178-27 | थाई, नेपाली, इन्डोनेसियाली, भियतनामी, टागालोग | 9:00〜18:00 |
कार्ड फेरि बनाउँदा, हराएको 30 दिनभित्र आफू बस्ने नगरपालिकाको काउन्टरमा आवेदन दिएमा, सिद्धान्ततः 1 हप्तामा कार्ड आउने “द्रुत जारी” प्रयोग गर्न सकिन्छ। शुल्क 2,000 येन (इलेक्ट्रोनिक प्रमाणपत्र नचाहिने भए 1,800 येन) हो। अवधिभित्र आवेदन दिन नसक्ने कारण भएमा नगरपालिकासँग सल्लाह गर्नुहोस्।
(स्रोत: डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर कार्डको सुरक्षा”, डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर प्रणालीसम्बन्धी सोधपुछ”)
आफ्नो नम्बर पक्का गर्न चाहँदा?
आफ्नो माई नम्बर पक्का गर्न वा प्रमाणित गर्न, माई नम्बर कार्ड प्रयोग गर्नुहोस्, वा माई नम्बर लेखिएको निवासी अभिलेखको प्रतिलिपि आदि कार्यालयबाट लिनुहोस्।
पहिले दिइने कागजको “सूचना कार्ड” अब फेरि बनाउन सकिँदैन। सूचना कार्ड हराएमा नगरपालिकाको काउन्टरमा जानकारी दिनुहोस्।
(स्रोत: डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) बारे”)
जापानी भाषामा सोध्न गाह्रो भएमा?
माई नम्बर प्रणाली र माइनापोर्टल (देशको अनलाइन सेवा) सम्बन्धी प्रश्न विदेशी भाषामा फोन गरेर सोध्न सकिन्छ।
- फोन नम्बर: 0120-0178-26 (कल निःशुल्क)
- भाषा: अङ्ग्रेजी, चिनियाँ, कोरियाली, स्पेनिस, पोर्चुगिज, भियतनामी, थाई, इन्डोनेसियाली, टागालोग, नेपाली
- सेवा समय: कार्यदिनमा 9:30〜20:00, शनिबार・आइतबार・सार्वजनिक बिदामा 9:30〜17:30 (वर्षको अन्त्य र सुरुको बिदा बाहेक)
कार्डको आवेदन・बुझ्ने काम वा म्याद थप जस्ता तपाईंको आफ्नै प्रक्रियाबारे आफू बस्ने नगरपालिकाको काउन्टरमा सोध्नुहोस्।
(स्रोत: डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर प्रणालीसम्बन्धी सोधपुछ”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अध्यागमन सेवा एजेन्सी “जीवन तथा कामसम्बन्धी गाइडबुक”
- डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर प्रणाली भनेको के हो”
- डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर) बारे”
- डिजिटल एजेन्सी “धेरैले सोध्ने प्रश्न: निजी व्यवसायीले गर्ने व्यवहार बारे”
- डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर कार्डको सुरक्षा”
- डिजिटल एजेन्सी “माई नम्बर प्रणालीसम्बन्धी सोधपुछ”
- आन्तरिक मामिला तथा सञ्चार मन्त्रालय “माई नम्बर कार्ड भएका विदेशी निवासी सबैलाई”
- चिबा सहर “विदेशी नागरिकताका व्यक्तिको माई नम्बर कार्डको म्याद बारे”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
