यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादकीय टोलीले राष्ट्रिय सरकार र स्थानीय निकाय जस्ता सार्वजनिक संस्थाहरूको जानकारीका आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका (शि-कु-चो-सोन) अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा क्रेडिट कार्डको विवरणमा वा मोबाइल फोन कम्पनीबाट आएको इमेलमा आफूले प्रयोग नगरेको बिल देखिएमा, तुरुन्तै कार्ड कम्पनी वा मोबाइल फोन कम्पनीमा सम्पर्क गर्नुहोस्। नक्कली इमेल वा SMS (छोटो सन्देश) मा कार्ड नम्बर वा पासवर्ड हालेपछि, आफ्नो अनुमति बिना किनमेल गरिने क्षतिका धेरै घटना रिपोर्ट भएका छन्।
पैसा र किनमेलका आधारभूत कुरा जापानमा पैसा र किनमेलका आधारभूत कुरा | बैंक खाता・भुक्तानीका तरिका・उपभोग कर・स्मार्टफोनको सम्झौता・विदेशमा रकम पठाउने・समस्या पर्दा सल्लाह लिने ठाउँ मा सारांश गरिएको छ।
पहिले निष्कर्ष: आफूलाई थाहा नभएको बिल फेला परेमा गर्नुपर्ने काम
- विवरण जाँच्नुहोस्: कहिले・कहाँ・कति रकमको बिल हो, प्रयोगको विवरण वा सूचनाको इमेलमा जाँच्नुहोस्।
- कार्ड कम्पनी・मोबाइल फोन कम्पनीमा सम्पर्क गर्नुहोस्: क्रेडिट कार्ड भए कार्ड कम्पनीमा, स्मार्टफोनको शुल्कसँगै तिर्ने भुक्तानी (क्यारियर भुक्तानी, キャリア決済) भए मोबाइल फोन कम्पनीमा सम्पर्क गर्नुहोस्। इमेलको लिङ्कबाट होइन, कम्पनीको आधिकारिक एप वा वेबसाइटमा लेखिएको सम्पर्क ठेगानाबाट सम्पर्क गर्नुहोस्।
- पासवर्ड आदि परिवर्तन गर्नुहोस्: नक्कली साइटमा ID वा पासवर्ड हालेको भए तुरुन्तै परिवर्तन गर्नुहोस्। उही पासवर्ड प्रयोग गरिरहेका अन्य सेवाको पासवर्ड पनि परिवर्तन गर्नुहोस्।
- प्रहरी वा उपभोक्ता मामिला केन्द्रमा सल्लाह लिनुहोस्: क्षति भएमा नजिकको प्रहरी चौकीमा सल्लाह लिनुहोस्। के गर्ने थाहा नभएमा उपभोक्ता हटलाइन “188” मा फोन गर्नुहोस्।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “इन्टरनेटको सुरक्षित・ढुक्क प्रयोग”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “फिसिङ विरुद्धका उपाय”)
क्रेडिट कार्ड वा क्यारियर भुक्तानीको अनधिकृत प्रयोगमा धेरै देखिने क्षतिको क्रम
अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय (経済産業省) र उपभोक्ता मामिला एजेन्सी (消費者庁) ले क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगको क्षति अचानक बढेको भन्दै सावधान रहन आग्रह गरिरहेका छन्। धेरै देखिने क्रम यस्तो छ।
| धेरै देखिने क्रम | उदाहरण |
|---|---|
| नक्कली इमेल・SMS आउँछ | कार्ड कम्पनी・अनलाइन किनमेल साइट・कुरियर कम्पनी・मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा “अनधिकृत प्रयोग पत्ता लाग्यो” “तपाईंको सामान फिर्ता लगियो” जस्ता सन्देश आउँछन् |
| नक्कली साइटमा जानकारी हालिन्छ | सक्कली जस्तै देखिने साइटमा कार्ड नम्बर・ID・पासवर्ड・पिन नम्बर आदि हालिन्छ |
| अनुमति बिना प्रयोग गरिन्छ | अनलाइन किनमेल साइट・गिफ्ट कार्ड बेच्ने साइट・अनलाइन गेम आदिमा आफूलाई थाहा नभएको किनमेल गरिन्छ |
| पछि थाहा हुन्छ | कार्डको प्रयोग विवरण वा मोबाइल फोन कम्पनीबाट आउने भुक्तानीको सूचनाबाट थाहा हुन्छ |
क्यारियर भुक्तानी भनेको मोबाइल फोन कम्पनीको ID र पासवर्डले किनमेल गरेर, त्यसको रकम स्मार्टफोनको शुल्कसँगै तिर्ने तरिका हो। मोबाइल फोन कम्पनी अनुसार यसको नाम फरक हुन्छ।
(स्रोत: अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सावधान! क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगको क्षति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान!”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “अनलाइन किनमेल साइट, कार्ड कम्पनी, कुरियर कम्पनी आदिको नाममा आउने नक्कली SMS・इमेलबाट सतर्क रहनुहोस्!”)
1. विवरण जाँच्नुहोस्
- क्रेडिट कार्ड भए, हरेक महिना रकम खाताबाट काटिने दिनअघि नै प्रयोगको विवरण जाँच्नुहोस्। अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालयले आफूलाई थाहा नभएको बिल भएमा तुरुन्तै कार्ड कम्पनीमा सम्पर्क गर्न भनेको छ।
- क्यारियर भुक्तानी भए, मोबाइल फोन कम्पनीबाट आउने भुक्तानीको सूचना (इमेल आदि) वा शुल्कको विवरणमा जाँच्नुहोस्।
विवरण इमेलको लिङ्कबाट नखोल्नुहोस्, कार्ड कम्पनी・मोबाइल फोन कम्पनीको आधिकारिक एप वा आफैंले पहिले दर्ता गरेर राखेको आधिकारिक वेबसाइटबाट हेर्नुहोस्।
(स्रोत: अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सावधान! क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगको क्षति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “त्यो इमेल फिसिङ ठगी हो!”)
2. कार्ड कम्पनी・मोबाइल फोन कम्पनीमा सम्पर्क गर्नुहोस्
| प्रयोग भएको कुरा | सम्पर्क गर्ने ठाउँ |
|---|---|
| क्रेडिट कार्ड | कार्ड जारी गर्ने कम्पनी (आधिकारिक एप・वेबसाइटमा लेखिएको काउन्टर) |
| क्यारियर भुक्तानी (स्मार्टफोनको शुल्कसँगै तिर्ने भुक्तानी) | सम्झौता गरेको मोबाइल फोन कम्पनी, र भुक्तानीमा प्रयोग भएको पसल (साइट) |
| बैंक खाता (आफूलाई थाहा नभएको रकम पठाइएको) | खाता भएको बैंक |
राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी (警察庁) का अनुसार, क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगका लागि कार्ड कम्पनीले, र अनधिकृत रूपमा रकम पठाइएकोमा बैंक आदिले, क्षतिपूर्तिको व्यवस्था वा सल्लाह लिने काउन्टर राखेका हुन सक्छन्। क्षतिपूर्तिका सर्त कम्पनी अनुसार फरक हुने भएकाले सम्पर्क गर्दा सोध्नुहोस्।
जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र (国民生活センター) ले परिचय गराएका सल्लाहका उदाहरणमा, कार्ड कम्पनीमा सम्पर्क गरेर कार्ड रोकाई, नयाँ कार्ड बनाइएको (पुनः जारी गरिएको) उदाहरण छ।
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “फिसिङ विरुद्धका उपाय”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान!”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “त्यो इमेल फिसिङ ठगी हो!”)
3. पासवर्ड र सेटिङ परिवर्तन गर्नुहोस्
नक्कली साइटमा ID वा पासवर्ड हालिसकेको भए, तलका काम गर्नुहोस्।
- त्यो ID वा पासवर्ड तुरुन्तै परिवर्तन गर्नुहोस्।
- उही ID वा पासवर्ड प्रयोग गरिरहेका अन्य सेवाको पनि सबै परिवर्तन गर्नुहोस्।
- क्यारियर भुक्तानीको पासवर्ड・पिन नम्बर र क्यारियर भुक्तानीको सेटिङ (प्रयोग गर्न सकिने रकम आदि) परिवर्तन गर्नुहोस्।
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “फिसिङ विरुद्धका उपाय”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान!”)
4. प्रहरी वा उपभोक्ता मामिला केन्द्रमा सल्लाह लिनुहोस्
| सल्लाह लिन चाहेको कुरा | काउन्टर |
|---|---|
| क्षति भयो। प्रहरीलाई जानकारी दिन चाहन्छु | नजिकको प्रहरी चौकी। इन्टरनेटको क्षतिबारे राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सीको “साइबर घटनाको उजुरी आदि गर्ने अनलाइन काउन्टर” बाट पनि जानकारी दिन सकिन्छ |
| के गर्ने भनेर प्रहरीसँग सल्लाह लिन चाहन्छु | प्रहरी परामर्शको विशेष फोन #9110 |
| किनमेल वा सम्झौताको समस्याको रूपमा सल्लाह लिन चाहन्छु | उपभोक्ता हटलाइन 188 (नजिकको उपभोक्ता मामिला केन्द्र आदिमा जोडिदिने देशभर एउटै नम्बर) |
| नक्कली साइट फेला पार्यो | फिसिङ 110 (フィッシング110番, इन्टरनेट हटलाइन सेन्टर) मा URL को जानकारी दिनुहोस् |
क्षतिको उजुरी (被害届) दिँदा नजिकको प्रहरी चौकीमा सम्पर्क गर्नुहोस्। ज्यानसँग जोडिएको र हतारको अवस्थामा 110 मा फोन गर्नुहोस्।
जापानी भाषामा सल्लाह लिन चिन्ता लागेमा, तपाईं बस्ने नगरपालिका (शि-कु-चो-सोन) को विदेशीका लागि सल्लाह काउन्टरमा सल्लाह कसरी लिने भनेर सोध्न सकिने हुन सक्छ।
किनमेल वा सम्झौताबारे सल्लाह लिने ठाउँको विस्तृत जानकारी जापानमा किनमेल वा सम्झौतामा समस्या पर्दा सल्लाह लिने ठाउँ | उपभोक्ता हटलाइन 188・उपभोक्ता मामिला केन्द्र・कुलिङ-अफ मा सारांश गरिएको छ।
(स्रोत: राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइबर घटनासम्बन्धी सल्लाह काउन्टर”, राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “फिसिङ विरुद्धका उपाय”, उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान!”)
अर्को पटकदेखि क्रेडिट कार्ड・क्यारियर भुक्तानीको अनधिकृत प्रयोग रोक्ने सेटिङ
| उपाय | विवरण |
|---|---|
| 3D सेक्योर (व्यक्ति प्रमाणीकरण सेवा) सेट गर्नुहोस् | अनलाइन किनमेल गर्दा, पासवर्ड वा वान-टाइम पासवर्ड (हरेक पटक प्रयोग गर्दा फेरिने पासवर्ड) आदिले आफैं हो कि होइन भनेर जाँच्ने व्यवस्था हो। अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालयले सेट नगरेको कार्ड अनलाइन पसल आदिमा प्रयोग गर्न नसकिने हुन सक्ने भन्दै चाँडै सेट गर्न सिफारिस गरेको छ। सेटिङ आफैंले गर्नुपर्छ |
| प्रयोगको सूचना प्रयोग गर्नुहोस् | कार्ड प्रयोग हुनेबित्तिकै प्रयोग भएको पसल र रकम तुरुन्तै जानकारी दिने सेवा उपलब्ध गराउने कार्ड कम्पनी पनि छन् |
| सीमा रकम घटाउनुहोस् | कार्ड वा क्यारियर भुक्तानीमा प्रयोग गर्न सकिने रकमको माथिल्लो सीमा (प्रयोग सीमा रकम) लाई चाहिने जति मात्र राख्नुहोस्। क्यारियर भुक्तानीलाई प्रयोग नगर्ने सेटिङ पनि गर्न सकिन्छ |
| दुई चरणको प्रमाणीकरण・वान-टाइम पासवर्ड प्रयोग गर्नुहोस् | ID र पासवर्ड चोरी भए पनि अरूले लगइन गर्न गाह्रो हुन्छ |
| पासवर्ड दोहोर्याएर प्रयोग नगर्नुहोस् | सेवा अनुसार फरक पासवर्ड राख्नुहोस् |
| विवरण बारम्बार हेर्नुहोस् | क्रेडिट कार्ड, क्यारियर भुक्तानी र इन्टरनेट बैंकिङको विवरण बारम्बार जाँच्नुहोस् |
(स्रोत: अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सुरक्षित रूपमा क्रेडिट कार्ड प्रयोग गर्न व्यक्ति प्रमाणीकरण सेवा सेट गर्नुहोस्!”, अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सावधान! क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगको क्षति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “त्यो इमेल फिसिङ ठगी हो!”, उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “इन्टरनेटको सुरक्षित・ढुक्क प्रयोग”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान!”)
समस्या पर्दा・धेरै हुने गल्ती
कार्ड कम्पनीबाट “अनधिकृत प्रयोग पत्ता लाग्यो” भन्ने इमेल आयो। लिङ्क थिचेर जाँच गर्दा हुन्छ?
लिङ्क नथिच्नुहोस्। अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय र उपभोक्ता मामिला एजेन्सीले कार्ड कम्पनी आदिले इमेल वा SMS बाट अचानक कार्ड नम्बर हाल्न नभन्ने जानकारी दिएका छन्। सक्कली सूचना हो कि होइन, आफैंले पहिले दर्ता गरेर राखेको आधिकारिक वेबसाइट वा कार्ड कम्पनीको आधिकारिक एपबाट जाँच्नुहोस्।
कार्ड नम्बर हालिसकें। तर अहिलेसम्म बिल आएको छैन। के गर्ने?
बिल नआए पनि तुरुन्तै कार्ड कम्पनीमा सम्पर्क गर्नुहोस्। कार्ड नम्बर हालेको कुरा बताएर, कार्ड रोक्ने कि नयाँ बनाउने भनेर सल्लाह लिनुहोस्।
दुई चरणको प्रमाणीकरणको नम्बर (पुष्टि कोड) नक्कली साइटले भनेअनुसार हालिसकें
जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्रले दुई चरणको प्रमाणीकरण सेट गरेको भए पनि, आएको पुष्टिको विवरण नक्कली साइटमा हालेमा क्यारियर भुक्तानी अनधिकृत रूपमा प्रयोग गरिएका उदाहरण छन् भनेर सावधान गराएको छ। तुरुन्तै मोबाइल फोन कम्पनीमा सम्पर्क गरेर, पासवर्ड र क्यारियर भुक्तानीको सेटिङ परिवर्तन गर्नुहोस्।
आफूलाई थाहा नभएको बिलको रकम थोरै छ, त्यसैले त्यत्तिकै छाडे पनि हुन्छ?
रकम थोरै भए पनि कार्ड कम्पनी・मोबाइल फोन कम्पनीमा सम्पर्क गर्नुहोस्। अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालयले आफूलाई थाहा नभएको बिल भएमा तुरुन्तै कार्ड कम्पनीमा सम्पर्क गर्न भनेको छ।
ठगीको इमेल・SMS・फोनका तरिका र थाहा पाएपछि के गर्ने भन्ने कुरा जापानमा ठगीको इमेल・SMS・फोन आएमा | कुरियर कम्पनी・प्रहरी・अध्यागमनको नाममा गरिने ठगीका तरिका र सल्लाह लिने ठाउँ (#9110・188) मा सारांश गरिएको छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “इन्टरनेटको सुरक्षित・ढुक्क प्रयोग”, अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सावधान! क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगको क्षति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान!”, जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “त्यो इमेल फिसिङ ठगी हो!”)
लेख तयार गर्दा सन्दर्भ गरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सावधान! क्रेडिट कार्डको अनधिकृत प्रयोगको क्षति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ”
- अर्थतन्त्र, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय “सुरक्षित रूपमा क्रेडिट कार्ड प्रयोग गर्न व्यक्ति प्रमाणीकरण सेवा सेट गर्नुहोस्!”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “इन्टरनेटको सुरक्षित・ढुक्क प्रयोग”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “फिसिङ विरुद्धका उपाय”
- राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सी “साइबर घटनासम्बन्धी सल्लाह काउन्टर”
- जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “मोबाइल फोन कम्पनीको नाममा आउने नक्कली SMS बाट सावधान! – तपाईंको क्यारियर भुक्तानी निशानामा छ –”
- जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “अनलाइन किनमेल साइट, कार्ड कम्पनी, कुरियर कम्पनी आदिको नाममा आउने नक्कली SMS・इमेलबाट सतर्क रहनुहोस्!”
- जापान राष्ट्रिय उपभोक्ता मामिला केन्द्र “त्यो इमेल फिसिङ ठगी हो!”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

