यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादक टोलीले देश र स्थानीय सरकार जस्ता सार्वजनिक निकायहरूको जानकारीको आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा बिक्री हुने, प्याकेट वा बट्टामा राखिएका खाना (प्रशोधित खाना) को लेबलमा नाम, सामग्री, म्याद, भण्डारण तरिका आदि लेखिएको हुन्छ। म्याद “उपभोग म्याद (消費期限)” र “स्वाद म्याद (賞味期限)” गरी 2 प्रकारका हुन्छन्, र तिनको अर्थ फरक छ। एलर्जी भएका मानिसले सामग्रीको नाम (原材料名) को खण्ड हेर्नुहोस्।
किनमेलको समग्र प्रक्रिया जापानमा पैसा र किनमेलका आधारभूत कुरा मा समेटिएको छ।
पहिले निष्कर्ष: लेबलमा हेर्नुपर्ने ठाउँ
- म्याद: “उपभोग म्याद” हो कि “स्वाद म्याद” हो, हेर्नुहोस्। मिति “वर्ष・महिना・दिन” को क्रममा हुन्छ।
- भण्डारण तरिका: “要冷蔵 (फ्रिजमा राख्नुपर्ने)”, “要冷凍 (फ्रिजरमा राख्नुपर्ने)”, “常温 (कोठाको तापक्रम)” आदि। लेखिएको तरिकाले राख्नुहोस्।
- सामग्रीको नाम: एलर्जीको कारण बन्ने खाना सामग्रीको नामको खण्डमा ( ) भित्र आदिमा लेखिन्छ।
- पोषण तत्त्वको जानकारी: क्यालोरी (ऊर्जा) वा नुन (नुन बराबरको मात्रा) को चिन्ता भएका मानिसले यहाँ हेर्नुहोस्।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”)
लेबलको उदाहरण
प्याक गरिएका प्रशोधित खानामा नाम (सामान्य नाम), सामग्रीको नाम, एडिटिभ, परिमाण, म्याद, भण्डारण तरिका, उत्पादक आदि लेखिएको हुन्छ। तलको चित्र उपभोक्ता मामिला एजेन्सीले विदेशीहरूका लागि बनाएको पर्चामा रहेको लेबलको उदाहरण (आलुको सलाद) हो।
स्रोतहरू: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”
उपभोक्ता मामिला एजेन्सीको पर्चा जापानीबाहेक अंग्रेजी・चिनियाँ・कोरियाली भाषामा पनि छ (उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “पर्चाहरू”)।
उपभोग म्याद र स्वाद म्यादको फरक
| म्याद | अर्थ | खानाका उदाहरण |
|---|---|---|
| उपभोग म्याद (消費期限) | नाघेपछि नखानु राम्रो हुने म्याद | बेन्तो (खाजाको बाकस), स्यान्डविच, ओनिगिरी (भातको डल्लो), सोउजाइ (惣菜: पकाइसकेको तरकारी・परिकार) |
| स्वाद म्याद (賞味期限) | स्वादिलो रूपमा खान सकिने म्याद | चिप्स जस्ता खाजा, कप नुडल, टिनको खाना |
- उपभोग म्याद छिटो बिग्रने खानामा लेखिन्छ। तोकिएको तरिकाले राख्दा सुरक्षित रूपमा खान सकिने म्याद हो।
- स्वाद म्याद तुलनात्मक रूपमा लामो समय राख्न सकिने खानामा लेखिन्छ। तोकिएको तरिकाले राख्दा गुणस्तर कायम रहने म्याद हो। म्याद नाघेपछि पनि गुणस्तर कायम रहन सक्छ भनिएको छ।
- दुवै म्याद लेबलमा लेखिएको भण्डारण तरिका पालना गर्दा को म्याद हुन्।
स्रोतहरू: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “म्यादको सूचना (उपभोग म्याद・स्वाद म्याद)”
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “म्यादको सूचना (उपभोग म्याद・स्वाद म्याद)”, उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”)
मिति लेख्ने तरिका
मिति वर्ष・महिना・दिनको क्रममा लेखिन्छ। एउटै मितिलाई पनि तल जस्तै केही फरक तरिकाले लेखिन्छ।
| लेख्ने तरिका | अर्थ |
|---|---|
| 2026.12.31 | 2026 डिसेम्बर 31 |
| 26.12.31 | 2026 डिसेम्बर 31 (वर्षको अन्तिम 2 अंक मात्र) |
| 令和8年12月31日 | 2026 डिसेम्बर 31 (जापानी युगको नाम। रेइवा 8 = 2026) |
रेइवा 8 लाई “08” लेखिने पनि हुन्छ।
म्याद लेखिएको ठाउँ
म्याद लेबलको फ्रेमभित्र नभई फ्रेमबाहिर लेखिएको हुन सक्छ। त्यस्तो बेला लेबलको “賞味期限 (स्वाद म्याद)” खण्डमा “枠外下部に記載” (फ्रेमबाहिर तल लेखिएको छ भन्ने अर्थ) जस्ता शब्द लेखिएका हुन्छन्।
एलर्जी सूचना कसरी हेर्ने
सूचना अनिवार्य भएका 9 वटा सामग्री (विशिष्ट कच्चा पदार्थ)
प्याक गरिएका प्रशोधित खानामा तलका 9 वटा सामग्री भएमा, सूचना लेख्नैपर्ने नियम छ।
झिंगे माछा (えび), काजु (カシューナッツ), गंगटा (かに), ओखर (くるみ), गहुँ (小麦), फापर (そば), अण्डा (卵), दूध (乳), बदाम (落花生・ピーナッツ)
काजु 2026 अप्रिल 1 मा अनिवार्य सामग्रीमा थपियो। 2 वर्षको संक्रमणकालीन अवधि (सूचना बदल्नका लागि दिइएको छुटको अवधि) भएकाले, केही समयसम्म काजु भए पनि सूचना नलेखिएका सामान हुन सक्छन्।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “खाद्य एलर्जी सूचनासम्बन्धी जानकारी”, उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “एलर्जेन भएका खानाको सूचनाबारे” (रेइवा 8 अप्रिल 1 को प्रशासनिक सूचना))
सूचना सिफारिस गरिएका 20 वटा सामग्री (विशिष्ट कच्चा पदार्थसरह)
तलका 20 वटा सामग्रीको सूचना सिफारिस (सकेसम्म लेख्न सुझाइएको) मात्र हो। अनिवार्य नभएकाले, सामग्री भए पनि सूचना नलेखिन सक्छ।
आल्मन्ड (アーモンド), अबालोन (あわび), स्क्विड (いか), सामन माछाको अण्डा (いくら), सुन्तला (オレンジ), किवी (キウイフルーツ), गाईको मासु (牛肉), तिल (ごま), सामन (さけ), म्याकेरल (さば), भटमास (大豆), कुखुराको मासु (鶏肉), केरा (バナナ), पिस्ता (ピスタチオ), सुँगुरको मासु (豚肉), म्याकाडामिया (マカダミアナッツ), आरु (もも), तरुल (やまいも), स्याउ (りんご), जिलेटिन (ゼラチン)
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “एलर्जी सूचनाबारे” (रेइवा 8 अप्रिलको अवस्था))
सामग्रीको नामको खण्डमा लेख्ने तरिका
एलर्जीको कारण बन्ने खाना (एलर्जेन) सामग्रीको नामको खण्डमा तलका 2 मध्ये कुनै एक तरिकाले लेखिन्छ।
- छुट्टाछुट्टै लेख्ने तरिका: हरेक सामग्रीपछि ( ) मा लेखिन्छ। उदाहरण: “ハム（卵・豚肉を含む）” (ह्याम (अण्डा・सुँगुरको मासु समावेश)), “マヨネーズ（卵・大豆を含む）” (मेयोनिज (अण्डा・भटमास समावेश))
- एकैठाउँ लेख्ने तरिका: अन्त्यमा एकैठाउँ लेखिन्छ। उदाहरण: “（一部に卵・豚肉・大豆・牛肉・さけ・さば・ゼラチンを含む）” (केही भागमा अण्डा・सुँगुरको मासु・भटमास・गाईको मासु・सामन・म्याकेरल・जिलेटिन समावेश)
“卵 (अण्डा)” को सट्टा “玉子” वा “たまご” जस्तो अर्कै तरिकाले लेखिएको पनि हुन सक्छ।
त्यसैगरी, “本品製造工場では○○を含む製品を生産しています。” (यो सामान बनाउने कारखानामा ○○ भएका सामान पनि उत्पादन हुन्छन्) जस्तो, एउटै कारखानामा बनाइन्छ भन्ने जानकारी दिने सावधानी लेखिएको हुन सक्छ। यो सावधानी अनिवार्य होइन, सिफारिस मात्र हो।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “एलर्जी सूचनाबारे”)
सूचना नभएका・सूचना नलेखिने खाना
- प्याक नगरिएका खाना: रेस्टुरेन्टको खाना, बेकरीको पाउरोटी, सो-केसमा राखिएको केक आदिमा सूचना नलेखिएको हुन सक्छ। पसलका कर्मचारीसँग सोध्नुहोस्।
- रक्सी (मदिरा): एलर्जी सूचना अनिवार्य गरिएको छैन।
- देश अनुसारको फरक: जापान र विदेशमा सूचना दिइने एलर्जेन एउटै हुन्छन् भन्ने छैन। आफ्नो देशमा सूचना दिइने सामग्री जापानमा सूचना नदिइन सक्छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”)
पसलका कर्मचारीसँग सोध्दा
उपभोक्ता मामिला एजेन्सीले एलर्जी भएका मानिसले पसलका कर्मचारीलाई देखाउन सकिने “खाद्य एलर्जी सञ्चार पाना (食物アレルギーコミュニケーションシート)” बनाएको छ। खानाको चित्र (पिक्टोग्राम) मा औँलाले देखाएर वा चिह्न लगाएर देखाउने खालको छ। जापानीबाहेक अंग्रेजी・चिनियाँ・कोरियाली संस्करण पनि छन् (उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “पर्चाहरू”)।
खाएपछि एलर्जीका लक्षण देखिएमा स्वास्थ्य संस्थासँग परामर्श गर्नुहोस्। अस्पताल जाने तरिका जापानमा बिरामी हुँदा वा चोट लाग्दा मा समेटिएको छ।
भण्डारण तरिका र पोषण तत्त्वको जानकारी
भण्डारण तरिका
लेबलमा “要冷蔵（10℃以下）” (फ्रिजमा राख्नुपर्ने (10℃ वा कम)), “要冷凍” (फ्रिजरमा राख्नुपर्ने), “常温” (कोठाको तापक्रम), “直射日光を避け、常温で保存” (सिधा घामबाट जोगाएर कोठाको तापक्रममा राख्ने) जस्ता भण्डारण तरिका लेखिएका हुन्छन्। लेखिएको भण्डारण तरिका पालना गर्नुहोस्। गलत तरिकाले राख्दा खाना छिटो बिग्रन सक्छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”, सरकारी सूचना अनलाइन “खाना खेर जान घटाऔँ! आजैदेखि घरमा गर्न सकिने काम”)
पोषण तत्त्वको जानकारी
पोषण तत्त्व ऊर्जा (क्यालोरी), प्रोटिन, चिल्लो, कार्बोहाइड्रेट, नुन बराबरको मात्रा को क्रममा लेखिन्छ। नुन “सोडियम” का रूपमा नभई नुन बराबरको मात्रा (食塩相当量) (नुनमा बदलेको मात्रा) का रूपमा लेखिन्छ। “100g मा” जस्तो, अंक कति मात्राको हो भन्ने पनि सँगै हेर्नुहोस्।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”)
समस्या पर्दा・धेरै सोधिने प्रश्नहरू
स्वाद म्याद नाघेको खाना तुरुन्तै फाल्नुपर्छ?
स्वाद म्याद “स्वादिलो रूपमा खान सकिने म्याद” हो। उपभोक्ता मामिला एजेन्सीको सामग्रीमा म्याद नाघेपछि पनि गुणस्तर कायम रहन सक्छ भनिएको छ। अर्कोतिर, उपभोग म्याद “नाघेपछि नखानु राम्रो हुने म्याद” हो। उपभोग म्याद नाघेको खाना नखानु राम्रो भनिएको छ।
र्याकको पछाडिबाट नयाँ मितिको सामान लिनु राम्रो होइन?
सरकारी सूचना अनलाइनले तुरुन्तै प्रयोग गर्ने खाना र्याकको अगाडिबाट लिन सुझाएको छ। म्याद नजिकिएका सामान नबिकेर बाँकी रहेमा पसलमा फालिने भएकाले हो (खाना खेर जानु: अझै खान मिल्ने भए पनि फालिने खाना)।
(स्रोत: सरकारी सूचना अनलाइन “खाना खेर जान घटाऔँ! आजैदेखि घरमा गर्न सकिने काम”)
सूचना अनौठो लाग्दा・किनेको खानाबारे समस्या पर्दा
सामानबारे समस्या पर्दा उपभोक्ता हटलाइन (188) मा फोन गर्नुभयो भने नजिकको उपभोक्ता मामिला केन्द्र जस्ता परामर्श केन्द्रबारे जानकारी दिइन्छ। परामर्श निःशुल्क छ, तर फोन शुल्क लाग्छ। परामर्श केन्द्रको विस्तृत प्रयोग तरिका जापानमा किनमेल वा सम्झौतामा समस्या पर्दा सल्लाह लिने ठाउँ | उपभोक्ता हटलाइन 188・उपभोक्ता मामिला केन्द्र・कुलिङ-अफ मा समेटिएको छ।
(स्रोत: उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”)
लेख तयार गर्दा हेरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “जापानको खाद्य लेबलिङ प्रणाली (जापान आउनुहुने विदेशीहरूका लागि)”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “पर्चाहरू” (खाद्य लेबलिङ)
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “खानाको म्याद सूचनासम्बन्धी जानकारी”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “म्यादको सूचना (उपभोग म्याद・स्वाद म्याद)”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “खाद्य एलर्जी सूचनासम्बन्धी जानकारी”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “एलर्जी सूचनाबारे” (रेइवा 8 अप्रिलको अवस्था)
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “एलर्जेन भएका खानाको सूचनाबारे” (रेइवा 8 अप्रिल 1 को प्रशासनिक सूचना)
- सरकारी सूचना अनलाइन “खाना खेर जान घटाऔँ! आजैदेखि घरमा गर्न सकिने काम”
- उपभोक्ता मामिला एजेन्सी “उपभोक्ता हटलाइन”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।
