यो लेख NIPPON VISA & LIFE सम्पादकीय टोलीले राष्ट्रिय सरकार र स्थानीय निकाय जस्ता सार्वजनिक संस्थाहरूको जानकारीका आधारमा तयार पारेको हो। नियम र शुल्क तपाईं बस्ने नगरपालिका (शि-कु-चो-सोन) अनुसार फरक हुन सक्छन्।
जापानमा बच्चा 1 वर्ष 6 महिना र 3 वर्ष पुगेको बेलातिर, नगरपालिका (市区町村, शि-कु-चो-सोन) ले स्वास्थ्य जाँच (健康診査・健診, केन्शिन। शरीरको वृद्धि र विकास जाँच गर्ने परीक्षण) गर्छ। जाँच गराउनुपर्ने बच्चाको घरमा नगरपालिकाबाट सूचना आउँछ। सूचनामा लेखिएको दिन मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिका (母子健康手帳, बोशि केन्को तेचो) र प्रश्नावली (問診票, मोन्शिन-ह्यो) लिएर स्वास्थ्य केन्द्र (保健センター, होकेन सेन्टर) जस्ता जाँच हुने ठाउँमा जानुहोस्।
बच्चा हुर्काउँदाका सबै प्रक्रिया जापानमा बच्चा हुर्काउने र शिक्षाका आधारभूत कुरा|गर्भावस्था・सुत्केरीका प्रक्रिया, बाल भत्ता, स्वास्थ्य जाँच र खोप, नर्सरी・किन्डरगार्टेन, प्राथमिक विद्यालय・निम्न माध्यमिक विद्यालय मा समेटिएको छ।
पहिले निष्कर्ष: शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँचको प्रक्रिया
- सूचना आउँछ: तोकिएको उमेर पुगेपछि नगरपालिकाबाट व्यक्तिगत रूपमा सूचना (जानकारी पत्र) आउँछ। प्रायः यसमा प्रश्नावली पनि हुन्छ।
- प्रश्नावली भर्नुहोस्: घरमै बच्चाको अवस्थाबारे सोधिएका प्रश्नको जवाफ लेख्नुहोस्।
- जाँचको दिन, जाँच हुने ठाउँमा जानुहोस्: जाँच हुने ठाउँ नगरपालिकाको स्वास्थ्य केन्द्र आदि हो। मिति र समय सूचनामा लेखिएको हुन्छ।
- जाँच गराउनुहोस्: उचाइ・तौल नाप्ने, डाक्टरको जाँच, दाँतको जाँच, बच्चा हुर्काउनेबारे परामर्श आदि हुन्छ।
- नतिजा मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिकामा लेखाउनुहोस्: नतिजा मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिकामा रेकर्ड गरिन्छ।
1 वर्ष 6 महिनाको बच्चा र 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन (母子保健法) भन्ने कानुनले नगरपालिकालाई अनिवार्य रूपमा गर्नुपर्ने बनाएको छ।
(स्रोत: e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन (母子保健法)” धारा 12・धारा 16, बालबालिका तथा परिवार एजेन्सी (こども家庭庁) “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँचसम्बन्धी पहल”)
जाँचको उमेर र शुल्क
| स्वास्थ्य जाँच | जाँच गराउनुपर्ने बच्चा (मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन) | मुख्य सामग्री |
|---|---|---|
| 1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच | 1 वर्ष 6 महिना नाघेपछि 2 वर्ष नपुगुन्जेल | शरीरको वृद्धि, पोषण, दाँत, चलफिर, बोली र मनको विकास, खोपको अवस्था आदि |
| 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच | 3 वर्ष नाघेपछि 4 वर्ष नपुगुन्जेल | माथिका कुराका साथै आँखा र कान・नाक・घाँटीको जाँच |
- कानुनले तय गरेको कुरा “यो उमेरभित्र जाँच गराउने” भन्ने मात्र हो। वास्तवमा कति महिनाको हुँदा सूचना आउँछ भन्ने कुरा नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ। उदाहरण: ओसाका सहरमा 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच लगभग 3 वर्ष 6 महिनातिर हुन्छ।
- शुल्क: उदाहरण: ओसाका सहरमा 1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच・3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच दुवै निःशुल्क छन्। जाँच हुने ठाउँमा दाँत किरा लाग्नबाट जोगाउन दाँतमा फ्लोराइड (フッ素・フッ化物) लगाउने उपचार इच्छा गर्नेलाई मात्र गरिने हुन सक्छ। यो उपचारमा नगरपालिका अनुसार शुल्क लाग्न सक्छ (उदाहरण: नागोया सहरको निशि वडाको 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचमा इच्छा गर्नेलाई मात्र, 500 येन)।
केही नगरपालिकामा अरू उमेरका बच्चाको स्वास्थ्य जाँच पनि हुन्छ। उदाहरणका लागि योकोहामा सहरमा 4 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच पनि हुन्छ। राष्ट्रले 1 महिनाको बच्चा र 5 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको खर्च नगरपालिकालाई अनुदान दिन्छ। तपाईं बस्ने नगरपालिकामा कुन कुन स्वास्थ्य जाँच हुन्छन् भन्ने कुरा नगरपालिकाको मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य हेर्ने काउन्टरमा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।
(स्रोत: e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन (母子保健法)” धारा 12・धारा 13, e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन कार्यान्वयन नियमावली (母子保健法施行規則)” धारा 2, बालबालिका तथा परिवार एजेन्सी “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँचसम्बन्धी पहल”, ओसाका सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, नागोया सहर निशि वडा “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको जानकारी”, योकोहामा सहर आओबा वडा “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँच”)
लैजाने सामान
लैजाने सामान नगरपालिका वा वडा अनुसार फरक हुन्छ। आएको सूचनामा लेखिएको सामान जाँच गर्नुहोस्। धेरैजसो नगरपालिकामा साझा रूपमा यी सामान चाहिन्छन्।
| लैजाने सामान | 1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच | 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच |
|---|---|---|
| मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिका | लैजाने | लैजाने |
| प्रश्नावली・प्रश्नपत्र (घरमै भरेर राख्ने) | लैजाने | लैजाने |
| सधैँ प्रयोग गर्ने दाँत माझ्ने ब्रस | प्रायः लैजाने | प्रायः लैजाने |
| पिसाब | छैन | प्रायः लैजाने |
| तौलिया・डायपर आदि | सूचना जाँच गर्ने | सूचना जाँच गर्ने |
उदाहरण: योकोहामा सहरको आओबा वडामा मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिका・प्रश्नावली・नुहाउने तौलिया・थप डायपर・प्रयोग गरेको डायपर राख्ने झोला・बच्चाको जुत्ता राख्ने झोला लैजानुपर्छ। 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचमा पठाइएको भाँडोमा राखेको सोही दिनको पिसाब र पिसाब जाँचको आवेदन फारम पनि लैजानुपर्छ।
उदाहरण: नागोया सहरको निशि वडामा 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको सूचनामा स्वास्थ्य जाँच फारमका साथै एलर्जी・आँखा・कानबारे प्रश्नपत्र पनि हुन्छ। घरमै भरेर लैजानुपर्छ।
पिसाब लिने तरिका
3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचमा प्रायः पिसाबको जाँच हुन्छ। उदाहरणका लागि ओसाका सहर र योकोहामा सहरले सम्भव भए बिहान उठ्नेबित्तिकैको पिसाब लैजान भनेका छन्। भाँडो सूचनासँगै आउन सक्छ।
(स्रोत: ओसाका सहर “1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, ओसाका सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, योकोहामा सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, योकोहामा सहर आओबा वडा “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँच”, नागोया सहर निशि वडा “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको जानकारी”)
जाँचको दिन के के हुन्छ
स्वास्थ्य जाँचमा मुख्य रूपमा यी कुरा हुन्छन्। क्रम र सामग्री जाँच हुने ठाउँ अनुसार फरक हुन्छ।
- शरीरको नाप: उचाइ・तौल आदि नापिन्छ।
- डाक्टरको जाँच: शरीरको वृद्धि र पोषण, छाला, चलफिर, मन र बोलीको विकास आदि हेरिन्छ।
- दाँतको जाँच: दाँतमा किरा लागेको छ कि छैन आदि हेरिन्छ।
- 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचमा मात्र: आँखाको जाँच, पिसाबको जाँच आदि।
- परामर्श: बच्चा हुर्काउने र खानेकुरा (पोषण) बारे परामर्श गर्न सकिन्छ।
लाग्ने समय पनि नगरपालिका वा वडा अनुसार फरक हुन्छ। उदाहरणका लागि, योकोहामा सहरको 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको पेजमा “लगभग 60〜90 मिनेट”, र योकोहामा सहर आओबा वडाको पेजमा “दर्तादेखि 1.5〜2 घण्टा जति” भनिएको छ।
जाँचको नतिजा अनुसार फेरि विस्तृत जाँच वा विकाससम्बन्धी परामर्श आदिका लागि बोलाइन सक्छ। त्यस्तो बेला सूचनामा लेखिएको काउन्टरमा सम्पर्क गर्नुहोस्।
(स्रोत: e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन कार्यान्वयन नियमावली (母子保健法施行規則)” धारा 2, ओसाका सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, योकोहामा सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, योकोहामा सहर आओबा वडा “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँच”)
समस्या पर्दा・बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
सूचना आएन भने?
भर्खरै सरेर आएको बेला आदिमा सूचना नआउन सक्छ। तपाईं बस्ने नगरपालिकाको स्वास्थ्य केन्द्र (保健センター) (नगरपालिका अनुसार “बालबालिका तथा परिवार सहायता शाखा (こども家庭支援課)” जस्ता नाम पनि हुन सक्छ) मा सम्पर्क गर्नुहोस्। उदाहरण: नागोया सहरको निशि वडाले सूचना नआएमा वा वडामा सरेर आएमा स्वास्थ्य केन्द्रमा सम्पर्क गर्न भनेको छ।
घर सर्दा सरकारी कार्यालयमा गर्नुपर्ने प्रक्रियाका लागि जापान आएपछि सरकारी कार्यालयमा गर्नुपर्ने प्रक्रिया|बसाइँसराइ सूचना (आगमन)・माई नम्बर (व्यक्तिगत नम्बर)・राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा・राष्ट्रिय पेन्सन・स्थानीय बासिन्दा कर (住民税) का आधारभूत कुरा हेर्नुहोस्।
तोकिएको दिन जान सकिएन भने?
प्रायः अर्को दिन जाँच गराउन सकिन्छ। व्यवस्था नगरपालिका अनुसार फरक हुने भएकाले सूचनामा लेखिएको काउन्टरमा सम्पर्क गर्नुहोस्।
उदाहरण: योकोहामा सहरको आओबा वडामा तोकिएको दिन मिलेन भने अर्को स्वास्थ्य जाँचको दिनमा जान सकिन्छ। जाँच गराउन सकिने अन्तिम समय 1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचका लागि 2 वर्षको जन्मदिनको अघिल्लो दिनसम्म, र 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचका लागि 4 वर्षको जन्मदिनको अघिल्लो दिनसम्म हो। तोकिएको दिनभन्दा 2 महिना वा सोभन्दा बढी ढिलो हुने भएमा वडाको बालबालिका तथा परिवार सहायता शाखामा सम्पर्क गर्नुपर्छ।
बच्चालाई ज्वरो आयो भने?
ज्वरो, खोकी वा बिबिरा छ भने जबरजस्ती नजानुहोस्, नगरपालिकाको काउन्टरमा सम्पर्क गरेर दिन परिवर्तन गराउनुहोस्। उदाहरणका लागि योकोहामा सहरको आओबा वडाले बच्चालाई ज्वरो वा बिबिरा भएमा, वा परिवारका सदस्यलाई ज्वरो वा खोकी भएमा जाँचमा नआई अर्को स्वास्थ्य जाँचको दिनमा आउन भनेको छ।
बिरामी हुँदा अस्पतालमा कसरी जाँच गराउने भन्ने कुराका लागि जापानमा अस्पतालमा कसरी जाँच गराउने|अस्पताल र क्लिनिक छान्ने तरिका・रिसेप्सनमा दिनुपर्ने कागज・प्रश्नावली・भुक्तानी・औषधि पसलसम्म हेर्नुहोस्।
स्वास्थ्य जाँच नगराएमा के हुन्छ?
स्वास्थ्य जाँच बच्चाको वृद्धि जाँच गर्ने र बच्चा हुर्काउनेबारे परामर्श गर्न सकिने ठाउँ हो। जाँच नगराएका परिवारलाई नगरपालिकाबाट सम्पर्क आउन सक्छ। उदाहरण: योकोहामा सहरमा कल्याण तथा स्वास्थ्य केन्द्रबाट फोन वा घरमै आएर सम्पर्क गर्न सक्छ।
अस्थायी रूपमा अर्को सहरमा हुँदा?
उदाहरण: योकोहामा सहरले माइत गएको जस्ता कारणले अर्को नगरपालिकामा जाँच गराउन चाहेमा पहिले त्यो नगरपालिकामा जाँच गराउन मिल्छ कि मिल्दैन भनेर सोध्न, र आवश्यक भए आफू बस्ने वडाको बालबालिका तथा परिवार सहायता शाखामा परामर्श गर्न भनेको छ।
जापानी भाषाको चिन्ता छ भने?
प्रश्नावलीका प्रश्न बुझिएन वा जाँचको दिनको व्याख्याबारे चिन्ता छ भने, जाँचअघि नै स्वास्थ्य केन्द्रमा परामर्श गरेर हेर्नुहोस्। सहयोग गर्ने तरिका नगरपालिका अनुसार फरक हुन्छ।
खोप पनि सँगै जाँच गर्न चाहन्छु
स्वास्थ्य जाँचमा खोप लगाएको छ कि छैन भन्ने पनि जाँच गरिन्छ। मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिकाको खोपको रेकर्ड हेरेर राख्नुहोस्। बच्चाको खोपबारे जापानमा बच्चाको खोप|निःशुल्क लगाउन सकिने नियमित खोपका प्रकार・समय・लगाउने तरिका・लैजाने सामान मा समेटिएको छ।
(स्रोत: नागोया सहर निशि वडा “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको जानकारी”, योकोहामा सहर आओबा वडा “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँच”, योकोहामा सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”, e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन कार्यान्वयन नियमावली (母子保健法施行規則)” धारा 2)
तपाईं बस्ने नगरपालिकाको जानकारी खोज्ने तरिका
- इन्टरनेटमा “(नगरपालिकाको नाम) 1歳6か月児健診” वा “(नगरपालिकाको नाम) 3歳児健診” भनेर खोज्नुहोस्।
- नगरपालिकाको स्वास्थ्य केन्द्र वा मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य・बाल हेरचाह हेर्ने काउन्टरमा फोन गरेर सोध्नुहोस्।
- मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य पुस्तिका लिँदा पाएका कागजातमा पनि स्वास्थ्य जाँचको तालिका लेखिएको हुन सक्छ।
लेख तयार गर्दा सन्दर्भ गरिएका प्राथमिक स्रोतहरू
- e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन (母子保健法)” (धारा 12・धारा 13・धारा 16)
- e-Gov कानुन खोज “मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य ऐन कार्यान्वयन नियमावली (母子保健法施行規則)” (धारा 2)
- बालबालिका तथा परिवार एजेन्सी (こども家庭庁) “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँचसम्बन्धी पहल”
- ओसाका सहर “1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”
- ओसाका सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”
- योकोहामा सहर “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच”
- योकोहामा सहर आओबा वडा “शिशु तथा बाल स्वास्थ्य जाँच (4 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच, 1 वर्ष 6 महिनाको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच, 3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँच)”
- नागोया सहर निशि वडा “3 वर्षको बच्चाको स्वास्थ्य जाँचको जानकारी”
यो लेख जापानी भाषाको मूल संस्करणको अनुवाद हो।

